Mang đến Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026 chương trình nghệ thuật mang chủ đề “Sắc âm Cố đô”, Học viện Âm nhạc Huế mong muốn giới thiệu những giá trị đặc sắc của âm nhạc truyền thống của vùng đất Thần Kinh, đồng thời mở ra không gian giao thoa văn hóa thông qua sự kết hợp giữa nhạc cụ dân tộc Việt Nam với những giai điệu âm nhạc khu vực.
Đợt 1 “Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc” – 2026 diễn ra từ ngày 24 – 30.10 tại Nhà hát Triển lãm và Văn hóa nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng (đường Nguyễn Tất Thành, phường Phan Thiết) với chủ đề “Âm sắc Việt, Hội tụ, Tỏa sáng”, đang diễn ra sôi nổi và nhận được sự quan tâm của đông đảo công chúng.
Tôn vinh những thanh âm đặc trưng của Cố đô
Mang đến cuộc thi với sự tham gia biểu diễn của các giảng viên, sinh viên cùng dàn nhạc dân tộc, chương trình “Sắc âm Cố đô” được Học viện Âm nhạc Huế xây dựng công phu, kết hợp giữa các tiết mục độc tấu và hòa tấu, qua đó thể hiện sự phong phú, đa dạng cũng như sức sống của âm nhạc dân tộc trong đời sống đương đại.
Lấy cảm hứng từ vùng đất Cố đô giàu truyền thống văn hóa, nơi lưu giữ những giá trị nghệ thuật đặc sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ, buổi trình diễn gồm các tiết mục độc tấu, hòa tấu dựa trên những nhạc cụ truyền thống như đàn tranh, đàn nguyệt và sáo trúc. Mỗi loại nhạc cụ mang một sắc thái biểu cảm riêng, góp phần tạo nên bức tranh âm nhạc đa dạng, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.
Mở đầu chương trình, nghệ sĩ Lê Nhật Phương Trinh giới thiệu tiếng đàn tranh qua hai tác phẩm “Tứ đại cảnh” và “Tự khúc” của NSND Huỳnh Tú.
Nếu “Tứ Đại Cảnh” mang âm hưởng cổ kính, gợi lên vẻ đẹp thanh tao, sâu lắng của âm nhạc truyền thống xứ Huế thì “Tự khúc” lại khai thác chiều sâu biểu cảm cùng những kỹ thuật diễn tấu của cây đàn tranh hiện đại.
Sự kết hợp giữa một bài bản cổ truyền và tác phẩm khí nhạc mang hơi thở đương đại không chỉ làm nổi bật khả năng biểu đạt phong phú của đàn tranh mà còn cho thấy hướng tiếp cận mới trong việc gìn giữ, phát huy giá trị nhạc cụ dân tộc.
Tiếp nối chương trình, nghệ sĩ Duy Khánh thể hiện hai tác phẩm “Phú lục chậm – nhanh” thuộc âm nhạc truyền thống Huế và “Tình mẹ” của nhạc sĩ Trần Luận trên cây đàn nguyệt.
Với những kỹ thuật đặc trưng như vê, nhấn, tiếng đàn nguyệt đưa người nghe đi qua nhiều cung bậc cảm xúc, từ sâu lắng, trầm mặc đến rộn ràng, tươi sáng. Đặc biệt, tác phẩm “Tình mẹ” khai thác những sắc thái tình cảm giàu chiều sâu, gửi gắm thông điệp về tình mẫu tử thiêng liêng thông qua ngôn ngữ âm nhạc truyền thống.
Trong khi đó, tiếng sáo trúc của nghệ sĩ Nguyễn Công Minh mang đến một không gian âm nhạc giàu sức sống qua hai tác phẩm “Cổ bản dựng” và “Tiếng gọi mùa xuân” của NSƯT Đinh Thìn.
Từ những giai điệu mang đậm dấu ấn âm nhạc Huế trong “Cổ bản dựng”, tiếng sáo tiếp tục mở ra bức tranh thiên nhiên tươi mới, tràn đầy sức sống qua “Tiếng gọi mùa xuân”.
Từ âm nhạc cung đình đến giao thoa văn hóa khu vực
Bên cạnh những tiết mục độc tấu, phần hòa tấu của dàn nhạc dân tộc Học viện Âm nhạc Huế cũng là điểm nhấn quan trọng, thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa các loại nhạc cụ, đồng thời mở rộng không gian biểu đạt của âm nhạc truyền thống.
Mở đầu phần hòa tấu là tác phẩm “Long Ngâm”, một bài bản thuộc hệ thống Tiểu nhạc, mang tính chất trang nghiêm, gắn với không gian âm nhạc cung đình xưa.
Với những giai điệu mô phỏng tiếng rồng ngâm, biểu tượng của sự uy nghi, thanh cao, tác phẩm góp phần tái hiện vẻ đẹp của âm nhạc truyền thống Cố đô, đồng thời khẳng định giá trị nghệ thuật và sức sống bền bỉ của những bài bản cổ truyền.
Tiếp đó, dàn nhạc dân tộc giới thiệu tác phẩm “Sắc âm Cố đô” của nhạc sĩ Dương Đức Thụy, dưới sự chỉ huy của ThS. Nguyễn Hoàng Như Ý.
Được lựa chọn làm chủ đề xuyên suốt chương trình dự thi, tác phẩm hướng đến việc tái hiện một không gian Huế vừa cổ kính, trầm mặc, vừa mang hơi thở của đời sống đương đại.
Thông qua sự kết hợp giữa các bộ nhạc cụ dân tộc, “Sắc âm Cố đô” gợi mở hành trình khám phá những gam màu âm nhạc đặc trưng của vùng đất di sản, nơi truyền thống và hiện đại cùng hiện diện, bổ sung và làm phong phú cho nhau.
Đáng chú ý, chương trình còn giới thiệu tác phẩm hòa tấu “Thái Lan 4 mùa”, được xây dựng trên chất liệu dân ca Thái Lan.
Khác với những tiết mục mang âm hưởng âm nhạc truyền thống Việt Nam, tác phẩm này khai thác vẻ đẹp thiên nhiên qua sự chuyển đổi của bốn mùa, đồng thời được thể hiện bằng chính những nhạc cụ dân tộc Việt Nam.
Sự kết hợp này tạo nên điểm nhấn mới mẻ, cho thấy khả năng thích ứng, sáng tạo và mở rộng không gian biểu diễn của nhạc cụ truyền thống trong việc chuyển tải những chất liệu âm nhạc ngoài biên giới quốc gia.
Bên cạnh đó, tiết mục không chỉ mang ý nghĩa nghệ thuật mà còn thể hiện tinh thần giao lưu, hội nhập và tăng cường sự hiểu biết giữa các nền văn hóa thông qua ngôn ngữ âm nhạc.
Chia sẻ với Văn Hóa sau khi kết thúc phần thi, bạn Nguyễn Lại Thùy Giang hồ hởi: “Em cảm thấy rất vui và hài lòng vì mình và toàn đội đã hoàn thành nhiệm vụ sau những ngày dài tập luyện vất vả trước đó. Sự hợp sức của tất cả mọi người đã tạo ra sự thành công ở phần dự thi của Học viện Âm nhạc Huế”.
Trong Khi đó, nghệ sĩ đàn bầu, giảng viên Học viện Âm nhạc Huế Nguyễn Thị Hồng Lê chia sẻ: “Tham gia cuộc thi, đội chúng tôi có cả sinh viên và giảng viên. Với sân chơi chuyên nghiệp có quy mô cấp quốc gia như thế này, có thể nói đây là cơ hội hiếm có để các em được cọ xát thực tế, bởi vì học phải đi đôi với hành và khi các em không có những chương trình thi và biểu diễn thì tính hiệu quả cũng sẽ không cao”.
ThS Trần Hữu Quang, Quyền Trưởng Khoa Âm nhạc Di sản – Truyền thống, Học viện Âm nhạc Huế cho biết: “Thời gian qua, Học viện Âm nhạc Huế rất chú trọng đến âm nhạc truyền thống. Thông qua việc tham gia Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026, Học viện tiếp tục khẳng định nỗ lực đưa âm nhạc truyền thống vào đời sống đương đại, tạo điều kiện để những giá trị di sản được tiếp nối bằng tài năng, niềm đam mê và sức sáng tạo của các em sinh viên và giảng viên của Học viện”.
