Trần Lực và giấc mơ sân khấu

21/04/2018

Khi Trần Lực và các học trò của anh ở Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội gây chấn động tại Liên hoan Sân khấu thủ đô lần thứ hai cuối năm 2016 với việc đưa tới bản dựng mới, hết sức khác lạ hài kịch “Quẫn” của tác giả Lộng Chương, giới sân khấu cũng chỉ tưởng chàng đạo diễn kiêm nhà sản xuất phim này “chơi” kịch cho vui lúc “phim nhàn”. Không ngờ đấy là vở diễn báo hiệu cuộc trở về khá táo bạo của Trần Lực để hiện thực hóa giấc mơ sân khấu của anh.

Có thể nói tháng 12/2017 vừa qua là “tháng Trần Lực” trên sân khấu thủ đô. Đầu tháng anh cho ra mắt đoàn kịch LucTeam của mình tại Trung tâm Văn hóa Pháp với vở hài kịch “Cơn ghen của Lọ Lem” của nhà viết kịch Pháp Moliere. Cuối tháng, LucTeam tái xuất hiện tại Nhà hát Lớn Hà Nội với vở “Quẫn” có NSND Lê Khanh tham gia diễn xuất. Với hai vở diễn đó, Trần Lực đã đánh dấu sự xuất hiện của một seri kịch khác hẳn với những gì chúng ta đang thấy trên sân khấu Việt Nam, một loại kịch mà Trần Lực tạm gọi là kịch ước lệ, đơn giản, phóng túng và đầy hấp dẫn.

Trần Lực nói rằng trong lúc sân khấu đang bị lép vế so với điện ảnh hay truyền hình, anh muốn chứng minh sân khấu vẫn có sự hấp dẫn riêng của nó. Muốn thế, sân khấu không thể đi theo lối mòn “tả thực”  bấy lâu nay mà phải hướng tới phong cách ước lệ của sân khấu thế giới hiện đại. Và ước lệ vốn là đặc trưng quan trọng nhất của sân khấu truyền thống dân tộc ta như tuồng và chèo.

Cha là tác giả, đạo diễn chèo nổi tiếng, NSND Trần Bảng, mẹ là cố nghệ sĩ chèo Trần Thị Xuân, thủa nhỏ, Trần Lực cùng thời gia đình sống ở Khu Văn công Mai Dịch (Hà Nội), bên cạnh là 2 Nhà hát Tuồng và Chèo Việt Nam, tiếng hát, tiếng đàn, tiếng trống của chèo và tuồng đã in đậm trong ký ức anh.

Trần Lực từng có 7 năm theo học đạo diễn sân khấu tại Bulgaria và trong anh lớn dần khát vọng xây dựng một thứ sân khấu kịch nói đậm chất ước lệ như tuồng, chèo, đang là xu hướng chính của sân khấu thế giới hiện đại. Khi về nước năm 1991, Trần Lực đã từng nhiều lần cùng NSND Hoàng Dũng, NSND Trung Anh hợp lực tạo dựng một đoàn kịch tư nhân nhưng không thành công, Trần Lực đành bỏ dở giấc mơ sân khấu chuyển sang hoạt động điện ảnh.

Với nhiều ưu thế sẵn có, Trần Lực trở thành một diễn viên ngôi sao của điện ảnh và truyền hình, rồi là đạo diễn, rồi lập hàng phim Đông A… Thành công ở điện ảnh và truyền hình, không ai nghĩ Trần Lực lại trở về với sân khấu giữa lúc loại hình này đang ở đáy vực.

Trần Lực và các học trò của anh ở Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội.

Nhưng giờ thì Trần Lực đã thực sự trở lại. Đầu tiên là từ Liên hoan Sân khấu thủ đô. Anh khiến nhiều đồng nghiệp bất ngờ khi “Quẫn”, vở hài kịch đầu tiên do anh đạo diễn cho lớp diễn viên kịch nói Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội mang về khá nhiều giải thưởng: vở diễn giành giải bạc, đạo diễn xuất sắc nhất và 2 giải bạc khác cho 2 diễn viên. Nhưng “Quẫn” không chỉ gây ấn tượng ở hội diễn mà còn được  khán giả đón nhận nồng nhiệt. Không ít đồng nghiệp sân khấu khẳng định Trần Lực đã bước đầu thực hiện được một thứ kịch nói dân tộc với phong cách ước lệ hiện đại đầy sức chinh phục mà cha anh, NSND Trần Bảng và nhà nghiên cứu, soạn giả Mịch Quang từng mơ ước.

Một sân khấu kịch không có trang trí sân khấu, không gian và thời gian rộng mở, phục trang không đóng đinh và một thời, một dân tộc. Ngôn ngữ cũng vậy, nhân vật của Moliere cách đây 500 năm và Lộng Chương cách đây hơn nửa thế kỷ có thể nói theo cách trên đường phố hôm nay. Đích của kịch không phải là mô tả hiện thực đời sống mà nêu những bài học nhân sinh. Nhân vật kịch không chỉ diễn lại tấn kịch của con người trong đời sống thực mà còn thoát ra để đánh giá, ca ngợi hoặc giễu nhại chính mình. Kịch không chỉ nói mà còn hát, múa, làm xiếc, làm ảo thuật, tức là tất cả những gì khán giả muốn xem, thu hút được khán giả.

Một vài cảnh trong vở “Quẫn”.

Chính sự tự do, phóng túng của phong cách ước lệ đã làm nên sức hấp dẫn của  “Quẫn” và “Cơn ghen của Lọ Lem”và đã làm nên dấu ấu đậm nét của LucTeam trong tháng ra mắt.  Một đoàn kịch mới với thành phần chính là các diễn viên vừa tốt nghiệp Đại học sân khấu Điện ảnh bước đầu đã thu hút được khán giả thủ đô đến với mình.

Tuy vây, giới sân khấu cho rằng trước thực trạng vắng khách của sân khấu như hiện nay, việc Trần Lực lập đoàn kịch là quyết định mạo hiểm. Chính Trần Lực cũng thừa nhận bạn bè đã ngăn cũng nhiều, nhưng LucTeam vẫn ra đời. “Đơn giản là tôi tin vào sức hấp dẫn vốn có của sân khấu. Nếu không thu hút được khán giả thì chỉ có thể giải thích là chúng tôi làm chưa hay, chưa để họ thấy được rằng sân khấu có những giá trị riêng so với điện ảnh hay truyền hình” – Trần Lực nói.

Anh cũng nói mình thật hạnh phúc khi bố anh, NSND Trần Bảng, hiểu và ủng hộ anh. Khi biết anh bắt tay làm đạo diễn sân khấu với vở “Quẫn”  theo phong cách ước lệ của sân khấu truyền thống, Trần Lực thấy bố anh đã rất vui vì có con trai đã quyết định nối nghiệp mình.

Chưa biết LucTeam có được may mắn như tên gọi, có đi được đường dài hay không? Ai cũng biết một mình Trần Lực khó có thể giúp LucTeam thành công như mong muốn nếu người xem, xã hội, các doanh nghiệp, nhất là các cơ quan có trách nhiệm với sân khấu và văn hóa đất nước không sẵn lòng đồng hành cùng anh.

Đừng để Tràn Lực và giấc mơ sân khấu kịch ước lệ của anh thành Đông Ki Sốt thời nay.

Theo Ngọc Anh/VHVN

Video hay

Cùng chuyên mục

Những hình ảnh hài hước về mùa họp phụ huynh nhiều ‘bão táp’

Những hình ảnh hài hước về mùa họp phụ huynh nhiều ‘bão táp’

10 loài côn trùng hoàn toàn có thể ăn được ngon lành

10 loài côn trùng hoàn toàn có thể ăn được ngon lành

Giải mã Tam quốc: Toan tính của Tào Tháo trên chiến trường Quan Độ

Giải mã Tam quốc: Toan tính của Tào Tháo trên chiến trường Quan Độ

Năm 2019 – năm bứt phá và phương châm hành động của Chính phủ

Năm 2019 – năm bứt phá và phương châm hành động của Chính phủ

Tôn Ngộ Không đánh đổ cây nhân sâm, vì sao chỉ Bồ Tát cứu được?

Tôn Ngộ Không đánh đổ cây nhân sâm, vì sao chỉ Bồ Tát cứu được?

Người đẹp Kinh Bắc tỏa sáng miền Quan họ

Người đẹp Kinh Bắc tỏa sáng miền Quan họ

Tro hương, sợi dây kết nối với tổ tiên trong văn hóa truyền thống

Tro hương, sợi dây kết nối với tổ tiên trong văn hóa truyền thống

Cuộc đời phi thường của người ăn mày đi vào lịch sử thế giới

Cuộc đời phi thường của người ăn mày đi vào lịch sử thế giới

Kỳ y dị thảo: Câu chuyện về nguồn gốc của vị thuốc Đương quy

Kỳ y dị thảo: Câu chuyện về nguồn gốc của vị thuốc Đương quy

Bí quyết trường thọ không ngờ từ cụ bà 114 tuổi

Bí quyết trường thọ không ngờ từ cụ bà 114 tuổi

Thủ tướng bất ngờ với số liệu hơn 1.100 cuộc họp trong năm

Thủ tướng bất ngờ với số liệu hơn 1.100 cuộc họp trong năm

Ngôn ngữ của ‘Im lặng’ trong thời đại văn hóa biến dị

Ngôn ngữ của ‘Im lặng’ trong thời đại văn hóa biến dị

Chuyện đầu Xuân: Giải hạn, tiêu tai cách nào hiệu quả nhất?

Chuyện đầu Xuân: Giải hạn, tiêu tai cách nào hiệu quả nhất?

Lật xe khách trên đèo Hải Vân: Chuyến đi thực tập định mệnh

Lật xe khách trên đèo Hải Vân: Chuyến đi thực tập định mệnh

Nguyễn Trọng Tạo, một đời phiêu bạt lại trở về sông quê

Nguyễn Trọng Tạo, một đời phiêu bạt lại trở về sông quê

Nguyễn Trọng Tạo – một đời ‘phóng túng, lang bang’

Nguyễn Trọng Tạo – một đời ‘phóng túng, lang bang’

Tổng kết hoạt động văn học nghệ thuật TP Đà Nẵng năm 2018

Tổng kết hoạt động văn học nghệ thuật TP Đà Nẵng năm 2018

Ấm lòng câu chuyện cha con người Mỹ chở 80 xe gỗ tặng các gia đình nghèo

Ấm lòng câu chuyện cha con người Mỹ chở 80 xe gỗ tặng các gia đình nghèo

Ra mắt quyển sách ‘Cá tính Quảng’

Ra mắt quyển sách ‘Cá tính Quảng’

Jeanne d’Arc: Nữ tướng huyền thoại từng được phong thánh của Pháp

Jeanne d’Arc: Nữ tướng huyền thoại từng được phong thánh của Pháp

Chiến tranh Biên giới Tây Nam: Trận đổ bộ thần tốc đánh chiếm quân cảng Ream

Chiến tranh Biên giới Tây Nam: Trận đổ bộ thần tốc đánh chiếm quân cảng Ream

Đức Phật giảng như thế nào về ‘chia phước’?

Đức Phật giảng như thế nào về ‘chia phước’?

Ra mắt sách nghệ thuật về truyện cổ tích Việt Nam

Ra mắt sách nghệ thuật về truyện cổ tích Việt Nam

Một số hình ảnh đáng ‘xấu hổ’ đỉnh Mã Pì Lèng

Một số hình ảnh đáng ‘xấu hổ’ đỉnh Mã Pì Lèng

Bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát xẩm

Bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát xẩm

Làm thế nào để giữ ấm cho cơ thể trong mùa đông?

Làm thế nào để giữ ấm cho cơ thể trong mùa đông?

Nét văn hóa đặc sắc vùng sông nước Cửu Long

Nét văn hóa đặc sắc vùng sông nước Cửu Long

Đại gia ‘xin’ Hà Nội 1.000 ha đất Chùa Hương làm dự án tâm linh 15.000 tỷ

Đại gia ‘xin’ Hà Nội 1.000 ha đất Chùa Hương làm dự án tâm linh 15.000 tỷ

Gò Đống Đa, Ngũ Hành Sơn trở thành di tích quốc gia đặc biệt

Gò Đống Đa, Ngũ Hành Sơn trở thành di tích quốc gia đặc biệt

‘Thành phố buồn’ của những người trẻ tuổi ở Brazil

‘Thành phố buồn’ của những người trẻ tuổi ở Brazil