Ý nghĩa thâm thúy sau tên gọi địa danh Quảng Ngãi

10:05 | 17/05/2021

Quảng Ngãi vốn thuộc phủ Tư Nghĩa, thừa tuyên Quảng Nam, được hình thành sau khi nhà Lê mở rộng bờ cõi về phía Nam. Tên gọi địa danh Quảng Ngãi mang ý nghĩa gì?


Nằm ở khu vực Nam Trung Bộ, tỉnh Quảng Ngãi là một địa phương giàu truyền thống lịch sử và cũng là một vùng đất có nhiều thắng cảnh. Tên gọi địa danh Quảng Ngãi hàm chứa một ý nghĩa sâu xa mà không phải ai cũng biết. Ảnh: Thành phố Quảng Ngãi nhìn từ núi Thiên Ấn.
Năm 1776, phủ Quảng Nghĩa được nhà Tây Sơn đổi thành Hòa Nghĩa, rồi năm 1803 lại được nhà Nguyễn đổi lại thành Quảng Nghĩa. Ảnh: Ruộng muối Sa Huỳnh, Quảng Ngãi.
Ngược dòng lịch sử, Quảng Ngãi vốn thuộc phủ Tư Nghĩa, thừa tuyên Quảng Nam, được hình thành sau khi nhà Lê mở rộng bờ cõi về phía Nam. Năm 1602, phủ Tư Nghĩa đổi thành phủ Quảng Nghĩa. Ảnh: Đồng lúa ở Đức Phổ, Quảng Ngãi.
Trong tên gọi Quảng Nghĩa, chữ “Quảng” nghĩa là “rộng lớn”, còn Nghĩa “nghĩa khí”. “Quảng Nghĩa” có thể được hiểu là một miền đất tràn đầy nghĩa khí. Ảnh: Quang cảnh trên núi Phú Thọ, một danh thắng của Quảng Ngãi.
Đầu tiên, việc đổi từ “Nghĩa” thành “Ngãi” có thể là do kiêng huý liên quan đến triều Nguyễn. Tuy nhiên, đọc lại sử sách không thấy có nhân vật nào của hoàng tộc Nguyễn mang tên Nghĩa ở giai đoạn này. Ảnh: Chùa Thiên Ấn ở Quảng Ngãi.
Năm 1832, từ những vùng đất thuộc phủ Quảng Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi chính thức được thành lập. Vì sao tên gọi Quảng Nghĩa chuyển thành Quảng Ngãi, sử sách không ghi rõ. Xung quanh vấn đề này có nhiều quan điểm khác nhau. Ảnh: Cổ Lũy cô thôn, một thôn xóm cổ ở Quảng Ngãi.
Vì vậy, cách lý giải hợp lý hơn là từ “Nghĩa” đã chuyển thành “Ngãi” do sự biến âm từ các phương ngữ Nam Trung Bộ. Theo đó, chữ “Nghĩa” ở nhiều nơi thuộc vùng này đọc thành “Ngữa”, rồi “Ngỡ”, sau biến thành “Ngỡi”… Ảnh: Bệnh xá Đặng Thùy Trâm ở Quảng Ngãi.
Dù sự thật như thế nào thì tinh thần “Quảng Nghĩa” vẫn luôn được người Quảng Ngãi duy trì qua các thời kỳ lịch sử. Nhiều gương mặt lỗi lạc của nước Việt có sự nghiệp gắn với mảnh đất này. Ảnh: Mộ nhà yêu nước Huỳnh Thúc Kháng trên núi Thiên Ấn, Quảng Ngãi.
Người dân đọc “Ngỡi” mà không biết phải viết như thế nào vì trong từ vựng Hán – Việt không có từ “Ngỡi”, cuối cùng ký âm ra thành “Ngãi”. Từ đó có tên gọi địa danh Quảng Ngãi như ngày nay. Ảnh: Tháp nước cổ ở thành phố Quảng Ngãi.

 

 Tổng hợp

Video hay


Cùng chuyên mục

Ngày này năm xưa: Ngày Quốc tế Bảo tàng

Ngày này năm xưa: Ngày Quốc tế Bảo tàng

Quả lạ khiến hơn 200 học sinh trường dân tộc bán trú nghi bị ngộ độc sau khi ăn

Quả lạ khiến hơn 200 học sinh trường dân tộc bán trú nghi bị ngộ độc sau khi ăn

Chuỗi sự kiện văn hóa “Di sản Huế – Hội tụ và lan tỏa” tại TP.HCM

Chuỗi sự kiện văn hóa “Di sản Huế – Hội tụ và lan tỏa” tại TP.HCM

Nâng cao ý thức bảo vệ đường biên cho học sinh vùng cao

Nâng cao ý thức bảo vệ đường biên cho học sinh vùng cao

Tạm dừng lưu thông trên cao tốc Cam Lộ-La Sơn vào ban đêm

Tạm dừng lưu thông trên cao tốc Cam Lộ-La Sơn vào ban đêm

Gia Lai huy động lực lượng quân đội xóa nhà tạm, nhà dột nát cho gia đình hoạt động kháng chiến

Gia Lai huy động lực lượng quân đội xóa nhà tạm, nhà dột nát cho gia đình hoạt động kháng chiến