Giữa nhịp sống đô thị ngày càng gấp gáp, khi Tết đôi lúc chỉ còn được đo đếm bằng những cuộc mua sắm vội vàng và lịch trình dày đặc, thì sự xuất hiện của không gian chợ “Tết xưa” tại Thành Sen (Hà Tĩnh) như một khoảng lặng cần thiết. Ở đó, mùa xuân không đến bằng ánh đèn rực rỡ hay sắc màu công nghiệp, mà trở về nhẹ nhàng qua mùi hương trầm, tiếng trống hội, câu ví giặm mộc mạc và những nếp sinh hoạt đậm hồn quê.
Chiều giáp Tết, bước chân vào sân Khách sạn Bình Minh trên đường Trần Phú, người ta có cảm giác như vừa đi qua một cánh cửa thời gian. Phía trước không còn là không gian đô thị hiện đại, mà là một phiên chợ xưa được tái hiện bằng những gian hàng mộc mạc, tà áo nâu, áo the, làn khói hương bảng lảng và tiếng cười nói rộn ràng. Phiên chợ ấy gợi nhớ về những ngày cuối năm thuở nào – khi chợ Tết không chỉ là nơi mua bán, mà còn là nơi gặp gỡ, giao tình, nơi mùa xuân bắt đầu từ những điều rất đỗi bình dị.
Khi Tết không chỉ là ngày tháng
Chợ “Tết xưa” không được dựng nên bằng sự phô trương. Không gian ấy được dẫn dắt bằng những thanh âm quen thuộc của dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh, hát xẩm, ngâm Kiều – lẩy Kiều. Tiếng trống khai hội vang lên rộn ràng mà ấm áp, như đánh thức cả một miền ký ức đã lắng sâu trong tâm thức mỗi người.
Ở đó, người cao tuổi tìm thấy bóng dáng Tết của một thời đã qua; những người trung niên gặp lại ký ức tuổi thơ; còn trẻ nhỏ lần đầu được chạm vào những giá trị văn hóa truyền thống không qua màn hình hay sách vở, mà bằng những trải nghiệm sống động. Những trò chơi dân gian, những gánh hàng Tết, những nét bút thư pháp đầu xuân… tất cả cùng góp phần tạo nên một không gian văn hóa “sống”, nơi Tết không chỉ để nhìn ngắm, mà để cảm nhận, để nhớ và để yêu.
Phiên chợ của sắc xuân và hồn Việt
Khoảng mười gian hàng được bố trí hài hòa trong khuôn viên chợ, mỗi gian là một lát cắt của Tết cổ truyền: từ ẩm thực ngày xuân, trang phục truyền thống, đồ thủ công mỹ nghệ, đến thư pháp và những sản phẩm mang đậm dấu ấn Tết xưa. Người đi chợ không chỉ mua một món đồ, mà như mang về nhà một phần hương vị Tết của cha ông.
Điểm nhấn trong nghi thức khai hội là hoạt động viết thư pháp với dòng chữ “Đại cát đạt lợi” – lời chúc xuân dung dị mà sâu sắc, gửi gắm ước mong về một năm mới bình an, đủ đầy, thuận hòa. Những nét chữ mềm mại ấy không chỉ là nghệ thuật, mà còn là cách người Việt từ bao đời gửi gắm niềm tin và hy vọng vào mùa xuân mới.
Giữ hồn Tết trong nhịp sống hiện đại
Chia sẻ về ý nghĩa của chương trình, bà Nguyễn Ánh Ngà, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Phú Tài Đức, Trưởng ban Tổ chức, cho biết chợ “Tết xưa” được xây dựng như một hành trình trở về với cội nguồn văn hóa. Không hướng đến thương mại hóa không gian Tết, chương trình mong muốn tạo nên một điểm gặp gỡ văn hóa cộng đồng, nơi các thế hệ cùng nhau trải nghiệm, đối thoại và gìn giữ những giá trị truyền thống đang dần bị lãng quên trong đời sống hiện đại.
Theo bà Ngà, khi con người còn tìm được niềm vui trong những điều xưa cũ, còn lắng nghe được tiếng nói của văn hóa dân gian, thì Tết vẫn còn nguyên vẹn ý nghĩa thiêng liêng của nó.
Và có lẽ, chính tinh thần ấy đã khiến chợ “Tết xưa” chạm đến cảm xúc của nhiều người. Giữa dòng người tham quan, không ít du khách dừng chân thật lâu trước những gian hàng quen thuộc, lặng nghe một câu ví, mỉm cười trước nét chữ ông đồ, hay chậm rãi kể cho con trẻ nghe câu chuyện Tết của gia đình mình ngày trước.
Chị Nguyễn Thị Hồng Hoa, một du khách đến từ vùng ven thành phố, bộc bạch rằng giữa không khí hiện đại của phố phường, được bước vào không gian chợ “Tết xưa” khiến chị như được trở về Tết của tuổi thơ – nơi mọi thứ chậm rãi, ấm áp và đầy yêu thương.
Đêm hội Ví, giặm – khi xuân cất lời
Một trong những hoạt động được mong chờ nhất của chương trình là “Đêm hội Ví, giặm”, dự kiến diễn ra vào tối mồng 4 Tết. Trong không gian xuân ấm áp, những làn điệu dân ca xứ Nghệ sẽ lại vang lên, mộc mạc mà sâu lắng, như lời tâm tình của quê hương gửi tới mỗi người con xa gần.
Chợ “Tết xưa” diễn ra từ ngày 16 tháng Chạp đến mồng 6 Tết Nguyên đán tại sân Khách sạn Bình Minh. Không chỉ là điểm đến du xuân, sắm Tết, đây còn là một nỗ lực đáng trân trọng trong việc gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc.
Giữa mùa xuân mới, khi đất trời giao hòa, chợ “Tết xưa” nhắc mỗi chúng ta rằng: Tết không chỉ hiện diện trong mâm cao cỗ đầy, mà còn nằm trong ký ức, trong nếp nhà, trong những giá trị văn hóa bền bỉ đã nuôi dưỡng tâm hồn Việt qua bao thế hệ.
Ngọc Trâm
