Ký ức về Đại tướng Lê Đức Anh

01/12/2020

Trong hồi ký “Đại tướng Lê Đức Anh – Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng” (Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia), nguyên Chủ tịch nước, Đại tướng Lê Đức Anh đã viết những dòng tâm sự như sau: “Tôi sinh ngày 1/12/1920 trong ngôi nhà tranh tại gia đình ông bà nuôi ba tôi ở làng Trường Hà, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Quê gốc của tôi ở xứ Truất, làng Bàn Môn, xã Lộc An, huyện Phú Lộc”.


Làng nghèo theo cách mạng

Trong hồi ký, Đại tướng Lê Đức Anh viết rất rõ: “Bà cô của ba tôi là Lê Thị Kiêm lấy chồng ở làng Trường Hà, xã Vinh Phú, huyện Phú Vang. Chồng bà là ông Lý Quang Cảnh làm thầy thuốc và dạy chữ Nho. Ông bà sống hiền lành, chân chất nhưng không có con. Theo sự sắp xếp của gia đình, ba tôi sang làm con nuôi của ông bà. Ông bà nuôi truyền nghề làm thuốc Đông y cho ba tôi và cho ba tôi học chữ Nho, rồi cưới vợ cho. Ba má tôi sinh được 13 người con, 4 người chết lúc nhỏ, còn 9 người. Anh chị em chúng tôi đều sinh ra ở làng Trường Hà, huyện Phú Vang”.

Đại tướng Lê Đức Anh tại đảo Trường Sa Lớn năm 1988. Ảnh: Tư liệu 

Thôn Trường Hà, xã Vinh Phú, Phú Vang là một làng vùng ven, cách Huế độ chục cây số, nằm ven Phá Tam Giang. Làng rất nghèo bởi nằm trên cồn cát, có lẽ ngoài con người thì chỉ cây phi lao mới sinh sôi nảy nở nổi. Những ngôi nhà nhỏ, trong vườn toàn cát, trồng cây gì cũng bị gió đầm phá, cát, nắng nóng thiêu đốt. Chính nơi đây đã tôi rèn bản lĩnh và ý chí cách mạng của Đại tướng Lê Đức Anh từ tấm bé.

Tôi có nhiều lần về thôn Trường Hà là bởi bác dâu tôi, nghệ sĩ ca Huế Mộng Điệp là người làng này. Bác tôi cùng thế hệ với đại tướng Lê Đức Anh. Bác Mộng Điệp kể rằng: “Nhà bác với nhà ông Lê Đức Anh chỉ cách nhau mấy chục mét. Làng này rất nghèo, nhưng yêu thích văn hóa văn nghệ, dân sớm đi theo cách mạng. Lúc bác còn nhỏ, bố bác đưa bác đi hát đó đây, cổ vũ lòng yêu nước. Ông Lê Đức Anh khi ấy cũng còn nhỏ, nhưng tham gia cách mạng, sau này do tránh sự truy đuổi của Pháp nên sớm thoát ly. Đại tướng Lê Đức Anh nổi tiếng là hiếu động và rất gan lỳ, việc gì đã làm là quyết làm cho tới cùng”.

Tuổi trẻ, chí cao

Anh Hồ Văn Nhất, Chủ tịch xã Vinh Phú cho tôi biết: “Cụ Hoàng Trọng Viễn ở trong làng chính là người giác ngộ cho đại tướng và là người dìu dắt đại tướng trên bước đường đầu tiên làm cách mạng, là người giới thiệu đại tướng vào Đảng. Mỗi lần về thăm Trường Hà, đại tướng đến tận nhà thăm cụ Hoàng Trọng Viễn, cùng ôn lại năm tháng tuổi trẻ”.

Trong cuốn hồi ký, đại tướng kể chuyện cắm cờ cách mạng ở làng Trường Hà chi tiết như sau: “ Anh Viết (Hoàng Trọng Viễn) chính là cậu thiếu niên năm 1930 đã giao cho tôi cất giấu lá cờ cách mạng. Và đêm 30/4, rạng ngày 1/5/1930, tôi bí mật trao lá cờ cho anh Viết treo trên ngọn phi lao ở chợ Trường Hà bên phá Tam Giang”.

Theo cụ Viễn kể lại với lãnh đạo xã, đêm 30/4/1930, đại tướng tuy còn là một cậu bé mười tuổi nhưng đã gan góc bí mật đưa cờ vào chợ để cho anh Viễn là một thanh niên theo cách mạng leo lên buộc trên cây cao giữa chợ để phát động phong trào đấu tranh tại cố đô Huế cùng ngày nổ ra phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh 1/5/1930.

Để đảm bảo an toàn cho cậu bé Lê Đức Anh, tổ chức chỉ giao cho cậu đem cờ đến để ở vị trí bí mật rồi nhanh chóng rời đi. Sau đó, trời tối anh Viễn tới lấy cờ để treo lên cổng chợ.

Theo chân vị tướng

Đại tướng Lê Đức Anh cả đời rong ruổi theo các cuộc chiến đấu giải phóng và bảo vệ dân tộc.Phần lớn thanh niên trong làng Trường Hà đã theo chân ông tham gia cách mạng. Giữa vòng vây trùng điệp của quân thù, làng Trường Hà vẫn đứng vững trước các cuộc càn quét của địch. Lãnh đạo xã cho biết: “Đây là vùng gần đầm phá, hoang vu, nhiều rừng cây ven biển nên các lực lượng du kích ta hoạt động mạnh. Người dân nuôi giấu, tiếp tế cho cách mạng. Trai tráng lớn lên thì thoát ly”.

Anh Thông, cựu chiến binh kể: “Tôi cùng nhiều bạn bè vào rừng, đi bộ đội, chiến đấu nhiều chiến trường, có nghe bác Lê Đức Anh người làng tôi giờ đã là một tướng lĩnh chỉ huy tài ba.  Tuy không có dịp được gặp bác nhưng lòng tôi rất tự hào được làm người chiến sĩ  dưới lá cờ chiến đấu của đại tướng”.

Bác dâu tôi, nghệ sĩ Mộng Điệp ra Bắc hoạt động trong đoàn Ca kịch Huế. Một lần bác tôi đang diễn ở vùng Vĩnh Linh, chợt có một chàng bộ đội trẻ nói rặt tiếng Huế đến xin gặp và hỏi: “Có phải O đó không?”. Hóa ra đó là anh Thông, cháu gọi bác Mộng Điệp tôi là O (cô) ruột. Anh Thông kể: “Con với các bạn noi gương bác Lê Đức Anh rời làng Trường Hà, đi qua nhiều vùng địch, lên chiến khu, vào bộ đội”.  Nghệ sĩ Mộng Điệp nghe vậy không cầm được nước mắt.

Nghệ sĩ Mộng Điệp là người nghệ sĩ đầu tiên và duy nhất của tỉnh Thừa Thiên- Huế được phong danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú đợt I của nhà nước. Ông Lê Đức Anh là đại tướng đánh đông dẹp bắc. Có thể nói làng Trường Hà là một ngôi làng văn – võ song toàn của xứ Huế mộng mơ.

4 lần về thăm Trường Hà

Anh Hồ Văn Nhất, Chủ tịch xã Vinh Phú nói với tôi: “Đại tướng Lê Đức Anh có 4 lần về thăm thôn Trường Hà. Trong đó lần đầu tiên bác lấy phiếu bầu cử đại biểu quốc hội và trở thành Chủ tịch nước. Sau đó, bác còn về thêm 3 lần nữa. Lần nào bác cũng đi thăm bạn bè, đồng chí, thăm xã, thăm các công trình mới”.

Bức ảnh Đại tướng Lê Đức Anh về thăm Trường Hà đã phai màu thời gian (Ảnh tư liệu của UBND huyện Phú Vang, Thừa Thiên - Huế)
Bức ảnh Đại tướng Lê Đức Anh về thăm Trường Hà đã phai màu thời gian (Ảnh tư liệu của UBND huyện Phú Vang, Thừa Thiên – Huế)

Chị Na ở Phòng văn hóa thông tin huyện Phú Vang chuyển cho tôi những tấm ảnh chụp Đại tướng Lê Đức Anh 4 lần về thăm Trường Hà. Ảnh đều đã phai màu thời gian. Chị Na bảo: “Nhà báo thông cảm, chúng em ở đầm phá gió cát khí hậu khắc nghiệt nên hình ảnh mau bị phai màu”.

Xã Vinh Phú dân số không đông nhưng hệ thống trường học ở đây đạt chuẩn quốc gia, tuổi trẻ ham học hỏi.

Du khách thăm Huế, xuôi xuống phá Tam Giang, đi vào khu cồn cát, gặp một ngôi làng nhỏ phần nhiều nhà lợp ngói đỏ, những hàng phi lao, đường sá được đổ bê tông. Ghé thăm chợ Trường Hà, du khách thỉnh thoảng vẫn nghe chuyện về một cậu bé 10 tuổi mang cờ cách mạng cắm ở chợ. Cậu bé ấy trở thành đại tướng quân đội và Chủ tịch nước – Đại tướng Lê Đức Anh.

 

Theo Tienphong

Video hay

Cùng chuyên mục

Bên trong mỏ Bitcoin ở nơi lạnh nhất Trái Đất

Bên trong mỏ Bitcoin ở nơi lạnh nhất Trái Đất

5 sắc lệnh về cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của nước ta

5 sắc lệnh về cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của nước ta

Bệnh viện Mỹ nguy cơ ‘vỡ trận’

Bệnh viện Mỹ nguy cơ ‘vỡ trận’

Thái Nguyên phấn đấu trở thành trung tâm chuyển đổi số

Thái Nguyên phấn đấu trở thành trung tâm chuyển đổi số

Ngành Tuyên giáo tỉnh Thái Nguyên phát huy hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền

Ngành Tuyên giáo tỉnh Thái Nguyên phát huy hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền

Công an tỉnh Thái Nguyên triển khai công tác năm 2021

Công an tỉnh Thái Nguyên triển khai công tác năm 2021

Chè Tân Cương – Đệ nhất danh trà Việt

Chè Tân Cương – Đệ nhất danh trà Việt

Quan hệ Việt Nam và Indonesia không ngừng được củng cố trong 65 năm

Quan hệ Việt Nam và Indonesia không ngừng được củng cố trong 65 năm

Nước đầu tiên ở châu Mỹ tiêm đại trà vắcxin Sputnik V của Nga

Nước đầu tiên ở châu Mỹ tiêm đại trà vắcxin Sputnik V của Nga

Việt Nam sẽ ‘tạo điều kiện tối đa’ cho sản xuất vaccine Covid-19

Việt Nam sẽ ‘tạo điều kiện tối đa’ cho sản xuất vaccine Covid-19

Tiếp viên hàng không Vietnam Airlines đồng loạt xin lỗi trên mạng

Tiếp viên hàng không Vietnam Airlines đồng loạt xin lỗi trên mạng

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Mong các thầy, cô giáo luôn yêu nghề, giữ vững niềm tin

Mong các thầy, cô giáo luôn yêu nghề, giữ vững niềm tin

Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác cán bộ

Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác cán bộ

Văn hóa sống gấp rút ‘ppalli-ppalli’ ở Hàn Quốc

Văn hóa sống gấp rút ‘ppalli-ppalli’ ở Hàn Quốc

Kết quả bầu cử Mỹ 2020: Kiểm phiếu lại, ông Trump ‘được ăn cả, ngã càng đau’?

Kết quả bầu cử Mỹ 2020: Kiểm phiếu lại, ông Trump ‘được ăn cả, ngã càng đau’?

Việt Nam lần đầu có nữ Thống đốc

Việt Nam lần đầu có nữ Thống đốc

Bão Vamco khiến thủ đô Philippines tê liệt trong nước lũ

Bão Vamco khiến thủ đô Philippines tê liệt trong nước lũ

Khả năng Tổng thống Trump ‘tái đấu’ ông Biden năm 2024?

Khả năng Tổng thống Trump ‘tái đấu’ ông Biden năm 2024?

Tổng thống Donald Trump vận động người ủng hộ khởi kiện gian lận phiếu bầu

Tổng thống Donald Trump vận động người ủng hộ khởi kiện gian lận phiếu bầu

Quy định quan trọng để phòng ngừa tham nhũng

Quy định quan trọng để phòng ngừa tham nhũng

Chính sách hỗ trợ người dân bị thiệt hại nhà ở do thiên tai ở miền trung và Tây Nguyên

Chính sách hỗ trợ người dân bị thiệt hại nhà ở do thiên tai ở miền trung và Tây Nguyên

Kết quả bầu cử tổng thống Mỹ 2020 đã được nhà tiên tri lừng danh tiên đoán từ hơn 500 năm trước?

Kết quả bầu cử tổng thống Mỹ 2020 đã được nhà tiên tri lừng danh tiên đoán từ hơn 500 năm trước?

Thời trẻ của Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ‘đối thủ’ Joe Biden: Ngang sức ngang tài

Thời trẻ của Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ‘đối thủ’ Joe Biden: Ngang sức ngang tài

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Ông Donald Trump và đối thủ Joe Biden dồn lực chạy đua đến phút cuối

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Ông Donald Trump và đối thủ Joe Biden dồn lực chạy đua đến phút cuối

Thêm 12 ca mắc mới COVID-19 là người trở về từ Nga và Mỹ

Thêm 12 ca mắc mới COVID-19 là người trở về từ Nga và Mỹ

Thủ tướng: Tập trung chăm lo, bảo đảm cuộc sống cho người dân sau mưa lũ

Thủ tướng: Tập trung chăm lo, bảo đảm cuộc sống cho người dân sau mưa lũ

58 ngày Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc COVID-19 ở cộng đồng,thế giới vượt 45 triệu ca mắc

58 ngày Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc COVID-19 ở cộng đồng,thế giới vượt 45 triệu ca mắc

Hà Nội thực hiện công tác chăm sóc người nghèo: Nhân văn, chu đáo và hiệu quả

Hà Nội thực hiện công tác chăm sóc người nghèo: Nhân văn, chu đáo và hiệu quả

Triển lãm và liên hoan thư pháp kỷ niệm 1010 năm Thăng Long – Hà Nội

Triển lãm và liên hoan thư pháp kỷ niệm 1010 năm Thăng Long – Hà Nội