Bộ sách về di sản của dân tộc Tày, Nùng, Thái

03/10/2020
Bộ sách Hát then các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam. Ảnh: Ngọc Hiền.

Tài liệu sưu tầm quan trọng về di sản then

Bộ sách Hát Then các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam được thực hiện nhằm cung cấp cho độc giả cái nhìn tổng quát về di sản then với phần nội dung giới thiệu về diện mạo chung, sự phân bổ di sản từ góc độ địa lý, diện mạo âm nhạc của then.

Viện Âm nhạc Việt Nam đã khảo sát, sưu tầm, thu thanh, ghi hình nhiều lễ then của 3 dân tộc Tày, Nùng, Thái ở 11 tỉnh miền núi. Bộ sách gồm 3 quyển, lần lượt giới thiệu về di sản then ở từng dân tộc.

Trong quyển một, các tác giả giới thiệu khá đầy đủ, chi tiết về một số nội dung liên quan di sản then. Then gắn bó với đời sống, văn hoá, tâm linh… các dân tộc Tày, Nùng, Thái như thế nào, đặc điểm cơ bản của then là gì, các mô hình sinh hoạt hát then.

Đàn tính, lời ca trong then, làn điệu then, nhạc cụ trong then, diễn xướng then, khi nào phải làm lễ then, ai là nguời thực hiện các nghi lễ…

Quyển thứ hai gồm lời bài hát trong các nghi lễ then của người Tày ở Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn như: Sa khoăn tẩu Long Vương, Cấp sắc, Khảu lườn mẩu, Pây thử, Thôi tang…

Nội dung quyển thứ ba trình bày lời hát trong các nghi lễ then của người Tày ở Tuyên Quang, Hà Giang, Lào Cai, Quảng Ninh, Thái Nguyên như: Cầu khoăn, Trình tổ, Cầu mùa, Cầu hoa, Cúng mụ, Lễ hội xuân…

Từng vùng then lại góp vào di sản then những giai điệu, cách thể hiện rất riêng. Thông qua những lời hát then được dẫn trong bộ sách, người đọc có thể được tiếp cận sự đa dạng của văn hóa hát then. Đồng thời, sách giúp hiểu rõ hơn về đời sống sinh hoạt hàng ngày của những dân tộc thiểu số.

Nội dung lời hát trong các lễ then giới thiệu trong bộ sách đều được ghi lại, phiên âm, dịch nghĩa từ những tư liệu âm thanh, hình ảnh mà Viện Âm nhạc Việt Nam thu thập được trong quá trình sưu tầm điền dã. Điều này đem đến tính chân thực, khách quan của tư liệu cho bộ sách.

Thầy then đang thực hành nghi lễ Then. Ảnh: Hoangthanhthanglong.

Âm nhạc là điểm hấp dẫn của then

Bộ sách đã kỳ công phân tích, giới thiệu, chọn lọc ký âm để phản ánh được giá trị của âm nhạc trong hát then. Đó là công việc mà nhiều cuốn sách trước đây chưa làm được.

Trong then, âm nhạc là công cụ thể hiện một cách hấp dẫn nội dung phong phú của câu chuyện được thầy then kể trong quá trình hành lễ, cũng như trong các đoạn múa. Phần âm nhạc đã tạo nên nét hấp dẫn, độc đáo cho nghi lễ thực hành then.

Bên cạnh đó, việc dẫn văn bản sưu tầm khá đầy đủ, khoa học, có đủ các tình huống, có nguồn nghệ nhân, người phiên dịch, phiên âm đều đáng tin cậy.

Bộ sách Hát then các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam được thực hiện với mong muốn chia sẻ nguồn tư liệu sống về văn hoá then đến những người yêu mến, cũng như các học giả, nghiên cứu sinh, sinh viên muốn nghiên cứu then. Đồng thời, đây cũng là nguồn tài liệu phong phú giúp văn hóa then có thể phổ biến trong cộng đồng.

Thực hành then ở Việt Nam tạo thành một phần cơ bản trong đời sống tinh thần của người Tày, Nùng, Thái, phản ánh mối quan hệ giữa con người, thế giới tự nhiên và vũ trụ.

Thực hành nghi lễ then thể hiện tình đoàn kết giữa các tộc người, tôn trọng thế giới quan tộc người theo mục tiêu của UNESCO, giúp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của di sản các cộng đồng dân tộc không chỉ ở Việt Nam, mà còn ở nhiều quốc gia trên thế giới.

 

Theo Zing

Cùng chuyên mục

Bộ VHTTDL ban hành Kế hoạch Tổng kết thực hiện Luật Di sản văn hóa

Bộ VHTTDL ban hành Kế hoạch Tổng kết thực hiện Luật Di sản văn hóa

Gia Luật Sở Tài: Vị Tể tướng nhân từ giúp Đế chế Mông Cổ ổn định

Gia Luật Sở Tài: Vị Tể tướng nhân từ giúp Đế chế Mông Cổ ổn định

Công bố cấp độ dịch của 63 tỉnh, thành phố

Công bố cấp độ dịch của 63 tỉnh, thành phố

Mạng xã hội của ông Donald Trump vừa ra mắt đã bị hack

Mạng xã hội của ông Donald Trump vừa ra mắt đã bị hack

Thân Nhân Trung và câu nói ‘Hiền tài là nguyên khí quốc gia’

Thân Nhân Trung và câu nói ‘Hiền tài là nguyên khí quốc gia’

Cách tiến cử hiền tài của người quân tử

Cách tiến cử hiền tài của người quân tử

10 đại bí thuật huyền bí của nền văn minh phương Đông cổ đại

10 đại bí thuật huyền bí của nền văn minh phương Đông cổ đại

Bắt trưởng phòng giao dịch Công ty tài chính F88

Bắt trưởng phòng giao dịch Công ty tài chính F88

Ảnh hiếm về miếu Quan Đế ở Chợ Lớn hơn một thế kỷ trước

Ảnh hiếm về miếu Quan Đế ở Chợ Lớn hơn một thế kỷ trước

Vua Hàm Nghi cất giấu 1.000 thùng vàng ở nơi bí mật nào?

Vua Hàm Nghi cất giấu 1.000 thùng vàng ở nơi bí mật nào?

Phân biệt viêm gan B cấp tính và viêm gan B mạn tính

Phân biệt viêm gan B cấp tính và viêm gan B mạn tính

Thời tiết ngày 22/10: Bắc Bộ trở rét, có nơi lạnh dưới 15 độ C

Thời tiết ngày 22/10: Bắc Bộ trở rét, có nơi lạnh dưới 15 độ C

Lần đầu ghép thành công thận lợn cho người, mở ra cơ hội chữa trị

Lần đầu ghép thành công thận lợn cho người, mở ra cơ hội chữa trị

Những kiêng kỵ phong thuỷ nơi mộ phần tổ tiên

Những kiêng kỵ phong thuỷ nơi mộ phần tổ tiên

Quy định mới với hành khách đi máy bay và tàu hỏa từ 21/10

Quy định mới với hành khách đi máy bay và tàu hỏa từ 21/10

Đức pháp chủ Thích Phổ Tuệ viên tịch ở tuổi 105

Đức pháp chủ Thích Phổ Tuệ viên tịch ở tuổi 105

Lập hồ sơ hai di sản văn hóa tiêu biểu đệ trình UNESCO

Lập hồ sơ hai di sản văn hóa tiêu biểu đệ trình UNESCO

Những nhà thờ mang phong cách Châu Âu ở Nam Định, check-in ‘cháy máy’

Những nhà thờ mang phong cách Châu Âu ở Nam Định, check-in ‘cháy máy’

Ronaldo: ‘Man United không bao giờ bỏ cuộc!’

Ronaldo: ‘Man United không bao giờ bỏ cuộc!’

‘Rã đông’ cho du lịch Khánh Hòa

‘Rã đông’ cho du lịch Khánh Hòa

Vụ ‘ăn chặn’ tiền hỗ trợ do bị bão lụt ở Nghệ An: Bắt tạm giam kế toán UBND xã Khai Sơn

Vụ ‘ăn chặn’ tiền hỗ trợ do bị bão lụt ở Nghệ An: Bắt tạm giam kế toán UBND xã Khai Sơn

Công chứng viên không phát hiện giấy tờ giả có phải bồi thường?

Công chứng viên không phát hiện giấy tờ giả có phải bồi thường?

Một vụ thi hành án lùm xùm, diễn tiến lạ

Một vụ thi hành án lùm xùm, diễn tiến lạ

Những khoảnh khắc hài hươc của trẻ em

Những khoảnh khắc hài hươc của trẻ em

Những đặc điểm kỳ lạ  trên cơ thể người (P2)

Những đặc điểm kỳ lạ trên cơ thể người (P2)

Tọa đàm khoa học ‘Bác Hồ với Hải Phòng’

Tọa đàm khoa học ‘Bác Hồ với Hải Phòng’

Mức độ tác dụng phụ sau tiêm của vaccine Pfizer, Moderna và AstraZeneca

Mức độ tác dụng phụ sau tiêm của vaccine Pfizer, Moderna và AstraZeneca

WHO đưa ra kế hoạch hỗ trợ các nước nghèo mua thuốc chữa Covid-19

WHO đưa ra kế hoạch hỗ trợ các nước nghèo mua thuốc chữa Covid-19

Trạng Chiếu Đôn Lễ, Tam nguyên Trạng nguyên hiếm có trong sử Việt

Trạng Chiếu Đôn Lễ, Tam nguyên Trạng nguyên hiếm có trong sử Việt

Robot Sophia muốn có con và có gia đình riêng

Robot Sophia muốn có con và có gia đình riêng