Tình yêu đất nước trong thơ Nguyễn Đình Thi

10:49 | 29/12/2021

Nguyễn Đình Thi vừa là nhà thơ, nhạc sĩ, nhà phê bình văn học. Ông cũng viết văn xuôi. Nhưng xưa nay, người ta thường gọi ông là nhà thơ Nguyễn Đình Thi. Có lẽ, thơ là sáng tạo nổi bật hơn cả của ông.


Nhà thơ Nguyễn Đình Thi. Ảnh internet

Nguyễn Đình Thi là nghệ sĩ đa tài, như Nguyễn Trọng Tạo. Giữa hai con người này có nhiều điểm chung. Họ giỏi “chế biến” nhiều “món”, và “món” nào cũng làm cho người thưởng thức thích thú.

Nguyễn Đình Thi (1924–2003), sinh ở ở Luang Prabang (Lào), nguyên quán tại làng Vũ Thạch, nay là phố Bà Triệu, phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Nguyễn Đình Thi từng tham gia Tổ Văn hóa Cứu quốc, tham dự Quốc dân Đại hội Tân Trào, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I, Tổng thư ký Hội Văn hóa cứu quốc. Như vậy, ở Nguyễn Đình Thi còn là một con người quan chức.

Ông cũng làm Tổng Thư ký Hội Nhà văn Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật. Có thể nói Nguyễn Đình Thi là nghệ sĩ toàn tài, ở lĩnh vực nào, người ta cũng nhắc đến ông. Về tiểu luận, ông có Mấy vấn đề văn học; về nhạc, ông có Người Hà Nội (1947), Diệt phát xít (1945); về kịch, ông có Con nai đen (1961), Nguyễn Trãi ở Đông Quan (1979)… Ông được nhà nước phong tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt I năm 1996.

Đất nước hiện lên thật đẹp qua thơ Nguyễn Đình Thi. Ảnh internet

Về thơ, Nguyễn Đình Thi có nhiều bài hay, nhất là những bài viết về quê hương đất nước. Thơ ở thể loại này của ông luôn giàu hình ảnh, nói lên được những cái đẹp nhất của quê hương, đất nước, những cái là của riêng Việt Nam.

Nam đất nước ta ơi

Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn

Cánh cò bay lả rập rờn

Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều

Quê hương biết mấy thân yêu

Bao nhiêu đời đã chịu nhiều thương đau

Mặt người vất vả in sâu

Gái trai cũng một áo nâu nhuộm bùn

Đất nghèo nuôi những anh hùng

Chìm trong máu lửa lại vùng đứng lên

Đạp quân thù xuống đất đen

Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa

Việt Nam đất nắng chan hoà

Hoa thơm quả ngọt bốn mùa trời xanh

Mắt đen cô gái long lanh

Yêu ai yêu trọn tấm tình thuỷ chung

Đất trăm nghề của trăm vùng

Khách phương xa tới lạ lùng tìm xem

Tay người như có phép tiên

Trên tre lá cũng dệt nghìn bài thơ

Nước bâng khuâng những chuyến đò

Đêm đêm còn vọng câu hò Trương Chi

Đói nghèo nên phải chia ly

Xót xa lòng kẻ rời quê lên đường

Ta đi ta nhớ núi rừng

Ta đi ta nhớ dòng sông vỗ bờ

Nhớ đồng ruộng, nhớ khoai ngô

Bữa cơm rau muống quả cà giòn tan…

(Việt Nam đất nước ta ơi)

Có thể nói Việt Nam đất nước ta ơi là một trong số ít những bài thơ hay khi viết về đất nước. Bài thơ đẹp về hình ảnh, câu từ, và cấu tứ. Giọng thơ hiền, nhưng vẫn khiến người đọc nặng lòng.

Đất nước ta được yên bình như hôm nay đã trải qua biết bao nhiêu cuộc chiến chống giặc ngoại xâm. Có lẽ do chống giặc quá nhiều mà hầu như trong thơ của nhà thơ nào cũng có nhắc đến cảnh chiến tranh, không nhiều thì ít. Và Nguyễn Đình Thi cũng vậy.

Ông vẽ nên đất nước bằng những cây lúa, cánh cò, ngô khoai, rau muống, quả cà, những hình ảnh đã in sâu vào tâm hồn người Việt Nam. Ông cũng nhận ra rằng, đất nước ta những năm xưa kia còn nghèo. Nhưng từ mảnh đất nghèo đã sinh ra những anh hùng, thời nào cũng có, để bảo vệ cho giang sơn.

Cô gái trong bài thơ là cô gái chung tình, “yêu ai yêu trọn tấm tình thuỷ chung”, là mẫu người phụ nữ Việt Nam, mang văn hoá Việt Nam, lối sống Việt Nam. Đất nước trong bài thơ cũng hiện lên là đất nước có trăm nghề, mà khách phương xa tới tìm xem. Và không thể thiếu hình ảnh hoa thơm trái ngọt bốn mùa.

Nguyễn Đình Thi đã tô vẽ nên một đất nước Việt Nam tươi đẹp, người Việt Nam hiền hậu, chân chất. Nhưng khi có giặc ngoại xâm, thì những con người hiền hậu, chân chất đó sẽ dũng cảm đứng lên, nhưng sau khi súng gươm vứt bỏ sẽ lại hiền như xưa.

(*Loạt bài tôn vinh các cá nhân đạt Giải thưởng Hồ Chí Minh)

Theo Truyền hình Pháp luật

Cùng chuyên mục

Văn học 65 năm – một chặng đường

Văn học 65 năm – một chặng đường

Liên hoan Du lịch biển Nha Trang 2022 sẽ diễn ra từ ngày 16-19/6

Liên hoan Du lịch biển Nha Trang 2022 sẽ diễn ra từ ngày 16-19/6

Đặc sắc Tuần du lịch ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’

Đặc sắc Tuần du lịch ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’

Hội nhà văn thành phố Đà Nẵng hoàn thành đợt thực tế sáng tác và giao lưu Văn học tại tỉnh Quảng Trị

Hội nhà văn thành phố Đà Nẵng hoàn thành đợt thực tế sáng tác và giao lưu Văn học tại tỉnh Quảng Trị

Những khối đá ‘biết nói’ bên những bức tranh ‘biết cười’

Những khối đá ‘biết nói’ bên những bức tranh ‘biết cười’

Gìn giữ văn hóa qua thú chơi gốm, sứ cổ

Gìn giữ văn hóa qua thú chơi gốm, sứ cổ

Ngăn chặn, xóa bỏ các biến tướng của tục ‘kéo vợ’

Ngăn chặn, xóa bỏ các biến tướng của tục ‘kéo vợ’

Xây dựng nếp sống văn minh trong cộng đồng dân tộc Pà Thẻn

Xây dựng nếp sống văn minh trong cộng đồng dân tộc Pà Thẻn

Đưa cải lương lịch sử Việt đến gần với giới trẻ

Đưa cải lương lịch sử Việt đến gần với giới trẻ