‘Bí mật’ trong bao thuốc lá của Bác Hồ

19/05/2020

Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan kể có lần ông đến phiên dịch cho Bác Hồ, trong khi chờ khách đến, Bác mở hộp thuốc lá ra, lấy một mảnh giấy, lẩm nhẩm đọc.


Thời trẻ, nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan từng là phiên dịch cho lãnh đạo cấp cao như Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Lê Duẩn, Thủ tướng Phạm Văn Đồng… Trong một lần trải lòng về “nghề phiên dịch” mới đây, ông đã chia sẻ những ký ức về Chủ tịch Hồ Chí Minh.

“Bí quyết” luyện ngoại ngữ khi Bác ngoài 70 tuổi

Ai cũng biết Bác Hồ rất giỏi ngoại giữ, biết tới 9 thứ tiếng, chủ yếu là Bác tự học trong quá trình bôn ba hoạt động cách mạng. Vào những năm đầu 1960, khi đó Bác cũng đã ngoài 70 tuổi nhưng vẫn chăm chỉ học ngoại ngữ. Ông Vũ Khoan nói cả đời ông chưa thấy ai chăm học ngoại ngữ như Bác.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với đại biểu các nước sang dự Hội nghị quốc tế đoàn kết với nhân dân Việt Nam chống đế quốc Mỹ bảo vệ hòa bình, họp tại Hà Nội, tháng 11-1964 – Ảnh Tư liệu

Nguyên Phó Thủ tướng kể có lần ông đến dịch cho Bác. Trong khi chờ khách đến, ông thấy Bác mở hộp thuốc lá ra, trong hộp có một mảnh giấy, Bác lẩm nhẩm đọc. Khi ấy ông không dám hỏi Bác đọc gì, nhưng nghe thì thấy Bác lẩm nhẩm tiếng Nga. Ông liền hỏi: “Bác muốn học tiếng Nga ạ?” Bác trả lời mình vốn biết tiếng Nga nhưng do lâu năm không sử dụng nên vốn từ vựng bị rơi rụng, thành ra giờ phải học lại.

Bác để một mảnh giấy trong hộp thuốc, trên có ghi 10 từ tiếng Nga. Mỗi ngày Bác hút khoảng 1 bao thuốc lá, tương đương 20 điếu. Cứ mỗi lần mở hộp thuốc lấy 1 điếu là Bác lại nhẩm đọc từ mới. Mỗi ngày 10 từ, cho rơi rụng đi thì cũng học được 5–7 từ.

Theo nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan, Bác Hồ hiểu tiếng Nga rất sâu, nhưng vẫn ôn luyện hàng ngày dù ít dùng. Cả đời ông gặp biết bao người nhưng chưa thấy ai chăm học ngoại ngữ như Bác.

Ngoài thạo tiếng nước ngoài, nguyên Phó Thủ tướng cho biết Bác Hồ cũng biết nhiều tiếng dân tộc thiểu số, như Tày, Nùng, Mán… Tất cả Bác đều tự học. “Tôi thấy có 2 nhà lãnh đạo của ta nói tiếng dân tộc rất giỏi là Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Hai Cụ quay sang bà con người Tày thì nói tiếng Tày, quay sang bà con người Nùng thì nói tiếng Nùng”- ông thán phục.

Dịch cho Bác không nên “chơi chữ”

Cũng theo nguyên Phó Thủ tướng, Bác Hồ rất giỏi tiếng Anh. “Mới đầu nghe nói Bác biết tiếng Anh, tôi nghĩ chắc Bác cũng biết chứ không thạo lắm. Nhưng lần lên dịch ở Phủ Chủ tịch, có nhiều đoàn nước ngoài đến, quay sang đoàn nào Bác nói tiếng nước đó. Khi nghe Bác nói tiếng Anh, tôi mới thấy Bác nói giỏi quá, hay quá”- ông kể.

Sau đó, ông có đọc lại những lá thư Bác Hồ viết cho Quốc tế cộng sản viết bằng tiếng Anh, ông Vũ Khoan thấy đúng là chữ Bác thật, viết rất chuẩn. Hóa ra tiếng Anh của Bác rất giỏi chứ không như người ta nghĩ Bác chỉ giỏi tiếng Pháp.

Bác Hồ và bác Tôn tiếp Đoàn đại biểu Quốc hội Bulgaria do ông Valko Chervenkov dẫn đầu. Nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan đứng phiên dịch – Ảnh tư liệu

Nguyên Phó Thủ tướng cho biết Bác Hồ nói tiếng Trung Quốc không hay lắm, vì Bác nói giọng Quảng Đông (chứ không phải giọng Bắc Kinh). Nhưng bù lại, Bác lại rất am hiểu ngôn ngữ này do vốn chữ Nho, chữ Hán của Bác “rất thâm hậu”. “Bác nói giọng không hay thôi chứ Cụ hiểu lắm, có cần phiên dịch đâu”- ông Khoan kể.

Theo ông Vũ Khoan, tri thức của Bác rất rộng một phần là nhờ vốn ngoại ngữ. Bác biết nhiều ngoại ngữ, đến nước nào là học ngôn ngữ của nước đó: Đến Ý học tiếng Ý, đến Đức học tiếng Đức, đến Anh và Mỹ học tiếng Anh.

Ông Vũ Khoan kể trong một lần gặp các quan chức Liên Xô, thậm chí Bác Hồ còn nhắc nhẹ một người phiên dịch về sử dụng từ chưa phù hợp với hoàn cảnh. “Bản thân tôi cũng từng rút ra kinh nghiệm là dịch cho Bác không nên chơi chữ, vì chữ Nho Bác rất thông thạo. Cứ nói đơn giản thôi cho dễ”- ông kể.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với các đại biểu Liên Xô và nước ngoài dự Đại hội 22 Đảng Cộng sản Liên Xô – Ảnh: TTXVN

Theo lời nguyên Phó Thủ tướng, có lần đến Đại sứ quán Liên Xô, trông thấy Bác, ông phiên dịch phía bạn cứng lưỡi, không dịch được… Đời tôi thấy hai người rồi, một ông Liên Xô, một ông Trung Quốc, trông thấy Bác Hồ là “xỉu”, không dịch được. Cho nên phiên dịch giỏi là phải có bản lĩnh, không được sợ, phải bình tĩnh ứng phó”- ông Vũ Khoan chia sẻ.

Theo ông Vũ Khoan, nghề phiên dịch mang lại cho ông những trải nghiệm đặc biệt, mỗi cuộc tiếp xúc giúp ông học hỏi được rất nhiều điều. Ở bên cạnh những con người tài giỏi như vậy, mình học được cách suy nghĩ và tư duy, đặc biệt là với tấm gương sáng, bậc thầy như Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo D.Ngọc/NLĐ

Video hay

Cùng chuyên mục

Cuộc sống ‘sau bão’ của những trẻ mồ côi vì Covid-19

Cuộc sống ‘sau bão’ của những trẻ mồ côi vì Covid-19

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành: ‘Tất cả tàu, thuyền phải vào bờ hoặc tìm nơi trú ẩn an toàn’

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành: ‘Tất cả tàu, thuyền phải vào bờ hoặc tìm nơi trú ẩn an toàn’

Đại tá Phùng Anh Lê bị bắt tạm giam vì liên quan vụ tha người trái pháp luật

Đại tá Phùng Anh Lê bị bắt tạm giam vì liên quan vụ tha người trái pháp luật

Kịch tính, lịch sử và kiêu hãnh

Kịch tính, lịch sử và kiêu hãnh

Làm sạch giới showbiz

Làm sạch giới showbiz

Thua tuyển Nga, đội tuyển futsal Việt Nam chia tay World Cup 2021

Thua tuyển Nga, đội tuyển futsal Việt Nam chia tay World Cup 2021

Bắc Ninh: Thường vụ Quốc hội đồng ý thành lập thành phố Từ Sơn

Bắc Ninh: Thường vụ Quốc hội đồng ý thành lập thành phố Từ Sơn

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam làm việc với Bến Tre về phòng, chống dịch

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam làm việc với Bến Tre về phòng, chống dịch

Sao kê từ thiện

Sao kê từ thiện

Chuyên gia lo ngại dịch bùng phát lại khi dòng người đổ ra đường

Chuyên gia lo ngại dịch bùng phát lại khi dòng người đổ ra đường

NSƯT Hồ Phong, cuộc sống của tôi đảo lộn theo những vai diễn phản diện

NSƯT Hồ Phong, cuộc sống của tôi đảo lộn theo những vai diễn phản diện

Báo thế giới dự đoán ra sao về kết quả trận futsal Việt Nam gặp Nga?

Báo thế giới dự đoán ra sao về kết quả trận futsal Việt Nam gặp Nga?

Nóng: Chính thức miễn nhiệm Cục Phó Cục Thuế Bình Định chơi golf giữa dịch

Nóng: Chính thức miễn nhiệm Cục Phó Cục Thuế Bình Định chơi golf giữa dịch

Người dân đổ xuống phố chơi trung thu

Người dân đổ xuống phố chơi trung thu

Giá thép xây dựng hôm nay 20/9: Thị trường trong nước không có biến động

Giá thép xây dựng hôm nay 20/9: Thị trường trong nước không có biến động

Lạc giữa thiên đường hoa đa sắc Mộc Châu

Lạc giữa thiên đường hoa đa sắc Mộc Châu

Nhiều địa phương nới lỏng quy định đối với người về từ “vùng xanh” Hà Nội

Nhiều địa phương nới lỏng quy định đối với người về từ “vùng xanh” Hà Nội

Lời cụ Hồ ca ngợi vua Gia Long bị cắt bỏ, hãy trả chữ lại cho cụ Hồ đi !

Lời cụ Hồ ca ngợi vua Gia Long bị cắt bỏ, hãy trả chữ lại cho cụ Hồ đi !

Vầng trăng mồ côi

Vầng trăng mồ côi

Thiền sư Thích Nhất Hạnh

Thiền sư Thích Nhất Hạnh

Tặng quà Trung Thu cho bệnh nhi và con em cán bộ Y tế tuyến đầu chống dịch

Tặng quà Trung Thu cho bệnh nhi và con em cán bộ Y tế tuyến đầu chống dịch

Nữ bác sĩ 72 tuổi tình nguyện đi chống dịch: ‘Không thể đứng ngoài cuộc chiến’

Nữ bác sĩ 72 tuổi tình nguyện đi chống dịch: ‘Không thể đứng ngoài cuộc chiến’

Phó Thủ tướng đề nghị Cần Thơ xem xét cho mở lại hoạt động ở phường, quận ‘xanh’

Phó Thủ tướng đề nghị Cần Thơ xem xét cho mở lại hoạt động ở phường, quận ‘xanh’

Gian nan mới biết bạn hiền!

Gian nan mới biết bạn hiền!

Dùng hơn 2.600 tỷ đồng mua gần 20 triệu liều vaccine Pfizer

Dùng hơn 2.600 tỷ đồng mua gần 20 triệu liều vaccine Pfizer

Công Vinh, Thủy Tiên livestream 18.000 trang sao kê hơn 177 tỷ từ thiện

Công Vinh, Thủy Tiên livestream 18.000 trang sao kê hơn 177 tỷ từ thiện

Điểm chuẩn năm 2021 của tất cả trường đại học trên cả nước

Điểm chuẩn năm 2021 của tất cả trường đại học trên cả nước

‘Vùng xanh’ ở Hà Nội ngày đầu bán mang về

‘Vùng xanh’ ở Hà Nội ngày đầu bán mang về

FPT xây trường nuôi dạy 1.000 em nhỏ mồ côi do Covid-19

FPT xây trường nuôi dạy 1.000 em nhỏ mồ côi do Covid-19

Nếm trải cuộc sống trong khu vực phong tỏa 1.300 dân ở Hà Nội

Nếm trải cuộc sống trong khu vực phong tỏa 1.300 dân ở Hà Nội