Đề xuất xây vườn chữ Quốc ngữ ở Hội An

10/04/2019

GS Nguyễn Đăng Hưng cho biết sẽ tìm cách kêu gọi cộng đồng để xây khu vườn tôn vinh chữ Quốc ngữ ở Hội An. Điều này giống như người Pháp đã xây vườn Luxembourg để tôn vinh tiếng Pháp.


Vinh danh Alexandre de Rhodes tại Iran. ẢNH: NGUYỄN ĐÌNH TOÁN

Sáng tạo chữ Quốc ngữ không chỉ công của một người

GS Nguyễn Đăng Hưng (ĐH Liège, Bỉ) và những người bạn đã cùng hát ca khúc Tình ca của nhạc sĩ Phạm Duy bên mộ của Alexandre de Rhodes – người được cho là đã hình thành chữ Quốc ngữ cho VN. Bài hát có câu “Tiếng nước tôi! Bốn ngàn năm ròng rã buồn vui” và “Tiếng nước tôi! Tiếng mẹ sinh từ lúc nằm nôi”. “Ca khúc ca ngợi tình yêu tiếng Việt và tình yêu đất Việt”, GS Nguyễn Đăng Hưng nói trong buổi tọa đàm về việc tri ân người sáng tạo chữ Quốc ngữ tại Hà Nội chiều 9.4. Ông Hưng cũng cho biết, ông và bạn bè đã đặt bia tri ân, trên đó ghi khắc công lao với tiếng Việt lên mộ Alexandre de Rhodes trên đất nước Iran. Tấm bia được lấy từ Quảng Nam, nơi lần đầu tiên Alexandre de Rhodes học tiếng Việt.

Tôi nghĩ việc đầu tiên là tri ân người tạo ra chữ Quốc ngữ. Không chỉ mình ông Alexandre de Rhodes, mà là các giáo sĩ Bồ Đào Nha nữa. Người đầu tiên dùng chữ Quốc ngữ là Francisco de Pina, ông là người đầu tiên giảng tiếng Việt.

GS Nguyễn Đăng Hưng

Sau khi chứng kiến sự ồn ào đòi cải cách tiếng Việt của GS Bùi Hiền, GS Hưng đã tìm hiểu tiếng Việt nhiều hơn, từ đó muốn tôn vinh những người đã sáng tạo ra chữ Quốc ngữ.

“Tôi nghĩ việc đầu tiên là tri ân người tạo ra chữ Quốc ngữ. Không chỉ mình ông Alexandre de Rhodes, mà là các giáo sĩ Bồ Đào Nha nữa. Người đầu tiên dùng chữ Quốc ngữ là Francisco de Pina, ông là người đầu tiên giảng tiếng Việt. Ông cũng là người không may bị bão đánh chìm thuyền trong một chuyến đi lấy hồ sơ ngoài khơi Hội An. Ba người Việt cùng chuyến đi còn sống sót, còn ngài đã chết đuối do mặc áo thụng.

Tuy được chôn cất ở Hội An, nhưng sau 300 năm do nhiều biến động chúng ta chưa tìm thấy mộ. Tôi muốn vinh danh ở đây không chỉ 1 người mà cả nhiều người trong đó có những con chiên VN. Vì nếu không có con chiên góp sức với cố đạo thì khó mà lan tỏa chữ Quốc ngữ được”, ông Hưng nói.

GS Hưng cũng nhắc tới việc cách đây 100 năm vua Khải Định đã ra chiếu bỏ việc dùng chữ Hán, dùng chữ Quốc ngữ trong các văn bản ở VN. Chính vì thế, ông dự kiến tổ chức một hội thảo ở Đà Nẵng vào ngày 28.12.2019. Đây cũng chính là ngày vua Khải Định đã ra chiếu trên. “Sẽ có cả các nhà nghiên cứu quốc tế tới dự. Đó là GS từ Paris và từ Viện Sử học Lisbon, Bồ Đào Nha. Tổng thống Bồ Đào Nha vốn xuất thân từ nhà nghiên cứu sử học nên họ rất quan tâm đến việc này”, ông nói.

Vườn chữ Quốc ngữ

GS Hưng cũng chia sẻ về mong muốn xây dựng một không gian vinh danh chữ Quốc ngữ với tượng Alexandre de Rhodes. “Điều không ai tranh cãi nơi sinh chữ Quốc ngữ là Thanh Chiêm, Quảng Nam. Chỗ họ đã viết chữ Quốc ngữ. Khi bàn với bạn bè, họ nói Thanh Chiêm giờ hoang phế lắm, vậy làm ở Hội An đi”, ông nói.

Hội An, theo ông, là chỗ đông khách du lịch. Đặt vườn tưởng niệm ở đó, khách sẽ đặt câu hỏi vì sao lại kỷ niệm như thế rồi đến tìm hiểu lịch sử. GS Hưng cũng đã tính trước sẽ đặt thư viện ở đó. Thư viện gồm nhiều tư liệu, sách vở cổ, tờ báo cũ còn lưu ở cục lưu trữ tại Aix en Provence, Pháp cũng như từ khắp nơi trên thế giới. Nhờ đó, các nhà nghiên cứu, các sinh viên làm luận văn có thể đọc tham khảo.

Theo hình dung của GS Hưng, khu tưởng niệm sẽ giống như vườn Luxembourg tại Paris. “Vườn Lumxembourg ở Paris là không gian vinh danh tiếng Pháp. Tại đó tạc tượng nhà thơ, nhà văn nổi tiếng của đất nước này, những người đã cống hiến để tiếng Pháp thành tinh túy của nhân loại ngày nay. Họ có hoa, cây. Nam nữ đến đọc thơ, vinh danh người làm nên giá trị ngôn ngữ Pháp. Tại sao ta không làm vậy. Tiếng Việt được như ngày nay là nhờ Nguyễn Du, Chu Mạnh Trinh, Nguyễn Khuyến…, những người đã làm tiếng Việt thâm thúy cao sang. Ở đây, chúng ta làm tượng để mình vinh danh họ, để hãnh diện mình có ngôn ngữ phong phú, để có những buổi ca tụng hát bội, hát chèo”, ông nói. Hiện đã có một doanh nhân tặng 5.000 m2 ở Hội An để ông có thể thực hiện ý tưởng này.

Trong khi đó, TS ngôn ngữ học Đào Tiến Thi cho rằng việc tôn vinh chữ Quốc ngữ còn là câu chuyện khoa học. Vì thế, các thông tin đưa ra cần được chính xác. Chẳng hạn, ông cho rằng nếu nói nhờ chữ Quốc ngữ mà nước VN được hội nhập cách đây 300 năm thì không đúng. Thời kỳ mới ra đời, chữ chỉ nằm trong nhà thờ. Phải chờ tới nửa sau thế kỷ 19 mới xuất hiện nhà văn viết chữ Quốc ngữ và cũng chỉ ở Nam bộ.

“Nhưng vì Nam bộ là mảnh đất thưa thớt, không có mấy vai trò về văn hóa với đất nước nên nó không thành công. Phải tới đầu thế kỷ 20 khi tầng lớp tiên phong, các chí sĩ cách mạng như Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng muốn truyền bá kiến thức tư tưởng thì mới bùng lên phong trào cổ súy cho chữ Quốc ngữ”, ông Thi nói.

Cũng chính vì thế, ông Thi không đồng ý với việc lấy mốc kỷ niệm chữ Quốc ngữ là chỉ dụ của vua Khải Định về việc không dùng chữ Hán để dạy học nữa. “Chỉ dụ có thật nhưng ít ý nghĩa. Chính quyền nhà Nguyễn chỉ có chủ quyền Trung kỳ mà không có ở Bắc kỳ, Nam kỳ. Chỉ dụ đó dân Bắc, Nam không biết. Điều này lại còn giảm tuổi chữ Quốc ngữ nữa”, ông nói. Theo TS Thi, có thể chọn các mốc khác để kỷ niệm. Chẳng hạn, mốc ra đời báo chữ Quốc ngữ đầu tiên là tờ Gia Định báo 1865, hay lấy mốc trường dạy quốc ngữ đầu tiên Đông Kinh Nghĩa Thục…

Cũng chính vì thế, ông Thi không đồng ý với việc lấy mốc kỷ niệm chữ Quốc ngữ là chỉ dụ của vua Khải Định về việc không dùng chữ Hán để dạy học nữa. “Chỉ dụ có thật nhưng ít ý nghĩa. Chính quyền nhà Nguyễn chỉ có chủ quyền Trung kỳ mà không có ở Bắc kỳ, Nam kỳ. Chỉ dụ đó dân Bắc, Nam không biết. Điều này lại còn giảm tuổi chữ Quốc ngữ nữa”, ông nói. Theo TS Thi, có thể chọn các mốc khác để kỷ niệm. Chẳng hạn, mốc ra đời báo chữ Quốc ngữ đầu tiên là tờ Gia Định báo 1865, hay lấy mốc trường dạy quốc ngữ đầu tiên Đông Kinh Nghĩa Thục…

 

 Theo Thanhnien

Video hay

Cùng chuyên mục

Chiêm ngưỡng ngôi chùa được làm 100% bằng vỏ ốc có thật ở Khánh Hòa

Chiêm ngưỡng ngôi chùa được làm 100% bằng vỏ ốc có thật ở Khánh Hòa

Ngôi làng sản sinh nhiều triệu phú

Ngôi làng sản sinh nhiều triệu phú

Kỳ thú những loài động vật mới được phát hiện năm 2019

Kỳ thú những loài động vật mới được phát hiện năm 2019

Phát hiện xác tàu đắm thời La Mã chở 6.000 vò rượu cổ được bảo toàn gần như nguyên vẹn

Phát hiện xác tàu đắm thời La Mã chở 6.000 vò rượu cổ được bảo toàn gần như nguyên vẹn

Về làng ăn cỗ sang phải có… thịt sống

Về làng ăn cỗ sang phải có… thịt sống

Ra mắt gần 13 nghìn câu thơ ‘Trường thiên lục bát về Chủ tịch Hồ Chí Minh’

Ra mắt gần 13 nghìn câu thơ ‘Trường thiên lục bát về Chủ tịch Hồ Chí Minh’

Truyện ngắn: Bà nội tôi

Truyện ngắn: Bà nội tôi

Học chữ ‘Hiếu’ từ em bé vùng cao

Học chữ ‘Hiếu’ từ em bé vùng cao

Muốn thành công trong đời, ắt phải có dũng khí

Muốn thành công trong đời, ắt phải có dũng khí

Những câu chuyện tử tế trong đời thường khiến lòng người ấm lại

Những câu chuyện tử tế trong đời thường khiến lòng người ấm lại

Bí quyết pha nước chấm gà luộc, ăn cả con vẫn chẳng ngán

Bí quyết pha nước chấm gà luộc, ăn cả con vẫn chẳng ngán

Lợi ích không ngờ của rau răm với sức khỏe

Lợi ích không ngờ của rau răm với sức khỏe

Quảng Trị: Nuôi cá lóc đầu nhím ở bể xi măng, thu hàng trăm triệu

Quảng Trị: Nuôi cá lóc đầu nhím ở bể xi măng, thu hàng trăm triệu

U22 Việt Nam nhận thưởng nóng, được Thủ tướng ‘mời cơm’

U22 Việt Nam nhận thưởng nóng, được Thủ tướng ‘mời cơm’

Văn Hậu, Đức Chinh, Tiến Linh… khoe ‘vàng’, gửi lời cảm ơn người hâm mộ

Văn Hậu, Đức Chinh, Tiến Linh… khoe ‘vàng’, gửi lời cảm ơn người hâm mộ

Highlights chung kết bóng đá SEA Games 30: U22 Việt Nam 3-0 Indonesia

Highlights chung kết bóng đá SEA Games 30: U22 Việt Nam 3-0 Indonesia

Huấn luyện viên Park Hang-seo nhận thẻ đỏ vì lỗi gì?

Huấn luyện viên Park Hang-seo nhận thẻ đỏ vì lỗi gì?

Giấc mơ VÀNG 60 năm thành hiện thực: Vỡ òa với U22 Việt Nam!

Giấc mơ VÀNG 60 năm thành hiện thực: Vỡ òa với U22 Việt Nam!

Ra mắt chương trình ‘Đà Nẵng Áo Dài Show’

Ra mắt chương trình ‘Đà Nẵng Áo Dài Show’

Bất ngờ người có khả năng kế vị ông Putin

Bất ngờ người có khả năng kế vị ông Putin

Những con phố đẹp nhất trên thế giới

Những con phố đẹp nhất trên thế giới

Khám phá ngôi nhà của những vị thần

Khám phá ngôi nhà của những vị thần

7 mẹo vặt tiết kiệm xăng cho xe máy cực hiệu quả mà ít ai biết đến

7 mẹo vặt tiết kiệm xăng cho xe máy cực hiệu quả mà ít ai biết đến

Những câu chuyện nổi tiếng về luân hồi chuyển kiếp có thực

Những câu chuyện nổi tiếng về luân hồi chuyển kiếp có thực

Vận động viên Philippines cầu hôn bạn gái ngay sau khi nhận huy chương

Vận động viên Philippines cầu hôn bạn gái ngay sau khi nhận huy chương

Thời vàng son của cải lương lên sách ‘Thật và Đẹp’

Thời vàng son của cải lương lên sách ‘Thật và Đẹp’

Không ngờ hạt gấc lại là tiên dược, có công dụng thần kỳ

Không ngờ hạt gấc lại là tiên dược, có công dụng thần kỳ

Những ‘cấm địa’ không ai được đặt chân đến bên trong Tử Cấm Thành

Những ‘cấm địa’ không ai được đặt chân đến bên trong Tử Cấm Thành

Tản văn: Nơi quê cha đất tổ

Tản văn: Nơi quê cha đất tổ

Truyện ngắn ‘Pho tượng’

Truyện ngắn ‘Pho tượng’