Đền chùa chứ đâu phải trung tâm thương mại

22/02/2019

Việc đặt hòm công đức tràn lan ở nhiều đền chùa hiện nay chẳng khác gì một kiểu tận thu, buộc người viếng đền chùa phải móc túi mà không dám kêu than. Chốn thiêng liêng vô hình trung bị biến thành trung tâm thương mại.


Đền và chùa Mõ (xã Ngũ Phúc, H.Kiến Thụy, Hải Phòng), một địa chỉ tôn giáo nổi tiếng có từ thời nhà Trần thế kỷ 13 luôn thu hút đông đảo khách thập phươngẢNH: N.T

Cứ xong Tết Nguyên đán, thiên hạ lại nô nức vào mùa lễ hội. Ấy là đang nói ở xứ ta. Một nước hằng năm có tới hơn 8.000 lễ hội lớn nhỏ thì dùng chữ “nô nức” vẫn còn hơi nhẹ. Nhưng lễ hội, sự cúng bái, bản thân nó không phải là cái tội. Nếu xấu, nó đã không tồn tại.

Gắn liền với lễ hội, cầu cúng là “cơ sở vật chất” – đền chùa. Những hoạt động tín ngưỡng thu hút con người phần lớn được tổ chức ở đền chùa, tức ở nơi thờ thánh, thần, phật. Từ ngàn xưa, người ta đã đi chùa, đi đền để cầu xin ơn trên phù hộ, xin những điều may mắn, tốt đẹp, cả vật chất lẫn tình cảm, tinh thần. Viếng đền chùa, cầu cúng là điều không thể thiếu trong đời sống của số đông con dân nước Việt này.

Theo thời gian, đền chùa được xây mới ngày càng nhiều, càng to, hoành tráng. Có nhiều chùa tuy mới lập hoặc tôn tạo từ nền móng cũ nhưng đã chen vào hàng kỷ lục, thu hút đông đảo khách thập phương. Nhiều chùa cũ cũng được tô điểm trùng tu lại, thêm tượng thêm bát hương, mở hẳn những dịch vụ mà xưa nay chỉ lặng lẽ ngấm ngầm.

Không nói ra thì ai cũng rõ, gần như có cuộc đua công khai giữa các cơ sở thờ tự để giành thật nhiều con nhang đệ tử về mình. Nhiều “khách” tức là sẽ nhiều tiền. Chả trách dư luận xã hội không ít eo xèo về chuyện “buôn thần bán thánh”, chốn linh thiêng thành trung tâm thương mại. Trong khói hương sực nức mùi tiền.

Thôi, tạm gác không bàn sâu những chuyện liên quan đến tiền bạc nơi đền thánh, chùa chiền đã và đang diễn ra, như cúng dâng sao giải hạn tại chùa Phúc Khánh (còn gọi là tổ đình) ở thủ đô, hay phát (bán) ấn ở đền Trần (tại Nam Định và Thái Bình), bán sớ ở chùa Hương (Hà Nội), mùi tiền năm sau nặng hơn năm trước khiến thiên hạ phải kêu rêu.

Ngay chính một số nhà sư cũng đã phải lên tiếng về dịch vụ tràn lan nơi cửa Phật, cho rằng đã bị lợi dụng, bị làm xằng làm bậy bởi không có trong giáo lý nhà Phật. Những vấn đề hệ trọng ấy, xin để dành dịp khác. Trong bài này, chúng tôi chỉ đề cập đến một thực tế mà ai cũng thấy đang tồn tại chốn đền chùa. Đó là hòm công đức.

Chỉ cần nghe cái tên “hòm công đức” là ai cũng nghĩ đây là việc thiện, làm điều thiện, thể hiện sự biết ơn. Cho tức là nhận. Những đồng tiền, dù ít dù nhiều, bỏ vào “hòm” được xem như một cách đóng góp, bày tỏ thiện tâm. Hòm ấy để ghi nhận công đức của con người, những người viếng thăm, cúng lễ nơi đền thánh, chùa chiền.

Công đức bao nhiêu, tùy khả năng, tùy tấm lòng, không có bất cứ sự ràng buộc, o ép nào. Ngôi đền hoặc ngôi chùa được xem như chỗ để gửi gắm lòng tin, ơn nghĩa, nơi thu nhận những đóng góp thiện lành. Hòm công đức đặt ở chùa đền, thiết nghĩ chẳng có nơi nào hợp hơn.

Ấy nhưng, trên thực tế, hòm công đức đang làm gợn lên những suy nghĩ không hay. Điều dễ thấy nhất là ở hầu hết đền chùa trên nước này, hòm công đức bị lạm phát, lạm dụng tới mức khó chịu. Nhiều ngôi chùa, nhiều ngôi đền, chỉ cần bước qua ngưỡng cửa là đụng ngay cả loạt hòm công đức. Những hòm công đức giăng giăng mọi lối, mọi bệ tượng, ban thờ.
Bỏ tiền công đức chỗ này, chẳng nhẽ không bỏ tiền công đức chỗ kia. Không bỏ không cúng thì áy náy, băn khoăn, lo ngại. Nhỡ ra… Sau một phen viếng chùa cúng đền, không ít người mang về tâm trạng nặng nề. Hoặc phải công đức khá nhiều tiền, hoặc ôm mối lo bị trừng phạt. Đời sống tâm linh vốn đã khó hiểu, tới chùa tới đền tưởng được giải thoát, thông tỏ phần nào, hóa ra không hẳn thế.

Có người bảo rằng sự đặt hòm công đức tràn lan như thế chẳng khác gì một kiểu tận thu, buộc người viếng đền chùa phải móc túi mà không dám kêu than. Chốn thiêng liêng vô hình trung bị biến thành trung tâm thương mại. Tín ngưỡng được đem ra kinh doanh, bán buôn, thành món hàng siêu lợi nhuận. Tiền bạc chen vào nơi cửa phật. Tiền làm biến ảo chốn đền thiêng. Nơi lẽ ra chỉ có tín ngưỡng, đức tin, thiện tâm, từ bi, hỉ xả, khuyên con người khát khao sống tốt sống lành, rửa lỗi cho con người thì lại chỉ thấy đồng tiền bay lượn, dưới vỏ bọc hiền lành “hòm công đức”.

Cây gạo cổ thụ trong sân đền, chùa Mõ. ẢNH: NGUYỄN THÔNG

Dư luận thường khắt khe với những hành vi đậm đặc mùi tiền của ai đó nơi cửa phật, đền thánh, chẳng hạn rải tiền khắp chỗ này chỗ nọ, mài tiền lên tường đền, nhét tiền vào tay tượng… nhưng lại dễ dãi với sự tận thu bằng hòm công đức. Cứ cho rằng đó là chủ trương của ban quản lý, của thủ từ, của sư trụ trì, nhưng cớ sao các cấp có trách nhiệm cao hơn, chẳng hạn Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam (một dạng cơ quan chủ quản chùa) lại không có ý kiến gì với các chùa. Sự thả lỏng, bỏ mặc chả khác gì sự tiếp tay, dung túng.

Đừng để hòm công đức thành nỗi e ngại cho người tới đền chùa. Đừng biến chùa đền thành trung tâm thương mại.

*Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một người dân sống ở TP.HCM.

 

Theo Thanhnien

 

Video hay

Cùng chuyên mục

NSND Lê Tiến Thọ – Người đùa dai với tác quyền

NSND Lê Tiến Thọ – Người đùa dai với tác quyền

‘Vụ án Lệ Chi Viên’ – Thảm họa phóng tác

‘Vụ án Lệ Chi Viên’ – Thảm họa phóng tác

Trận Vạn Kiếp: 30 vạn quân Đại Việt quyết chiến 50 vạn quân Nguyên

Trận Vạn Kiếp: 30 vạn quân Đại Việt quyết chiến 50 vạn quân Nguyên

Cậu học sinh mang gà đến lớp và điểm 10 bất ngờ

Cậu học sinh mang gà đến lớp và điểm 10 bất ngờ

Vào nơi ẩn mình của mãnh xà Thất Sơn huyền thoại

Vào nơi ẩn mình của mãnh xà Thất Sơn huyền thoại

Bế mạc liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2019:  Ca kịch Bài chòi Bình Định chia giải vàng cùng Nhà hát Tuồng VN

Bế mạc liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2019: Ca kịch Bài chòi Bình Định chia giải vàng cùng Nhà hát Tuồng VN

‘Chói rạng sơn hà’ và một Bùi Thị Xuân xuất sắc

‘Chói rạng sơn hà’ và một Bùi Thị Xuân xuất sắc

‘Phù Vân’ – Một vở diễn hay của Đoàn Dân ca kịch Khánh Hòa

‘Phù Vân’ – Một vở diễn hay của Đoàn Dân ca kịch Khánh Hòa

‘Trái tim đàn bà’ – Cuộc chơi của đạo diễn

‘Trái tim đàn bà’ – Cuộc chơi của đạo diễn

‘Quan khiêng võng’ – Nghệ sĩ Bình Định với Lê Đại Cang

‘Quan khiêng võng’ – Nghệ sĩ Bình Định với Lê Đại Cang

Chiêm ngưỡng ngôi tịnh xá vừa xác lập kỷ lục Việt Nam

Chiêm ngưỡng ngôi tịnh xá vừa xác lập kỷ lục Việt Nam

Sự giống nhau kỳ lạ giữa Tổng thống Donald Trump và vị danh tướng vĩ đại nhất lịch sử Hoa Kỳ

Sự giống nhau kỳ lạ giữa Tổng thống Donald Trump và vị danh tướng vĩ đại nhất lịch sử Hoa Kỳ

Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2019: Kích cầu đối với nghệ thuật truyền thống

Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2019: Kích cầu đối với nghệ thuật truyền thống

Phạm Tiến Duật – Tiếng thơ một con đường!

Phạm Tiến Duật – Tiếng thơ một con đường!

Những đặc sản Bình Phước dân dã mà hấp dẫn vô cùng

Những đặc sản Bình Phước dân dã mà hấp dẫn vô cùng

‘Binh chủng’ đặc biệt

‘Binh chủng’ đặc biệt

Những hình ảnh còn mãi với thời gian của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Những hình ảnh còn mãi với thời gian của Chủ tịch Hồ Chí Minh

‘Kinh doanh’ tâm linh: Khu chùa nghìn ha ‘dậy sóng’ dư luận

‘Kinh doanh’ tâm linh: Khu chùa nghìn ha ‘dậy sóng’ dư luận

Rắn khổng lồ tu luyện thành tinh trên núi Cấm và những cuộc chạm trán kinh hoàng

Rắn khổng lồ tu luyện thành tinh trên núi Cấm và những cuộc chạm trán kinh hoàng

Xem vở tuồng ‘Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư’

Xem vở tuồng ‘Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư’

Sống đẹp nhờ học Bác

Sống đẹp nhờ học Bác

Giáo hội Quảng Ninh nói gì về việc bà Phạm Thị Yến tươi cười xuất hiện tại đại lễ Vesak?

Giáo hội Quảng Ninh nói gì về việc bà Phạm Thị Yến tươi cười xuất hiện tại đại lễ Vesak?

Đáng sợ cách lính Mỹ tìm tới mat túy để ‘quên đi’ Chiến tranh Việt Nam

Đáng sợ cách lính Mỹ tìm tới mat túy để ‘quên đi’ Chiến tranh Việt Nam

Soi độ giàu ‘khủng’ của đại gia Nguyễn Văn Trường xây chùa Tam Chúc

Soi độ giàu ‘khủng’ của đại gia Nguyễn Văn Trường xây chùa Tam Chúc

Từ đêm gala ngôi sao sân khấu 2019

Từ đêm gala ngôi sao sân khấu 2019

Giáo dân Bùi Chu ‘phát hiện’ nhà thờ của mình lộng lẫy trên… ký họa

Giáo dân Bùi Chu ‘phát hiện’ nhà thờ của mình lộng lẫy trên… ký họa

Trải nghiệm khó quên trên biển Quy Nhơn của phóng viên nước ngoài

Trải nghiệm khó quên trên biển Quy Nhơn của phóng viên nước ngoài

Sau khi bị ‘trục xuất’, bà Phạm Thị Yến lại xuất hiện tại chùa Ba Vàng

Sau khi bị ‘trục xuất’, bà Phạm Thị Yến lại xuất hiện tại chùa Ba Vàng

Pháo hoa rực rỡ tại chùa Tam Chúc

Pháo hoa rực rỡ tại chùa Tam Chúc

Đi làm ôsin xứ Ả Rập

Đi làm ôsin xứ Ả Rập