Đình Nam Dư Thượng và lễ hội rước nước độc đáo

11/12/2018

Nam Dư Thượng là một mảnh đất giàu truyền thống lịch sử văn hoá, nay thuộc phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai. Đình Nam Dư Thượng ngoài nét độc đáo về lịch sử, kiến trúc gắn với thần tích của 3 vị thành hoàng làng, nơi đây cón được biết đến với lễ hội truyền thống, lễ rước nước (lễ cấp thủy), một nghi lễ truyền thống gắn với cộng đồng dân cư vùng ven sông Hồng.


Đình Nam Dư Thượng được công nhận là Di tích lịch sử văn hoá Quốc gia vào năm 1992. Ảnh: P.B

Đầu thế kỷ XIX, xã Nam Dư thuộc tổng Thanh Trì, huyện Thanh Trì. Từ khi con đường dài hơn 3 km nối thôn Thuý Lĩnh, xã Lĩnh Nam với làng Mai Động xã Hoàng Văn Thụ hình thành thì đất Nam Dư được chia thành hai thôn: Nam Dư Thượng và Nam Dư Hạ. Nay Nam Dư Thượng thuộc phường Lĩnh Nam, Nam Dư Hạ thuộc phường Trần Phú, quận Hoàng Mai. Nhưng sự phân chia địa giới hành chính này cũng không làm làng xưa thay đổi nếp sống, phong tục bởi người dân hai thôn vẫn có quan hệ thân tộc gắn bó và hai thôn cùng thờ chung các vị thành hoàng làng.

Đình Nam Dư Thượng thờ các vị thành hoàng là Minh Hoa An Quốc đại vương cùng phu nhân Hoàng Phi Trân và Đương Thống đại vương cùng phu nhân Nguyệt Thái. Tương truyền, Minh Hoa An Quốc Đại vương là con vua Hùng Vương thứ 17, có công trong việc trị quốc an dân. Đương Thống đại vương còn gọi là Thống Công, em Sơn Thánh, sống dưới triều Hùng Duệ Vương. Sơn Thánh lấy công chúa Mị Nương còn Thống Công lấy công chúa Nguyệt Thái. Hai người có nhiều công lao dưới triều vua Hùng.

Ngôi đình Nam Dư Thượng nằm trên một mảnh đất cao ráo giữa làng, cách chùa Nghiêm Thắng Tự khoảng 400m ở phía tây và cách sông Hồng khoảng 2km ở phía đông. Trước kia, phần lớn các bộ phận của ngôi đình Nam Dư Thượng đã bị xuống cấp và hủy hoại. Sang thế kỷ 21, đình đã được đại trùng tu nhưng vẫn giữ phong cách kiến trúc truyền thống, mặc dù chủ yếu sử dụng vật liệu bê tông cốt thép.

Hiện nay, cổng đình gồm 4 trụ biểu nhìn về hướng đông, mở ra ngõ 112 Nam Dư, phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai. Sau cổng là sân gạch dài, bên tay trái có một cây đa to và bên phải là các bậc thềm rồng dẫn vào cửa đình. Đại bái gồm 3 gian 2 chái kết nối với hậu cung theo hình chuôi vồ. Trước đình là một ao sen rộng khoảng 1 sào, giữa ao có tòa Phương đình xây kiểu 2 tầng 8 mái 16 cột, nơi diễn ra nhiều trò vui dân gian trong dịp lễ hội.

Trải qua mấy thế kỷ với bao biến cố, trong đình Nam Dư Thượng hiện vẫn lưu giữ được nhiều cổ vật có giá trị nghệ thuật và lịch sử như: 1 bộ bát bửu, 1 hương án, 1 long đình, 2 bức hoành phi, 1 đỉnh đồng, 1 đôi hạc, 2 bát nhang sứ, 4 long ngai, bài vị… Đặc biệt còn có 2 cỗ kiệu lớn mang phong cách chạm khắc gỗ của cuối thời Lê, đầu thời Nguyễn. Về tư liệu chữ Hán, ngoài các câu đối lại có 1 cuốn thần phả và 16 đạo sắc phong, đạo sớm nhất mang niên đại Cảnh Hưng thứ 44 (năm 1783), muộn nhất là Khải Định thứ 9 (năm 1924).

Tại đình Nam Dư Thượng, theo truyền thống nông nghiệp lâu đời, nhân dân vẫn tổ chức và tham gia hội làng hàng năm từ ngày 14 đến 15 tháng Hai âm lịch. Trong dịp này, đặc sắc nhất là lễ cấp thuỷ, rước nước lấy từ sông Hồng về để cầu cho mưa thuận gió hoà và mùa màng bội thu.

Để chuẩn bị cho lễ hội rước nước, cách ngày diễn ra lễ hội khoảng hai, ba ngày, ban tổ chức lễ hội cùng toàn thể nhân dân Nam Dư Thượng đã chuẩn bị mọi thứ đầy đủ cho lễ rước nước với một tấm lòng thành kính đặc biệt.

Làng Nam Dư Thượng ở trong đê nên mỗi khi rước kiệu ra sông lấy nước đều phải đi qua đình làng Thúy Lĩnh, khi đoàn rước qua cửa đình thì dừng lại, quay long đình vào đình Thúy Lĩnh lễ vọng. Cùng lúc đó, dân làng Thúy Lĩnh ăn mặc chỉnh tề làm lễ phụng nghênh. Khi đoàn rước nước ra đến bến sông Hồng, dưới bến đã có nhiều chiếc thuyền đợi sẵn để chở kiệu nước và các lễ vật đi xuống sông thực hiện nghi thức cấp thuỷ.

Đoàn rước lên thuyền tiến ra sông lên đến đình làng Bát Tràng (huyện Gia Lâm) thì chào và lễ vọng. Sau đó, đoàn thuyền quay ra giữa dòng sông. Một cụ già cao niên đã được lựa chọn cân nhắc theo tiêu chuẩn về tuổi tác, đạo đức gia đình cũng như sức khoẻ được đại diện dùng gáo đồng múc từng gáo nước đổ vào choé. Chóe được đặt giữa thuyền trên miệng có phủ một vuông vải điều.

Vào buổi chiều cùng ngày, lễ nhập thuỷ được tiến hành trang trọng. Lễ tế được các cụ cao niên trong làng tổ chức với tấm lòng thành kính dâng lên các vị thành hoàng cầu mong cho dân làng một năm no ấm, an bình.

Lễ rước nước là nét độc đáo đặc trưng không chỉ của Nam Dư Thượng mà cả một vùng ven sông Hồng như Khuyến Lương, Vĩnh Hưng… của quận Hoàng Mai. Năm 1992, Bộ Văn hoá thông tin (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng đình Nam Dư Thượng là Di tích lịch sử văn hoá Quốc gia.

 

Theo LĐTĐ

Video hay

Cùng chuyên mục

Sự thật về thanh Thượng Phương bảo kiếm: Bí ẩn sau nó là gì?

Sự thật về thanh Thượng Phương bảo kiếm: Bí ẩn sau nó là gì?

Cậu bé nghèo nổi tiếng MXH vì được bố đan cặp bằng sợi cọ

Cậu bé nghèo nổi tiếng MXH vì được bố đan cặp bằng sợi cọ

Nữ đại biểu HĐND rất buồn vì sáng kiến ‘lu chống ngập’ bị hiểu sai, chế giễu

Nữ đại biểu HĐND rất buồn vì sáng kiến ‘lu chống ngập’ bị hiểu sai, chế giễu

Kẻ có trí thông minh hơn người đều sở hữu 4 đặc điểm này

Kẻ có trí thông minh hơn người đều sở hữu 4 đặc điểm này

Những lỗi sai ngớ ngẩn trong phim ‘Tây du kí’ 1986

Những lỗi sai ngớ ngẩn trong phim ‘Tây du kí’ 1986

Tiếp vụ lừa ‘chạy sổ đỏ’ ở xã Cao Đức, Gia Bình – Bài 5: Cán bộ điều tra non yếu về nghiệp vụ hay còn nguyên nhân nào khác?

Tiếp vụ lừa ‘chạy sổ đỏ’ ở xã Cao Đức, Gia Bình – Bài 5: Cán bộ điều tra non yếu về nghiệp vụ hay còn nguyên nhân nào khác?

Cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc: Đồng đội không quên ngày ‘Giỗ trận Vị Xuyên’!

Cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc: Đồng đội không quên ngày ‘Giỗ trận Vị Xuyên’!

Nhà văn Ngô Thảo: Hà Nội ấm áp như là quê hương

Nhà văn Ngô Thảo: Hà Nội ấm áp như là quê hương

Người đàn ông ‘trở về năm 6000’ kể chuyện robot thống trị nhân loại

Người đàn ông ‘trở về năm 6000’ kể chuyện robot thống trị nhân loại

Đội hình tiêu biểu Copa America 2019: Brazil áp đảo

Đội hình tiêu biểu Copa America 2019: Brazil áp đảo

Vì sao ‘đại gia điếu cày’ Lê Thanh Thản bị khởi tố?

Vì sao ‘đại gia điếu cày’ Lê Thanh Thản bị khởi tố?

Họ đã toan tính những gì để đến nỗi bị kỷ luật?

Họ đã toan tính những gì để đến nỗi bị kỷ luật?

9 bí mật trong rạp chiếu phim có thể bạn chưa biết

9 bí mật trong rạp chiếu phim có thể bạn chưa biết

Tám di sản thế giới mới vừa được UNESCO công nhận

Tám di sản thế giới mới vừa được UNESCO công nhận

Ngôi mộ cổ có tuổi đời 800 năm vừa được phát hiện ở Trung Quốc có gì?

Ngôi mộ cổ có tuổi đời 800 năm vừa được phát hiện ở Trung Quốc có gì?

Giả cộng giả bằng thật?!

Giả cộng giả bằng thật?!

Trung Quốc từng ‘gánh’ cả châu Á trong Chiến tranh Thế giới ra sao?

Trung Quốc từng ‘gánh’ cả châu Á trong Chiến tranh Thế giới ra sao?

Chữ ký ‘bóp nghẹt’ sự nghiệp của nguyên Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh

Chữ ký ‘bóp nghẹt’ sự nghiệp của nguyên Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh

Những bức ảnh ghi lại những khoảnh khắc kỳ diệu trên bầu trời

Những bức ảnh ghi lại những khoảnh khắc kỳ diệu trên bầu trời

Các cách lùi xe đúng chuẩn, không sợ tai nạn

Các cách lùi xe đúng chuẩn, không sợ tai nạn

Ảnh hiếm về phụ nữ Trung Quốc nửa cuối thế kỷ 19

Ảnh hiếm về phụ nữ Trung Quốc nửa cuối thế kỷ 19

Con người có 2 tính cách ‘đại hung’, không sửa sớm nhất định sẽ gặp tai vạ

Con người có 2 tính cách ‘đại hung’, không sửa sớm nhất định sẽ gặp tai vạ

Những cú lừa thị giác khiến bạn hoang mang, ngỡ như photoshop

Những cú lừa thị giác khiến bạn hoang mang, ngỡ như photoshop

Sốc: Nhà tiên tri Vanga liệu đoán như thần là nhờ trợ giúp của người ngoài hành tinh

Sốc: Nhà tiên tri Vanga liệu đoán như thần là nhờ trợ giúp của người ngoài hành tinh

Cả huyện xách cuốc xẻng đi tìm những ‘viên đá quý bằng ngón tay bán bạc tỉ’

Cả huyện xách cuốc xẻng đi tìm những ‘viên đá quý bằng ngón tay bán bạc tỉ’

Ra mắt tập sách ‘Lịch sử phát triển và đổi mới mía đường Việt Nam’

Ra mắt tập sách ‘Lịch sử phát triển và đổi mới mía đường Việt Nam’

Những con số và tiết lộ sốc về vũ trụ rộng lớn

Những con số và tiết lộ sốc về vũ trụ rộng lớn

Những hình ảnh ‘hại não’ tình cờ chụp được

Những hình ảnh ‘hại não’ tình cờ chụp được

‘Hãy chấp nhận sông Tô Lịch đã chết’

‘Hãy chấp nhận sông Tô Lịch đã chết’

Bí ẩn con lợn nhựa vỡ lưng thu được trong vụ gian lận điểm thi Hà Giang

Bí ẩn con lợn nhựa vỡ lưng thu được trong vụ gian lận điểm thi Hà Giang