Những bức ảnh người Việt xưa nhất chụp gần 2 thế kỷ trước

31/12/2019

Theo ông Bennett, bức ảnh đầu tiên chụp người Việt Nam do nhiếp ảnh gia Fedor Jagor thực hiện năm 1857 ở Singapore. Những người Việt này có thể sinh sống ở địa phương hoặc là thương nhân.


Bức ảnh chụp một chức sắc địa phương ở Sài Gòn trên tàu Catinat, năm 1859 (chú thích gốc: “Ton Kin Sing Saygon Cochinchine. Catinat 1859”), in albumen, Berranger – Ảnh trong bộ sưu tập của Terry Bennett.

Tối 27-12, nhà nghiên cứu Terry Bennett đã có buổi nói chuyện ở TP.HCM về nhiếp ảnh thời kỳ đầu tại Việt Nam. Ông Terry Bennett là sử gia người Anh chuyên nghiên cứu về nhiếp ảnh ở các nước Viễn Đông, đặc biệt là Trung Quốc.

Nhiều người đã biết đến bộ ảnh chụp sứ đoàn Phan Thanh Giản ở Pháp năm 1863. Bộ ảnh này chủ yếu được hai nhiếp ảnh gia Potteau và Disderi thực hiện.

Tuy nhiên, có một số ảnh chụp người Việt từ trước năm 1863. Theo ông Bennett, bức ảnh đầu tiên chụp người Việt Nam do nhiếp ảnh gia Fedor Jagor thực hiện năm 1857 ở Singapore. Những người Việt này có thể sinh sống ở địa phương hoặc là thương nhân.

Một số bức ảnh khác được chụp ở Đà Nẵng và Sài Gòn trong những năm 1858 – 1859 bởi Paul-Emile Berranger. Năm 1858, một lực lượng viễn chinh hỗn hợp Pháp – Tây Ban Nha với nhiều chiến thuyền tấn công Đà Nẵng để trừng phạt việc triều đình nhà Nguyễn xử tử một số nhà truyền giáo phương Tây.

Bức ảnh chụp cảnh biển Đà Nẵng với chiến thuyền Alcmène năm 1845 của Jules Itier – Bộ sưu tập Serge Kakou.

Berranger là thuyền trưởng một trong số những chiến thuyền, đồng thời cũng là nhiếp ảnh gia nghiệp dư. Hơn 20 bức ảnh lực lượng viễn chinh này được chụp ở bãi biển Đà Nẵng vào cuối năm 1858. Bộ ảnh được lưu trữ tại Nhà trưng bày quốc gia Úc ở Canberra. Theo tìm hiểu của ông Bennett, bộ ảnh này có thể do chính Berranger thực hiện.

Sau đó, lực lượng viễn chinh nói trên tấn công chiếm Sài Gòn vào tháng 2-1859. Có hai bức ảnh chụp vào thời gian này. Một chụp sông Sài Gòn, bức còn lại chụp một chức sắc địa phương.

Cả hai được chú thích ở Catinat năm 1859. Theo ông Bennett, Catinat cũng chính là tên chiến thuyền do Berranger làm thuyền trưởng. Nếu các bức ảnh đó chụp trên chiến thuyền Catinat thì tác giả là Berranger.

Bức ảnh chụp đồn Non Nay ở biển Đà Nẵng năm 1845 của Jules Itier – Bộ sưu tập Terry Bennett.

Như vậy, ông Berranger đóng vai trò quan trọng trong lịch sử nhiếp ảnh Việt Nam, vì những bức ảnh trên là ảnh giấy albumen sớm nhất chụp một người Việt ở Việt Nam, cảnh Sài Gòn và cảnh Việt Nam.

Tuy nhiên, những bức ảnh sớm nhất đã được chụp ở Việt Nam từ năm 1845 bởi Jules Itier. Ông là trưởng phái đoàn giao thương của Pháp đến Trung Quốc và khu vực Thái Bình Dương vào năm 1843. Itier du hành qua nhiều nước trước khi đến Đà Nẵng vào tháng 5-1845 trên chiến thuyền Alcmène.

Tại đây, Itier đã chụp hai bức ảnh daguerreotype. Một bức chụp đồn Non Nay trên một ngọn đồi, bức còn lại chụp cảnh vịnh Đà Nẵng với chiếc Alcmène đang chuẩn bị rời đi.

 

Terry Bennett đã bỏ nhiều thời gian nghiên cứu về nhiếp ảnh thời kỳ đầu ở Việt Nam. Ban đầu ông không có ý định làm, nhưng chuyến thăm Việt Nam vào năm 2012 – 2013 đã gây ấn tượng mạnh với ông về con người, văn hóa và kiến trúc Việt Nam.

Sau đó, Bennett quyết định tìm hiểu và thấy chưa có nhiều người viết về chủ đề này bằng tiếng Anh. Ông nghiên cứu chủ yếu từ các nguồn lưu trữ ở Pháp. Theo ông, thách thức lớn nhất chính là xác định tác giả các bức ảnh vô danh bằng cách tra cứu và đối chiếu nhiều nguồn thông tin.

 

Theo Tuoitre

Video hay

Cùng chuyên mục

Siêu thị mở cửa xuyên Tết, cam kết bình ổn giá thịt lợn

Siêu thị mở cửa xuyên Tết, cam kết bình ổn giá thịt lợn

Bồi hồi ngắm ảnh ký ức những ngày Tết xưa

Bồi hồi ngắm ảnh ký ức những ngày Tết xưa

Những lưu ý khi thắp hương ngày Tết

Những lưu ý khi thắp hương ngày Tết

Lái xe ô tô trời mưa trên đường cao tốc dễ gặp nạn nếu phớt lờ điều này

Lái xe ô tô trời mưa trên đường cao tốc dễ gặp nạn nếu phớt lờ điều này

Chỉ mặt 4 loại thực phẩm ăn vào làm tăng cân nhanh hơn cả ăn đường

Chỉ mặt 4 loại thực phẩm ăn vào làm tăng cân nhanh hơn cả ăn đường

Cảnh sắc ‘phượt’ đẹp nao lòng trên cung đường N2 về miền Tây đón Tết

Cảnh sắc ‘phượt’ đẹp nao lòng trên cung đường N2 về miền Tây đón Tết

Những món nên ăn để lấy may trong ngày đầu năm

Những món nên ăn để lấy may trong ngày đầu năm

NSND Trịnh Thuý Mùi , nữ Chủ tịch đầu tiên của Hội nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam

NSND Trịnh Thuý Mùi , nữ Chủ tịch đầu tiên của Hội nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam

Đà Nẵng tổng kết công tác báo chí năm 2019 và triển khai nhiệm vụ năm 2020

Đà Nẵng tổng kết công tác báo chí năm 2019 và triển khai nhiệm vụ năm 2020

Tổng kết công tác năm 2019 và phương hướng hoạt động năm 2020 của Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa dân tộc

Tổng kết công tác năm 2019 và phương hướng hoạt động năm 2020 của Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa dân tộc

Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa…

Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa…

Nhớ tục chạp mả quê

Nhớ tục chạp mả quê

Những lưu ý khi lau dọn ban thờ, tỉa chân nhang dịp cuối năm

Những lưu ý khi lau dọn ban thờ, tỉa chân nhang dịp cuối năm

Vụ Đồng Tâm: Thấy gì từ ông Lê Đình Kình chủ mưu gây rối?

Vụ Đồng Tâm: Thấy gì từ ông Lê Đình Kình chủ mưu gây rối?

Muốn biết một người có tử tế hay không, chỉ cần nhìn vào 4 đặc điểm này sẽ rõ

Muốn biết một người có tử tế hay không, chỉ cần nhìn vào 4 đặc điểm này sẽ rõ

Những người kiêng không nên xông nhà dịp đầu năm

Những người kiêng không nên xông nhà dịp đầu năm

Để cứu vớt muôn dân, các Hoàng đế cổ đại tự mình chịu phạt thế nào?

Để cứu vớt muôn dân, các Hoàng đế cổ đại tự mình chịu phạt thế nào?

Câu chuyện về bà cụ bán rau và chữ Tín

Câu chuyện về bà cụ bán rau và chữ Tín

Đầu năm đến đền ông Hoàng Mười

Đầu năm đến đền ông Hoàng Mười

Điều bí ẩn ít người biết về trợ lí ảo Siri trên mỗi chiếc iPhone của Apple

Điều bí ẩn ít người biết về trợ lí ảo Siri trên mỗi chiếc iPhone của Apple

Bí mật những hộp thời gian – Time Capsule

Bí mật những hộp thời gian – Time Capsule

Ăn ngô đúng thời điểm này vừa chống ung thư, đẹp da, giảm cân cực tốt

Ăn ngô đúng thời điểm này vừa chống ung thư, đẹp da, giảm cân cực tốt

Khám phá những bộ tộc kỳ quái nhất hành tinh

Khám phá những bộ tộc kỳ quái nhất hành tinh

5 thói quen giúp tăng 10 năm tuổi thọ

5 thói quen giúp tăng 10 năm tuổi thọ

20 tác phẩm đạt giải cuộc thi vẽ ‘Văn hóa giao thông trong mắt em’ tại Đà Nẵng

20 tác phẩm đạt giải cuộc thi vẽ ‘Văn hóa giao thông trong mắt em’ tại Đà Nẵng

Điều gì sẽ xảy ra với cơ thể nếu uống 2 tách cà phê mỗi ngày?

Điều gì sẽ xảy ra với cơ thể nếu uống 2 tách cà phê mỗi ngày?

Dự đoán sức khỏe 12 con giáp 2020

Dự đoán sức khỏe 12 con giáp 2020

Điểm danh 4 con giáp khổ trước sướng sau, hậu vận hạnh phúc viên mãn

Điểm danh 4 con giáp khổ trước sướng sau, hậu vận hạnh phúc viên mãn

Truyền kỳ về cuộc đời kỳ lạ của Trạng nguyên Giáp Hải

Truyền kỳ về cuộc đời kỳ lạ của Trạng nguyên Giáp Hải

Ngẫm từ nhiều đại án: Có cần thực hiện chỉ đạo sai?

Ngẫm từ nhiều đại án: Có cần thực hiện chỉ đạo sai?