Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ trong thực tiễn mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở xã Đức Đồng – Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi công tác cán bộ là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với sự thành bại của cách mạng. Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc (1947), Người khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc” và “Muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém.” Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua, những lời dạy ấy vẫn nguyên giá trị, đặc biệt trong bối cảnh cả nước đang triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo chủ trương của Đảng và Nhà nước. Đây là giai đoạn đổi mới sâu rộng về tổ chức bộ máy, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ quản lý ở cơ sở và cán bộ quản lý giáo dục.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, công tác cán bộ không dừng lại ở việc lựa chọn một người vào một vị trí, mà là cả một quá trình phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng, kiểm tra và đánh giá. Người ví việc sử dụng cán bộ như dùng gỗ: “Người thợ khéo thì gỗ to, nhỏ, thẳng, cong đều tùy chỗ mà dùng được.” Ý nghĩa sâu sắc của lời dạy ấy là mỗi cán bộ đều phải được đánh giá khách quan, bố trí đúng sở trường, đúng năng lực, tuyệt đối tránh cục bộ, thiên vị hay chạy theo lợi ích cá nhân.
Đối với người cán bộ, Bác Hồ luôn đặt đạo đức lên hàng đầu. Người căn dặn cán bộ phải thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, biết đặt lợi ích của nhân dân và tập thể lên trên lợi ích riêng. Chính đạo đức ấy tạo nên uy tín của người cán bộ, bởi theo Người, quyền lực không phải để hưởng thụ mà là trách nhiệm phục vụ nhân dân.
Những quan điểm ấy càng trở nên thiết thực khi vận dụng vào thực tiễn xã Đức Đồng trong quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và kiện toàn tổ chức bộ máy, quy mô quản lý của cấp xã được mở rộng, khối lượng công việc tăng lên, yêu cầu phối hợp giữa các lĩnh vực ngày càng chặt chẽ. Trong điều kiện ấy, đội ngũ cán bộ phải có tư duy đổi mới, khả năng quản trị tốt, tinh thần trách nhiệm cao và đặc biệt phải biết đoàn kết để tạo nên sức mạnh chung.
Thực tế cho thấy, quá trình sắp xếp bộ máy vừa là sự thay đổi về cơ cấu tổ chức vừa là phép thử đối với bản lĩnh và phẩm chất của mỗi cán bộ. Có những đồng chí sẵn sàng viết đơn xin thôi giữ chức vụ quản lý hoặc trở lại làm giáo viên để tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiện toàn tổ chức. Đó là những hành động thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự hy sinh lợi ích cá nhân vì nhiệm vụ chung, rất gần với lời dạy của Bác Hồ về người cán bộ cách mạng biết đặt việc công lên trên hết.
Trong lĩnh vực giáo dục, vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý càng trở nên quan trọng khi mô hình trường học sau sắp xếp đòi hỏi năng lực quản trị hiện đại hơn trước. Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng hôm nay bên cạnh việc quản lý hoạt động dạy học thì việc biết xây dựng chiến lược phát triển nhà trường, quản trị nhân sự, ứng dụng công nghệ trong điều hành, năng lực tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền, phối hợp với các ban ngành, cơ quan, đơn vị địa phương, tranh thủ các nguồn lực xã hội, bám nắm, triển khai kịp thời các chủ trương, chỉ đạo từ cấp trên, huy động sự đồng thuận của phụ huynh và cộng đồng, đồng thời giữ vững chất lượng giáo dục trong điều kiện nhiều thay đổi là vô cùng quan trọng. Vì vậy, người giữ vị trí quản lý phải thực sự có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín và khả năng đáp ứng yêu cầu của mô hình mới.
Tuy nhiên, bên cạnh những biểu hiện tích cực, tư tưởng Hồ Chí Minh cũng nhắc nhở chúng ta phải kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân. Trong nhiều bài viết và bài nói, Bác phê phán gay gắt bệnh ham địa vị, ham danh tiếng, cục bộ, bè phái và lợi dụng tổ chức để mưu cầu lợi ích riêng. Người từng cảnh báo rằng chủ nghĩa cá nhân là “giặc nội xâm”, làm suy yếu tổ chức và giảm sút lòng tin của nhân dân.
Liên hệ với thực tiễn công tác cán bộ hiện nay, quá trình kiện toàn đội ngũ quản lý giáo dục cần đặc biệt cảnh giác trước những biểu hiện như kèn cựa chức vụ, cạnh tranh không lành mạnh, gây sức ép bằng nhiều hình thức, lợi dụng đơn thư, kích động dư luận hoặc tác động vào công tác cán bộ nhằm đạt được vị trí quản lý. Nếu những hành vi ấy xuất phát từ động cơ cá nhân, trong khi bản thân chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện và năng lực theo yêu cầu của mô hình trường học mới, thì đó là biểu hiện đi ngược với tinh thần mà Bác Hồ đã nhiều lần phê phán.
Công tác cán bộ không thể để bị chi phối bởi áp lực dư luận hay những thủ đoạn thiếu trong sáng. Mọi quyết định bổ nhiệm phải được đặt trên nền tảng của tiêu chuẩn, điều kiện, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn, uy tín trong tập thể và kết quả công tác thực tế. Những trường hợp chưa đáp ứng yêu cầu cần được sàng lọc khách quan, kiên quyết không bố trí vào vị trí quản lý để bảo đảm chất lượng đội ngũ và giữ vững kỷ cương trong công tác cán bộ. Chỉ khi người đứng đầu thực sự đủ đức, đủ tài thì nhà trường mới có thể phát triển bền vững, tạo môi trường giáo dục lành mạnh cho giáo viên và học sinh.
Đối với xã Đức Đồng, việc xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục trong giai đoạn mới cần tiếp tục quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ, gắn với các quy định của Đảng về tiêu chuẩn, điều kiện và trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Mỗi cán bộ quản lý cần không ngừng học tập, rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao trình độ chuyên môn, đổi mới phương pháp quản trị, phát huy dân chủ trong nhà trường và luôn giữ gìn sự đoàn kết nội bộ. Đồng thời, các tổ chức đảng và cơ quan có thẩm quyền cần thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai, minh bạch trong đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm và sử dụng cán bộ, bảo đảm người được giao trọng trách thực sự xứng đáng với niềm tin của tập thể và nhân dân.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ không chỉ là kim chỉ nam cho việc xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng mà còn là nền tảng để nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở trong thời kỳ mới. Thành công của mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại xã Đức Đồng, cũng như sự phát triển của giáo dục địa phương sau sáp nhập trường học thực hiện mô hình quản trị mới cuối cùng vẫn phụ thuộc vào yếu tố con người. Khi đội ngũ cán bộ được lựa chọn đúng tiêu chuẩn, có tâm, có tầm, biết phụng sự nhân dân và đặt lợi ích chung lên trên hết, thì bộ máy sẽ vận hành hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đó cũng chính là sự vận dụng thiết thực lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc.”
Ngọc Tuấn
