“Avatar 3: Lửa và tro tàn” hoàn toàn vắng bóng tại hạng mục “Phim hay nhất” tại giải Oscar lần thứ 98, chính thức chấm dứt chuỗi đề cử đặc biệt kéo dài 17 năm của thương hiệu bom tấn tỷ đô do đạo diễn James Cameron gây dựng. Điều này đã đánh dấu bước ngoặt đáng chú ý trong mối quan hệ giữa Viện hàn lâm và điện ảnh thương mại.
Danh sách đề cử Oscar 2026 đã khiến người hâm mộ toàn cầu không khỏi bất ngờ khi Avatar 3: Lửa và tro tàn hoàn toàn vắng mặt ở hạng mục Phim hay nhất. Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên sau 17 năm, kể từ khi phần phim đầu tiên ra mắt, một tác phẩm thuộc vũ trụ Pandora không được xướng tên tại hạng mục quan trọng bậc nhất của giải thưởng điện ảnh danh giá này.
Sự vắng bóng đó đã chính thức làm “đứt chuỗi” đề cử liên tiếp từng tạo nên vị thế đặc biệt, gần như là ngoại lệ hiếm hoi, của Avatar trong lòng Viện hàn lâm.
Trước đó, nhiều dự đoán vẫn lạc quan rằng Avatar 3 sẽ tiếp tục nối dài truyền thống đáng nể. Bởi lẽ, trong bối cảnh Oscar thường dè dặt với các bom tấn thương mại quy mô lớn, Avatar lại luôn là cái tên được ưu ái. Phần phim đầu tiên năm 2009 từng gây chấn động với 9 đề cử, trong đó có cả Phim hay nhất và Đạo diễn xuất sắc, và mang về 3 tượng vàng.
Đến Avatar 2: Dòng chảy của nước công chiếu năm 2022, dù cách nhau tới 13 năm, sức hút vẫn không hề suy giảm khi bộ phim tiếp tục lọt vào top Phim hay nhất và giành chiến thắng ở hạng mục Kỹ xảo hình ảnh. Thế nhưng, tại kỳ Oscar lần này, Avatar 3 chỉ còn được ghi nhận ở hai hạng mục kỹ thuật là Kỹ xảo hình ảnh và Thiết kế phục trang, và vắng bóng hoàn toàn ở các hạng mục trọng yếu khác.
Lý do từ sự mệt mỏi và tiêu chuẩn thay đổi
Kết quả này càng gây chú ý khi xét về mặt thương mại, Avatar 3 vẫn là một siêu phẩm thành công với doanh thu vượt 1,3 tỉ đô la toàn cầu, tiếp tục khẳng định sức mạnh phòng vé của thương hiệu. Tuy nhiên, so với hai phần trước, phần phim thứ ba được ghi nhận có tốc độ lan tỏa chậm hơn, hiệu ứng truyền miệng không thực sự bùng nổ, và quan trọng nhất là các đánh giá chuyên môn không còn ở đỉnh cao như chính đạo diễn James Cameron từng thiết lập.
Giới phân tích chỉ ra nhiều nguyên nhân cho sự “thất sủng” này của loạt phim. Trước hết, đây là phần thứ ba của một loạt phim dài tập, vốn là một “vùng cấm” khó vượt qua tại Oscar. Trong suốt lịch sử lâu dài của giải thưởng, chỉ có ba tác phẩm phần ba từng được đề cử Phim hay nhất, và duy nhất The Lord of the Rings: The Return of the King giành chiến thắng tối thượng.
Khác với bộ phim đó, Avatar 3 không phải là hồi kết trọn vẹn của câu chuyện, nó thiếu đi yếu tố tổng kết vĩ đại và cảm giác hoài niệm cần thiết để chinh phục các cử tri của Viện hàn lâm.
Bên cạnh đó, khoảng cách ba năm ngắn ngủi so với phần hai khiến Avatar 3 thiếu đi sự mới mẻ và khao khát chờ đợi. Nhiều ý kiến nhận định phần phim này mang đậm cảm giác tiếp nối trực tiếp, ít có bước đột phá về thiết kế thế giới quan, cấu trúc kể chuyện và trải nghiệm điện ảnh so với những gì khán giả đã thấy.
Trong khi đó, Oscar 2026 chứng kiến sự lên ngôi mạnh mẽ của các tác phẩm điện ảnh độc lập, những bộ phim chính kịch đậm dấu ấn tác giả và chiều sâu nội tâm, tạo nên một cuộc cạnh tranh khốc liệt và khác biệt.
Thành tích kỹ thuật vẫn là biểu tượng
Dù vậy, ở lĩnh vực kỹ thuật, thế giới Pandora do James Cameron kiến tạo vẫn tiếp tục đứng ở một đẳng cấp riêng, gần như không có đối thủ. Việc được đề cử ở hạng mục Kỹ xảo hình ảnh một lần nữa khẳng định đây là sân chơi riêng của Avatar, khi cả ba phần phim đều được vinh danh và giành chiến thắng tại đây, mở ra cơ hội lập kỷ lục ba lần thắng liên tiếp chưa từng có trong lịch sử Oscar.
Đề cử Thiết kế phục trang cũng là một điểm sáng đáng chú ý, đặc biệt là phần tạo hình cho bộ tộc Ash People hoàn toàn mới. Các nhà làm phim đã khéo léo kết hợp giữa nghệ thuật thủ công truyền thống và công nghệ kỹ thuật số đỉnh cao, tạo nên những bộ trang phục vừa nguyên sơ, vừa sống động, góp phần làm giàu có thêm hệ sinh thái Pandora và nhận được sự đánh giá cao từ giới chuyên môn.
Sự vắng mặt của Avatar 3 ở hạng mục cao nhất được xem như một tín hiệu rõ ràng cho thấy viện hàn lâm Oscar đang quay trở về với tiêu chí truyền thống, dè dặt hơn với những siêu phẩm thương mại thuần túy, đồng thời phản ánh sự mệt mỏi của cử tri với các thương hiệu điện ảnh kéo dài thành nhiều phần.
Dù Pandora vẫn là một trải nghiệm hình ảnh choáng ngợp và không thể thay thế trên những màn hình IMAX lớn nhất, Oscar giờ đây dường như đang yêu cầu nhiều hơn thế. Họ tìm kiếm những câu chuyện sâu sắc, những góc nhìn độc đáo và sự đổi mới toàn diện, chứ không chỉ là sự hoàn hảo về mặt kỹ thuật.
Kết quả này cũng đặt ra một câu hỏi lớn cho tương lai giải thưởng của loạt phim. Nếu Avatar 4 và Avatar 5 thực sự được triển khai như kế hoạch, đạo diễn James Cameron nhiều khả năng sẽ phải tái định nghĩa cách kể chuyện và tham vọng sáng tạo của mình nếu muốn một lần nữa đưa Pandora trở lại cuộc đua ở những hạng mục danh giá nhất.
Nguồn: baovanhoa.vn
