Sáng 13.9, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031, bước vào phiên làm việc chính thức. Ông Trần Thắng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.
Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam là tổ chức do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ sưu tầm, nghiên cứu, phổ biến và truyền dạy văn hóa, văn nghệ dân gian các dân tộc Việt Nam.
Trong nhiệm kỳ VIII, mặc dù còn nhiều khó khăn, Hội vẫn đạt những kết quả đáng ghi nhận trong công tác sưu tầm, nghiên cứu, với số lượng lớn công trình tham dự xét giải thưởng và nhiều đầu sách được xuất bản. Công tác phát triển hội viên được duy trì, trong đó số lượng hội viên trẻ tăng đáng kể so với nhiệm kỳ trước.
Tại các địa phương, hội viên Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tích cực tham gia các hoạt động sưu tầm, nghiên cứu văn hóa dân gian, đóng góp vào các giải thưởng 5 năm của các Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố. Qua đó, góp phần bảo vệ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc.
Một điểm mới trong nhiệm kỳ qua là sự phối hợp giữa các chi hội trong cùng khu vực, tạo diễn đàn giao lưu, trao đổi kinh nghiệm hoạt động. Theo Hội, đây là mô hình cần tiếp tục được nhân rộng trong thời gian tới.
Bước vào nhiệm kỳ IX, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22.12.2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Hội đặt mục tiêu đổi mới toàn diện phương thức hoạt động, trong đó chuyển đổi số được xác định là khâu đột phá, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong kỷ nguyên công nghệ.
Theo định hướng này, việc số hóa tư liệu, di sản văn hóa dân gian sẽ được chú trọng, đồng thời tăng cường phổ biến văn hóa truyền thống trên không gian mạng, khai thác các nền tảng số và mạng xã hội để đưa văn hóa dân gian đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Phát biểu tại Đại hội, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thắng khẳng định, văn hóa dân gian là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, cốt cách, bản lĩnh và sức sống của dân tộc Việt Nam qua hàng nghìn năm lịch sử. Đây không chỉ là những giá trị được lưu truyền từ quá khứ mà còn là nguồn lực tinh thần, điểm tựa để bồi đắp sức mạnh nội sinh, giúp dân tộc vượt qua khó khăn, thử thách và phát triển.
Đánh giá cao những kết quả Hội đạt được trong nhiệm kỳ VIII, ông Trần Thắng cho rằng Hội đã bám sát chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam; triển khai tương đối toàn diện các mặt công tác, qua đó góp phần nâng cao vai trò, vị thế của Hội trong đời sống văn hóa đất nước.
Đại hội IX diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đặt ra yêu cầu phát huy cao độ mọi nguồn lực cho phát triển. Trong đó, văn hóa được xác định là nền tảng tinh thần, mục tiêu và động lực nội sinh quan trọng của phát triển bền vững.
Từ yêu cầu đó, ông Trần Thắng đề nghị Hội tiếp tục khẳng định vai trò của văn hóa dân gian trong xây dựng con người và phát triển đất nước; cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, Nhà nước về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam.
Ông nhấn mạnh cần làm cho mỗi hội viên, nghệ nhân nhận thức sâu sắc hơn về vai trò, sứ mệnh của mình, từ đó khơi dậy khát vọng cống hiến, sức sáng tạo và trách nhiệm trao truyền các giá trị văn hóa. Mục tiêu là biến kho tàng văn hóa dân gian thành nguồn lực nội sinh, đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của đất nước.
Cùng với đó, Hội cần làm tốt hơn công tác bảo tồn, kế thừa và trao truyền di sản qua các thế hệ; tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nghệ nhân và cộng đồng; chú trọng phát hiện, bồi dưỡng thế hệ trẻ có năng lực, niềm say mê đối với văn hóa truyền thống.
“Trong nhiệm kỳ tới, mỗi di sản được nghiên cứu, sưu tầm không chỉ được lưu giữ trong sách vở, bảo tàng hay hồ sơ, mà quan trọng hơn là phải tìm được cách để tiếp tục sống trong cộng đồng, hiện diện trong đời sống văn hóa và được tiếp nối, sáng tạo bởi công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ”, ông Trần Thắng gợi mở.
Về chuyển đổi số, lãnh đạo MTTQ Việt Nam đề nghị Hội đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong bảo tồn và lan tỏa văn hóa dân gian; xây dựng các hình thức truyền thông phù hợp trên nền tảng số, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận công chúng, nhất là giới trẻ.
Một nhiệm vụ khác được nhấn mạnh là nghiên cứu, đề xuất với Đảng, Nhà nước các cơ chế, chính sách phù hợp để chăm lo, động viên đội ngũ hội viên, nhà nghiên cứu và đặc biệt là nghệ nhân dân gian ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo ông Trần Thắng, đây là những người đang âm thầm gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống trong điều kiện còn nhiều khó khăn. Việc tôn vinh, đãi ngộ và tạo điều kiện để nghệ nhân truyền dạy di sản cho thế hệ sau vì vậy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Khẳng định MTTQ Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện để Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam hoạt động hiệu quả, ông Trần Thắng bày tỏ tin tưởng Hội sẽ tiếp tục phát huy vai trò, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam.
Tại Đại hội, 13 ủy viên Ban Chấp hành Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031 đã ra mắt. GS.TS Lê Hồng Lý được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031.
Nguồn: baovanhoa.vn
