Đền chùa chứ đâu phải trung tâm thương mại

22/02/2019

Việc đặt hòm công đức tràn lan ở nhiều đền chùa hiện nay chẳng khác gì một kiểu tận thu, buộc người viếng đền chùa phải móc túi mà không dám kêu than. Chốn thiêng liêng vô hình trung bị biến thành trung tâm thương mại.


Đền và chùa Mõ (xã Ngũ Phúc, H.Kiến Thụy, Hải Phòng), một địa chỉ tôn giáo nổi tiếng có từ thời nhà Trần thế kỷ 13 luôn thu hút đông đảo khách thập phươngẢNH: N.T

Cứ xong Tết Nguyên đán, thiên hạ lại nô nức vào mùa lễ hội. Ấy là đang nói ở xứ ta. Một nước hằng năm có tới hơn 8.000 lễ hội lớn nhỏ thì dùng chữ “nô nức” vẫn còn hơi nhẹ. Nhưng lễ hội, sự cúng bái, bản thân nó không phải là cái tội. Nếu xấu, nó đã không tồn tại.

Gắn liền với lễ hội, cầu cúng là “cơ sở vật chất” – đền chùa. Những hoạt động tín ngưỡng thu hút con người phần lớn được tổ chức ở đền chùa, tức ở nơi thờ thánh, thần, phật. Từ ngàn xưa, người ta đã đi chùa, đi đền để cầu xin ơn trên phù hộ, xin những điều may mắn, tốt đẹp, cả vật chất lẫn tình cảm, tinh thần. Viếng đền chùa, cầu cúng là điều không thể thiếu trong đời sống của số đông con dân nước Việt này.

Theo thời gian, đền chùa được xây mới ngày càng nhiều, càng to, hoành tráng. Có nhiều chùa tuy mới lập hoặc tôn tạo từ nền móng cũ nhưng đã chen vào hàng kỷ lục, thu hút đông đảo khách thập phương. Nhiều chùa cũ cũng được tô điểm trùng tu lại, thêm tượng thêm bát hương, mở hẳn những dịch vụ mà xưa nay chỉ lặng lẽ ngấm ngầm.

Không nói ra thì ai cũng rõ, gần như có cuộc đua công khai giữa các cơ sở thờ tự để giành thật nhiều con nhang đệ tử về mình. Nhiều “khách” tức là sẽ nhiều tiền. Chả trách dư luận xã hội không ít eo xèo về chuyện “buôn thần bán thánh”, chốn linh thiêng thành trung tâm thương mại. Trong khói hương sực nức mùi tiền.

Thôi, tạm gác không bàn sâu những chuyện liên quan đến tiền bạc nơi đền thánh, chùa chiền đã và đang diễn ra, như cúng dâng sao giải hạn tại chùa Phúc Khánh (còn gọi là tổ đình) ở thủ đô, hay phát (bán) ấn ở đền Trần (tại Nam Định và Thái Bình), bán sớ ở chùa Hương (Hà Nội), mùi tiền năm sau nặng hơn năm trước khiến thiên hạ phải kêu rêu.

Ngay chính một số nhà sư cũng đã phải lên tiếng về dịch vụ tràn lan nơi cửa Phật, cho rằng đã bị lợi dụng, bị làm xằng làm bậy bởi không có trong giáo lý nhà Phật. Những vấn đề hệ trọng ấy, xin để dành dịp khác. Trong bài này, chúng tôi chỉ đề cập đến một thực tế mà ai cũng thấy đang tồn tại chốn đền chùa. Đó là hòm công đức.

Chỉ cần nghe cái tên “hòm công đức” là ai cũng nghĩ đây là việc thiện, làm điều thiện, thể hiện sự biết ơn. Cho tức là nhận. Những đồng tiền, dù ít dù nhiều, bỏ vào “hòm” được xem như một cách đóng góp, bày tỏ thiện tâm. Hòm ấy để ghi nhận công đức của con người, những người viếng thăm, cúng lễ nơi đền thánh, chùa chiền.

Công đức bao nhiêu, tùy khả năng, tùy tấm lòng, không có bất cứ sự ràng buộc, o ép nào. Ngôi đền hoặc ngôi chùa được xem như chỗ để gửi gắm lòng tin, ơn nghĩa, nơi thu nhận những đóng góp thiện lành. Hòm công đức đặt ở chùa đền, thiết nghĩ chẳng có nơi nào hợp hơn.

Ấy nhưng, trên thực tế, hòm công đức đang làm gợn lên những suy nghĩ không hay. Điều dễ thấy nhất là ở hầu hết đền chùa trên nước này, hòm công đức bị lạm phát, lạm dụng tới mức khó chịu. Nhiều ngôi chùa, nhiều ngôi đền, chỉ cần bước qua ngưỡng cửa là đụng ngay cả loạt hòm công đức. Những hòm công đức giăng giăng mọi lối, mọi bệ tượng, ban thờ.
Bỏ tiền công đức chỗ này, chẳng nhẽ không bỏ tiền công đức chỗ kia. Không bỏ không cúng thì áy náy, băn khoăn, lo ngại. Nhỡ ra… Sau một phen viếng chùa cúng đền, không ít người mang về tâm trạng nặng nề. Hoặc phải công đức khá nhiều tiền, hoặc ôm mối lo bị trừng phạt. Đời sống tâm linh vốn đã khó hiểu, tới chùa tới đền tưởng được giải thoát, thông tỏ phần nào, hóa ra không hẳn thế.

Có người bảo rằng sự đặt hòm công đức tràn lan như thế chẳng khác gì một kiểu tận thu, buộc người viếng đền chùa phải móc túi mà không dám kêu than. Chốn thiêng liêng vô hình trung bị biến thành trung tâm thương mại. Tín ngưỡng được đem ra kinh doanh, bán buôn, thành món hàng siêu lợi nhuận. Tiền bạc chen vào nơi cửa phật. Tiền làm biến ảo chốn đền thiêng. Nơi lẽ ra chỉ có tín ngưỡng, đức tin, thiện tâm, từ bi, hỉ xả, khuyên con người khát khao sống tốt sống lành, rửa lỗi cho con người thì lại chỉ thấy đồng tiền bay lượn, dưới vỏ bọc hiền lành “hòm công đức”.

Cây gạo cổ thụ trong sân đền, chùa Mõ. ẢNH: NGUYỄN THÔNG

Dư luận thường khắt khe với những hành vi đậm đặc mùi tiền của ai đó nơi cửa phật, đền thánh, chẳng hạn rải tiền khắp chỗ này chỗ nọ, mài tiền lên tường đền, nhét tiền vào tay tượng… nhưng lại dễ dãi với sự tận thu bằng hòm công đức. Cứ cho rằng đó là chủ trương của ban quản lý, của thủ từ, của sư trụ trì, nhưng cớ sao các cấp có trách nhiệm cao hơn, chẳng hạn Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam (một dạng cơ quan chủ quản chùa) lại không có ý kiến gì với các chùa. Sự thả lỏng, bỏ mặc chả khác gì sự tiếp tay, dung túng.

Đừng để hòm công đức thành nỗi e ngại cho người tới đền chùa. Đừng biến chùa đền thành trung tâm thương mại.

*Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một người dân sống ở TP.HCM.

 

Theo Thanhnien

 

Video hay

Cùng chuyên mục

Bạn cũ là bạn tốt, rượu cũ ấy rượu ngon

Bạn cũ là bạn tốt, rượu cũ ấy rượu ngon

Người cảnh giới thấp thì hùng hổ, người cảnh giới cao lại nhu hòa

Người cảnh giới thấp thì hùng hổ, người cảnh giới cao lại nhu hòa

‘Cám ơn’ hay ‘cảm ơn’ mới đúng chính tả?

‘Cám ơn’ hay ‘cảm ơn’ mới đúng chính tả?

Ngôi đền Phật giáo lớn nhất thế giới ở Indonesia ẩn chứa kết cấu vũ trụ

Ngôi đền Phật giáo lớn nhất thế giới ở Indonesia ẩn chứa kết cấu vũ trụ

10 điều ly kỳ về nền văn minh Maya

10 điều ly kỳ về nền văn minh Maya

Những câu chuyện về người ‘tái sinh’, kể vanh vách chuyện xảy ra trong tiền kiếp

Những câu chuyện về người ‘tái sinh’, kể vanh vách chuyện xảy ra trong tiền kiếp

Vị tướng nước Việt tài giỏi khiến quân Minh lo sợ, tìm cách hãm hại

Vị tướng nước Việt tài giỏi khiến quân Minh lo sợ, tìm cách hãm hại

Ngôi chùa có cả thiên đường và địa ngục đẹp nhất thế giới

Ngôi chùa có cả thiên đường và địa ngục đẹp nhất thế giới

5 kiểu quý nhân trong đời nên kết giao

5 kiểu quý nhân trong đời nên kết giao

Hộp cơm cuối cùng của mẹ…

Hộp cơm cuối cùng của mẹ…

Gói tiền đánh rơi: Vô tình làm… người tốt

Gói tiền đánh rơi: Vô tình làm… người tốt

Cường đạo được cao tăng thu phục, trở thành người đắc đạo

Cường đạo được cao tăng thu phục, trở thành người đắc đạo

Hợp nhau ở tính cách, kính nhau bởi tài hoa nhưng thành tri kỷ của nhau lại vì nhân phẩm

Hợp nhau ở tính cách, kính nhau bởi tài hoa nhưng thành tri kỷ của nhau lại vì nhân phẩm

Truyện ngắn: Ngày oải hương không nở

Truyện ngắn: Ngày oải hương không nở

Những tỷ phú giàu nhất Việt Nam ký tên thế nào?

Những tỷ phú giàu nhất Việt Nam ký tên thế nào?

2 sai lầm lớn nhất cuộc đời Lưu Bị: Cả tin một tên tiểu nhân, nhìn nhầm một người huynh đệ

2 sai lầm lớn nhất cuộc đời Lưu Bị: Cả tin một tên tiểu nhân, nhìn nhầm một người huynh đệ

Những sự thật mà bạn sẽ chẳng bao giờ tin

Những sự thật mà bạn sẽ chẳng bao giờ tin

Một ngày của vị vua Việt, ăn cơm cá khô, làm việc tới 2h sáng

Một ngày của vị vua Việt, ăn cơm cá khô, làm việc tới 2h sáng

Đi chợ lúc… 0h

Đi chợ lúc… 0h

Các Chúa Nguyễn và công cuộc khai phá vùng vùng đất Nam Bộ

Các Chúa Nguyễn và công cuộc khai phá vùng vùng đất Nam Bộ

Những tòa nhà chọc trời nổi tiếng bị thế giới lãng quên

Những tòa nhà chọc trời nổi tiếng bị thế giới lãng quên

Đời người có 4 chữ ‘Đừng’ và có 6 điều không thể chờ đợi

Đời người có 4 chữ ‘Đừng’ và có 6 điều không thể chờ đợi

Hóa đơn gửi mẹ: Bài học thấm thía cho những người con

Hóa đơn gửi mẹ: Bài học thấm thía cho những người con

Cuộc sống có đẹp hơn không nếu mọi sai lầm đều có thể sửa chữa?

Cuộc sống có đẹp hơn không nếu mọi sai lầm đều có thể sửa chữa?

Tôn Ngộ Không đại náo Thiên Đình nhưng vẫn phải kiêng nể 3 nữ thần tiên này

Tôn Ngộ Không đại náo Thiên Đình nhưng vẫn phải kiêng nể 3 nữ thần tiên này

Ảnh hiếm về rừng Amazon thế kỷ XIX

Ảnh hiếm về rừng Amazon thế kỷ XIX

Câu chuyện xúc động: Mẹ của kẻ trộm sách

Câu chuyện xúc động: Mẹ của kẻ trộm sách

Đường không có đường bằng phẳng, người chỉ sợ người chẳng thể bền tâm

Đường không có đường bằng phẳng, người chỉ sợ người chẳng thể bền tâm

‘Một bàn tay thì đầy, hai bàn tay thì vơi’

‘Một bàn tay thì đầy, hai bàn tay thì vơi’

Những khoảnh khắc của lòng can đảm trong thế giới động vật

Những khoảnh khắc của lòng can đảm trong thế giới động vật