Tộc người du mục ‘sống chết’ với tuần lộc cuối cùng trên thế giới

10/12/2018

Sống ở rừng taiga hẻo lánh của Mông Cổ, Dukha là tộc người du mục chăn nuôi tuần lộc cuối cùng tồn tại trên thế giới. Họ dựa vào loài vật này gần như trong mọi khía cạnh cuộc sống.


 

Tộc người Dukha, hay Tsaatan đã sinh sống qua nhiều thế hệ suốt hàng nghìn năm nay ở những cánh rừng lá kim taiga hẻo lánh phía bắc Mông Cổ, dọc biên giới với Nga. Vào những mùa đông khắc nghiệt, nhiệt độ ở khu vực xa xôi này có thể xuống thấp chỉ còn âm 40 độ C.

 

Người ta còn gọi tộc người Dukha là “người tuần lộc”, vì họ sống du mục, săn bắn và chăn nuôi tuần lộc là chủ yếu. Có thể nói với những người dân Dukha, cả đời họ gần như “sống chết” với loài vật này. 
Người Dukha sống nay đây mai đó. Họ di chuyển theo đàn tuần lộc từ đồng cỏ này sang đồng cỏ khác cứ sau khoảng 7-10 tuần.

 

Với tộc người Dukha, lối sống du mục, chăn nuôi tuần lộc được xem là truyền thống văn hóa của tổ tiên. Không có quá nhiều cộng đồng nhỏ bé như thế này còn tồn tại trong đời sống hiện đại. Người ta gọi tộc Dukha là những người chăn tuần lộc cuối cùng của Mông Cổ, thậm chí là của cả thế giới.

 

Trong văn hóa dân gian Mông Cổ, tuần lộc được xem là loài vật thần thoại. Người ta cho rằng những chú tuần lộc hiền lành mang linh hồn của những người thân yêu quá cố.

 

Đời sống của người Dukha gắn bó mật thiết với tuần lộc. Trong ảnh là khoảnh khắc một chú tuần lộc đang liếm muối đọng lại trên áo của một phụ nữ Dukha sống du mục.

 

Tộc người Dukha phụ thuộc vào những chú tuần lộc gần như ở tất cả mọi khía cạnh của đời sống sinh tồn lẫn bản sắc văn hóa, tinh thần. Những cô bé, cậu bé dù nhỏ tuổi đã có thể cưỡi tuần lộc khá thành thạo.

 

Tuần lộc là phương tiện vận chuyển, là nguồn cung cấp sữa quan trọng của người dân Dukha. Tộc người này rất tự hào về truyền thống du mục, chăn nuôi tuần lộc của mình.

 

Ngoài sữa tuần lộc, chế độ ăn của người Dukha còn được bổ sung chủ yếu là thịt và các sản phẩm làm từ bột mì, ví dụ như các loại bánh bao hay mì sợi địa phương.

 

Một bác sĩ địa phương đang cưỡi tuần lộc đến thăm những người du mục Dukhai. Ông thường xuyên gặp gỡ, kiểm tra và chữa trị cho họ trong mối liên hệ, gắn bó thân thiết. 

 

Theo thời gian, sự phát triển hiện đại dần xâm nhập vào đời sống của tộc người Dukha. Không chỉ dừng lại ở các biểu hiện về tiện nghi, vật chất, nhiều người đã chuyển hẳn đến các thị trấn, thậm chí là các thành phố lớn, thủ đô. Họ không muốn sống trong điều kiện khắc nghiệt ở những cánh rừng taiga đầy tuyết.

 

Du lịch là một nguồn thu nhập lớn hiện nay của người Dukha. Họ kiếm tiền từ những vị khách yêu tuần lộc, thích chụp ảnh. Trong chuyến hành trình đến Mông Cổ, các công ty du lịch cũng thường gợi ý du khách ghé thăm cộng đồng người nhỏ bé này, dù điều kiện đi lại khá xa xôi, cách trở. Tuy nhiên, không phải ai cũng tán thành cách làm du lịch này.

 

Truyền thống cổ xưa của người Dukha đang đối mặt với nhiều thách thức từ sự phát triển xã hội, chính sách địa phương, hoạt động du lịch… Nỗi sợ đánh mất bản sắc là có thật. Nhiều chuyên gia, nhà khoa học đã và đang lên tiếng về nguy cơ lụi tàn của văn hóa truyền thống Dukha. Họ gọi đó là một nền văn hóa “đang hấp hối”.

 

Ảnh: Reuters, National Geographic

Video hay

Cùng chuyên mục

Siêu thị mở cửa xuyên Tết, cam kết bình ổn giá thịt lợn

Siêu thị mở cửa xuyên Tết, cam kết bình ổn giá thịt lợn

Bồi hồi ngắm ảnh ký ức những ngày Tết xưa

Bồi hồi ngắm ảnh ký ức những ngày Tết xưa

Những lưu ý khi thắp hương ngày Tết

Những lưu ý khi thắp hương ngày Tết

Lái xe ô tô trời mưa trên đường cao tốc dễ gặp nạn nếu phớt lờ điều này

Lái xe ô tô trời mưa trên đường cao tốc dễ gặp nạn nếu phớt lờ điều này

Chỉ mặt 4 loại thực phẩm ăn vào làm tăng cân nhanh hơn cả ăn đường

Chỉ mặt 4 loại thực phẩm ăn vào làm tăng cân nhanh hơn cả ăn đường

Cảnh sắc ‘phượt’ đẹp nao lòng trên cung đường N2 về miền Tây đón Tết

Cảnh sắc ‘phượt’ đẹp nao lòng trên cung đường N2 về miền Tây đón Tết

Những món nên ăn để lấy may trong ngày đầu năm

Những món nên ăn để lấy may trong ngày đầu năm

NSND Trịnh Thuý Mùi , nữ Chủ tịch đầu tiên của Hội nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam

NSND Trịnh Thuý Mùi , nữ Chủ tịch đầu tiên của Hội nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam

Đà Nẵng tổng kết công tác báo chí năm 2019 và triển khai nhiệm vụ năm 2020

Đà Nẵng tổng kết công tác báo chí năm 2019 và triển khai nhiệm vụ năm 2020

Tổng kết công tác năm 2019 và phương hướng hoạt động năm 2020 của Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa dân tộc

Tổng kết công tác năm 2019 và phương hướng hoạt động năm 2020 của Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa dân tộc

Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa…

Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa…

Nhớ tục chạp mả quê

Nhớ tục chạp mả quê

Những lưu ý khi lau dọn ban thờ, tỉa chân nhang dịp cuối năm

Những lưu ý khi lau dọn ban thờ, tỉa chân nhang dịp cuối năm

Vụ Đồng Tâm: Thấy gì từ ông Lê Đình Kình chủ mưu gây rối?

Vụ Đồng Tâm: Thấy gì từ ông Lê Đình Kình chủ mưu gây rối?

Muốn biết một người có tử tế hay không, chỉ cần nhìn vào 4 đặc điểm này sẽ rõ

Muốn biết một người có tử tế hay không, chỉ cần nhìn vào 4 đặc điểm này sẽ rõ

Những người kiêng không nên xông nhà dịp đầu năm

Những người kiêng không nên xông nhà dịp đầu năm

Để cứu vớt muôn dân, các Hoàng đế cổ đại tự mình chịu phạt thế nào?

Để cứu vớt muôn dân, các Hoàng đế cổ đại tự mình chịu phạt thế nào?

Câu chuyện về bà cụ bán rau và chữ Tín

Câu chuyện về bà cụ bán rau và chữ Tín

Đầu năm đến đền ông Hoàng Mười

Đầu năm đến đền ông Hoàng Mười

Điều bí ẩn ít người biết về trợ lí ảo Siri trên mỗi chiếc iPhone của Apple

Điều bí ẩn ít người biết về trợ lí ảo Siri trên mỗi chiếc iPhone của Apple

Bí mật những hộp thời gian – Time Capsule

Bí mật những hộp thời gian – Time Capsule

Ăn ngô đúng thời điểm này vừa chống ung thư, đẹp da, giảm cân cực tốt

Ăn ngô đúng thời điểm này vừa chống ung thư, đẹp da, giảm cân cực tốt

Khám phá những bộ tộc kỳ quái nhất hành tinh

Khám phá những bộ tộc kỳ quái nhất hành tinh

5 thói quen giúp tăng 10 năm tuổi thọ

5 thói quen giúp tăng 10 năm tuổi thọ

20 tác phẩm đạt giải cuộc thi vẽ ‘Văn hóa giao thông trong mắt em’ tại Đà Nẵng

20 tác phẩm đạt giải cuộc thi vẽ ‘Văn hóa giao thông trong mắt em’ tại Đà Nẵng

Điều gì sẽ xảy ra với cơ thể nếu uống 2 tách cà phê mỗi ngày?

Điều gì sẽ xảy ra với cơ thể nếu uống 2 tách cà phê mỗi ngày?

Dự đoán sức khỏe 12 con giáp 2020

Dự đoán sức khỏe 12 con giáp 2020

Điểm danh 4 con giáp khổ trước sướng sau, hậu vận hạnh phúc viên mãn

Điểm danh 4 con giáp khổ trước sướng sau, hậu vận hạnh phúc viên mãn

Truyền kỳ về cuộc đời kỳ lạ của Trạng nguyên Giáp Hải

Truyền kỳ về cuộc đời kỳ lạ của Trạng nguyên Giáp Hải

Ngẫm từ nhiều đại án: Có cần thực hiện chỉ đạo sai?

Ngẫm từ nhiều đại án: Có cần thực hiện chỉ đạo sai?