Cuộc đời Bao Công: Cái Thiện của Dũng

21/03/2019

Bao Công, huý là Bao Chửng (999-1062) còn được biết đến với tên gọi Bao Thanh Thiên, là vị quan thanh liêm, chấp pháp nghiêm minh, có tấm lòng quang minh chính đại tựa Trời xanh trong lịch sử Trung Quốc.


Lúc nhỏ, Bao Công đã nổi tiếng là người con hiếu thảo, đôn hậu, sống mực thước. Năm 1027, ông thi đậu tiến sĩ, được bổ nhiệm làm quan, nhưng vì song thân già yếu nên xin khoan nhận việc để ở nhà chăm sóc cha mẹ.

Sau khi cha mẹ qua đời, ông mới đi nhậm chức Tri huyện Thiên Trường, sau đó là Tri phủ Đoan Châu. Nghe tiếng Bao Công tận tụy và thanh liêm, nhà vua cho triệu ông về kinh giao cho các chức vị quan trọng.

Qua phim truyền hình, Bao Công được biết đến nhiều nhất trong cương vị Phủ doãn phủ Khai Phong, với hình tượng thiết diện (mặt sắt) vô tư, giữa trán ông có vết sẹo hình trăng lưỡi liềm, tượng trưng cho sự công chính, toả ánh sáng ngay cả trong những hoàn cảnh tối tăm nguy cấp, có thể xua đuổi mọi tà ma.

Thực ra, ông chỉ đảm nhiệm chức vụ này trong khoảng 1 năm. Trong lịch sử, Bao Công cũng từng bộc lộ bản chất dũng cảm chính trực của mình khi làm việc ở Ngự sử đài – cơ quan chuyên làm công việc giám sát ở triều đình, can gián nhà vua, đàn hặc các quan lại nhằm giữ gìn kỷ cương phép nước. Nơi đây, Bao Công nhiều lần dâng sớ thẳng thắn can ngăn Tống Nhân Tông, đề nghị cải cách quan chế, khoan sức dân, sử dụng nhân tài, nghiêm trị quan lại tham nhũng, chỉ rõ tội lỗi của các hoàng thân quốc thích và đại thần trong triều.

Bao Công “trực gián phạm nhan”

Trương Quý phi là người được Tống Nhân Tông sủng ái bậc nhất, vượt xa bổn phận phi tần, lấn át cả Hoàng hậu. Vì ỷ sủng sinh kiêu, bà phóng túng quyền hành, can thiệp triều chính.

Trương Quý phi tìm cách thăng tiến cho người bác của mình là Trương Nghiêu Tá, khiến Tống Nhân Tông dần phong cho ông ta những chức vụ rất quan trọng dù không có tài cán gì. Trước tình hình đó, Bao Công viết sớ tâu lên phản đối.

Tuy nhiên, chức vụ của Trương Nghiêu Tá không những không bị giáng, mà còn tiếp tục thăng tiến dưới sự chống lưng của Tống Nhân Tông. Thấy tình hình không suy chuyển, Bao Công tiếp tục tố cáo Trương Nghiêu Tá trong suốt ba ngày liền, thậm chí còn lớn tiếng gọi quốc trượng là loại “rác rưởi, quỷ quyệt”.

Không thấy động tĩnh, ông tiếp tục tố cáo. Tống Nhân Tông vì vô cùng bực tức, tiếp tục phong Trương Nghiêu Tá lên làm “Tuyên huy sứ”. Bao Công không nhượng bộ, yêu cầu mở một cuộc biện luận ngay trong cung triều, trực tiếp lý luận với Tống Nhân Tông. Khi cuộc tranh luận lên đến cao trào, Bao Công nói năng dõng dạc, từ lý quyết liệt khiến nước bọt văng cả vào mặt vua.

Tống Nhân Tông khó xử, nhẫn nại đưa vạt áo lên lau. Sau khi về cung, Trương Quý phi ở ngoài cửa cung rào đón sẵn, Tống Nhân Tông bực tức hỏi Trương quý phi và xả cơn bực tức: “Bao Chửng tranh luận, nhổ thẳng nước bọt vào mặt ta, nàng chỉ lo đến cái chức tuyên huy sứ, tuyên huy sứ, lẽ nào nàng không biết đến ngự sử Bao Chửng?”. Do đó, sự việc mới bèn thôi. Từ ấy, Tống Nhân Tông không thuận theo ý Trương Quý phi mà gia ân quá cao cho người nhà nữa.

Hình vẽ Bao Công trong sách Tam tài đồ hội (1609)

Tiếng thơm để mãi ngàn năm

“Lưỡng triều quốc sử” được biên soạn vào đời Tống, phần “Bao Chửng truyện” viết: “Chửng tính không a dua bè phái, chưa từng sửa nét mặt để làm vừa lòng người khác. Bình sinh không chút riêng tư, dù bà con thân thuộc cũng không gặp mặt. Y phục, đồ dùng, ăn uống lúc hiển quý vẫn như lúc áo vải”.

Trước khi qua đời, Bao Công đã để lại di huấn cho con cháu rằng: “Con cháu đời sau làm quan lại, ai phạm phải tham ô hối lộ, lạm dụng của công thì không được về quê cha đất tổ. Sau khi kẻ đó chết cũng không được chôn ở khu mộ dòng tộc. Nếu không làm theo tâm ý của ta, thì không phải con cháu hậu duệ của ta”. Rồi bảo con trai là Bao Củng khắc lên bia đá dựng ở bức tường phía đông căn nhà, để con cháu các đời sau noi theo.

Chỉ mấy chục chữ ngắn ngủi đã ngưng kết một thân chính khí, hai tay thanh phong của cuộc đời Bao Công.

Khi Bao Công mất, Hoàng đế Tống Nhân Tông đích thân làm chủ lễ truy điệu, phong cho ông là Lại bộ Thượng thư, ban cho thụy hiệu “Hiếu Túc”, nghĩa là hiếu thuận và nghiêm minh chính trực. Hoàng đế còn phái một đoàn ngự lâm quân hộ tống linh cữu ông về mai táng ở quê nhà.

Khu mật Phó sứ Ngô Khuê viết trên mộ chí Bao Công: “Triều Tống có bề tôi ngay thẳng, chính trực… danh tiếng vang rền thiên hạ, dù chốn ngoại di vẫn phục tên ông. Từ đại phu trong triều cho đến kẻ sĩ phương xa đều không gọi ông bằng chức quan mà gọi là Bao Công”.

Âu Dương Tu – một trong “Đường Tống bát đại gia” – phẩm bình Bao Công là: “Lúc nhỏ có nết hiếu hạnh, tiếng thơm lan nơi thôn dã; khi lớn tính ngay thẳng, vang dội chốn triều đình”.

Trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa do Đảng Cộng sản Trung Quốc phát động, Bao Công bị xem là đáng trừng trị hơn tham quan vì đã ủng hộ, duy trì chế độ phong kiến, bị xếp vào loại “ngưu quỷ xà thần” phải quét sạch. Từ đường trở thành nhà nấu ăn của hợp tác xã, từ trong ra ngoài bị đập phá. Bia đá, hoành phi, liễn đối, tượng Vương Triều, Mã Hán đều nát vụn. Bức tượng Bao Công được làm từ gỗ đàn hương, lớn như người thật, bị các Hồng vệ binh dùng dao chém nát. Bộ gia phả “Bao thị tông phả” và bức họa truyền thần Bao Công lúc sinh tiền được truyền từ đời Tống, Nguyên, Minh, Thanh, Dân quốc đã bị treo lên cây đốt cháy thành tro.

Mãi tới năm 1985, quần thể mộ phần Bao Công và từ đường Bao Công mới được phục chế lại. Hiện nay, đền thờ của ông có hai câu liễn:

“Lý Oan Ngục, Quan Tiết Bất Thông, Tự Thị Diêm La Khí Tượng.

Chẩn Tai Lê, Từ Thiện Vô Lượng, Y Nhiên Bồ Tát Tâm Trường”.

Nghĩa là:

“Xử lý án oan, tù oan, tiết tháo của người làm quan, không ai có thể thông đồng, mua chuộc được, khí phách dáng vẻ như Diêm Vương.

Cứu tế giúp người gặp tai ách, lòng nhân từ thiện lương vô lượng, giống như tấm lòng Bồ Tát”.

Mỗi người chúng ta bẩm sinh đều chính trực thiện lương như Bao Công, chỉ vì trầm luân trong thế tục mà trở nên yếu hèn, mê mờ trong danh lợi. Phủi sạch bụi trần, sống đời thanh bạch, bạn có dũng khí tìm lại Bao Công trong chính trái tim mình?

 

Theo ĐKN

Video hay

Cùng chuyên mục

Thằng bé đánh giày

Thằng bé đánh giày

Nếu có 30s gọi điện cho chính mình cách đây 10 năm, bạn sẽ nói gì?

Nếu có 30s gọi điện cho chính mình cách đây 10 năm, bạn sẽ nói gì?

Đi dạo một chút, hạnh phúc ngay dưới chân ta

Đi dạo một chút, hạnh phúc ngay dưới chân ta

Mơ thấy những điều này đảm bảo bạn sắp ngồi trên đống tiền, làm gì cũng may

Mơ thấy những điều này đảm bảo bạn sắp ngồi trên đống tiền, làm gì cũng may

Làm gì khi ô tô đang chạy tốc độ cao bị kẹt chân ga?

Làm gì khi ô tô đang chạy tốc độ cao bị kẹt chân ga?

10 thực phẩm nhiều dinh dưỡng hơn khi nấu chín

10 thực phẩm nhiều dinh dưỡng hơn khi nấu chín

Ông Kim Jong Un lại cưỡi ngựa trắng lên đỉnh núi thiêng, Triều Tiên sắp có biến?

Ông Kim Jong Un lại cưỡi ngựa trắng lên đỉnh núi thiêng, Triều Tiên sắp có biến?

Báo Mỹ ‘lặn lội’ tìm hiểu về kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa

Báo Mỹ ‘lặn lội’ tìm hiểu về kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa

Xác ướp 2.000 tuổi có nội tạng nguyên vẹn

Xác ướp 2.000 tuổi có nội tạng nguyên vẹn

Cuộc đời ngắn ngủi của chàng trai cao nhất thế giới

Cuộc đời ngắn ngủi của chàng trai cao nhất thế giới

Gian lận điểm thi ở Hà Giang: Đã biết tên thật của ‘Lão phật gia’!

Gian lận điểm thi ở Hà Giang: Đã biết tên thật của ‘Lão phật gia’!

Gương xấu cho con

Gương xấu cho con

Kinh ngạc: Nhà hàng đun nồi nước dùng 75 năm không thay mới

Kinh ngạc: Nhà hàng đun nồi nước dùng 75 năm không thay mới

Phật dạy nếu cho đi 3 thứ đơn giản này, sẽ trọn vẹn công đức

Phật dạy nếu cho đi 3 thứ đơn giản này, sẽ trọn vẹn công đức

Những thói quen sai lầm gây đau lưng, người Việt hay mắc phải

Những thói quen sai lầm gây đau lưng, người Việt hay mắc phải

Những đặc điểm cơ thể chỉ có ở người ăn cay

Những đặc điểm cơ thể chỉ có ở người ăn cay

Ngôi đền cổ đại được tạc từ một khối đá duy nhất

Ngôi đền cổ đại được tạc từ một khối đá duy nhất

Tài xế xe buýt mỗi ngày đều tết tóc giúp cô bé mồ côi mẹ

Tài xế xe buýt mỗi ngày đều tết tóc giúp cô bé mồ côi mẹ

Dịch sốt xuất huyết ở Hà Nội đang ở đỉnh, nhiều ca biến chứng nặng

Dịch sốt xuất huyết ở Hà Nội đang ở đỉnh, nhiều ca biến chứng nặng

Thành công đáng nể của cậu bé nghèo được Tổng thống Pháp khen ngợi

Thành công đáng nể của cậu bé nghèo được Tổng thống Pháp khen ngợi

Cách làm món thịt heo quay không cần lò nướng giòn tan, thơm nức mũi

Cách làm món thịt heo quay không cần lò nướng giòn tan, thơm nức mũi

Vì sao những người có lối sống lành mạnh vẫn bị ung thư?

Vì sao những người có lối sống lành mạnh vẫn bị ung thư?

Những điều cấm kỵ về hình xăm trên thế giới, du khách nên biết để tránh gặp rắc rối

Những điều cấm kỵ về hình xăm trên thế giới, du khách nên biết để tránh gặp rắc rối

Lý do bà Tân Vlog ngày càng bị chê bai, chỉ trích

Lý do bà Tân Vlog ngày càng bị chê bai, chỉ trích

Gặp đèn đỏ, rẽ phải có thể bị tước bằng lái 3 tháng

Gặp đèn đỏ, rẽ phải có thể bị tước bằng lái 3 tháng

Ảnh hiếm những khoảnh khắc lịch sử khiến bạn không thể rời mắt

Ảnh hiếm những khoảnh khắc lịch sử khiến bạn không thể rời mắt

Hóa giải mờ tích vua Ngô Quyền tại Cổ Loa

Hóa giải mờ tích vua Ngô Quyền tại Cổ Loa

Người Việt ích kỷ và lời cảnh báo vẫn còn nóng bỏng từ 100 năm trước

Người Việt ích kỷ và lời cảnh báo vẫn còn nóng bỏng từ 100 năm trước

20 thành phố có giao thông tồi tệ nhất thế giới

20 thành phố có giao thông tồi tệ nhất thế giới

Phân vàng tây, vàng ta và vàng trắng như thế nào?

Phân vàng tây, vàng ta và vàng trắng như thế nào?