Người Việt ích kỷ và lời cảnh báo vẫn còn nóng bỏng từ 100 năm trước

05/10/2019

Người ta nói vì ngày nay truyền thông phát triển, nên nhiều chuyện kinh hoàng, xấu xí của người Việt mới bị bóc mẽ trên báo đài, mạng xã hội, chứ ngày xưa cũng thiếu gì. Nhưng với cái sự hiểu biết hẹp hòi, tôi chỉ so sánh từ trong nếp nhà cho tới giao tiếp ngoài chợ nhỏ, đường lớn ở nước ta ngày nay, đã có quá nhiều chuyện khác xưa rồi.


Cái thời tuổi trẻ của tôi cũng có những người máu nóng che mất trí khôn khi tham gia giao thông trên đường nhưng đàn bà con gái, người già trẻ nhỏ vẫn được nhường đôi ba phần. Giờ đây, chỉ vì tranh chấp khi tắc đường, đàn ông trai tráng nhổ thẳng vào mặt phụ nữ, dẩy ngã người mang bầu, chửi người già hơn hát hay mặc dù chỉ bằng tuổi con cháu các cụ.

Người đàn ông đi xe SH nhổ thẳng vào mặt một phụ nữ.

Ngày xưa khi thực phẩm còn phải lấy theo tem phiếu, ông tôi vẫn xếp hàng từ 4h sáng để nhận đồ. Ngày nay đồ ăn thừa mứa, cũng chẳng phải đói khát gì nhưng người ta chen nhau mua, chen nhau cướp. Bà tôi kể chuyện ngày xưa người ta thưa gửi, dạ vâng, hành lễ từ xa và kính cẩn như thế nào. Ngày nay, cả đám trẻ lẫn người trưởng thành đều thích ăn to nói lớn, văng từ không hay này tới chữ xấu xí nọ bừa phứa nơi công cộng. Ngày xưa, người ta e thẹn chẳng dám khoe cả cái bắp chân của mình trước mặt người khác, thì nay người ta ngang nhiên đi tiểu tiện trong thang máy như chốn không người.

Từ những điều nhỏ nhặt đó nó phóng to ra ở những tệ nạn lớn khác, chắc chắn ảnh hưởng tới phẩm chất và năng lực quốc gia. Bởi đó đều là tự tư tự lợi, là nghĩ đến lợi ích, cảm giác của mình chứ không cần quan tâm tới cái chung, cái đại nghĩa vì người khác, vì cộng đồng.

Từ người kinh doanh thì chặt chém, lừa đảo, luồn lách chạy cửa sau. Người nông dân “gia tăng năng suất” bằng hóa chất, thuốc tăng trọng, tăng trưởng độc hại. Người chăn nuôi vứt lợn chết, vịt gà chết vì dịch xuống sông ngòi. Các tập đoàn lớn hủy hoại môi trường vì tối đa hóa lợi nhuận. Người có chức quyền thì tham ô, đục khoét, lạm dụng quyền lực làm bừa, làm bậy… Cứ thế, chúng ta có một xã hội tự tư tự lợi mà phần lớn người ta cho rằng mạnh về tiền, về danh là kẻ mạnh thật sự.

Ảnh minh họa.

Nhưng “phàm những kẻ mưu tiện lợi cho mình mà bất tiện cho số đông đều không thể tha thứ được” – (Trích: Quốc dân độc bản, 1907). Cái sự không thể tha thứ được ấy đâu có khó để lý giải. Danh sĩ Phan Bội Châu từ cách đây 111 năm đã viết thế này:

“Nước mất là do rất nhiều tệ, tội nhiều không kể hết, nhưng trong đó có bốn cái tội lớn. Một là ngoại giao hẹp hòi; hai là nội trị hủ bại; ba là dân trí bế tắc; bốn là vua tôi trên dưới tự tư tự lợi.

Vua tôi tự tư tự lợi nên không biết có dân có nước; dân cũng tự tư tự lợi nên cũng không nghĩ gì đến nước đến vua. Ngoại giao nội trị dân trí sở dĩ đồi bại như vậy cũng là do trên dưới đều tự tư tự lợi mà ra cả. Cuối cùng nước bị mất vua bị tù, thần dân đều trở nên giống người mất nước đê tiện. Cái nọc độc tự tư tự lợi nguy hại biết là dường nào” – (Trích: Việt Nam quốc sử khảo, Phan Bội Châu, 1908).

Phan Bội Châu. (1867- 1940).

Cái họa mất nước của người Việt lúc nào cũng treo lơ lửng trên đầu từ hàng nghìn năm hình thành nên nước Việt. Muốn tự tin và ngạo nghễ thì nước phải mạnh, mạnh ở đây đâu phải chỉ ở tiềm lực kinh tế riêng của mỗi một người, mà là cái mạnh chung của quốc gia. Muốn quốc gia mạnh, thì từng người sao có thể chỉ vì cái lợi của mình mà chiếm đoạt lợi ích chung của cộng đồng. Ai cũng lo kiếm lợi cho mình, thì cái lợi nó chạy từ người này sang người khác, nhà này sang nhà khác mà thôi. Nước vẫn nghèo, vẫn hèn, vẫn có hàng lớp người đi xuất khẩu lao động, làm thuê làm mướn cho người ta, vẫn có tấm hộ chiếu xếp hạng 90/107 trên thế giới (Hãng tư vấn đầu tư và định cư Henley & Partners có trụ sở ở London công bố ngày 1/10). Như thế, cái lợi riêng đã bóp chết cái lợi chung.

Từ cái lợi riêng, người ta sẽ thoái thác trách nhiệm riêng, khi ấy thì trách nhiệm chung cũng nào còn được tôn trọng. Từ cái tự tư tự lợi ấy không sớm thì muộn sẽ dẫn tới dân trí bế tắc (khi người làm giáo dục cũng vì lợi riêng), rồi nội trị hủ bại (khi người có quyền sẽ lạm dụng quyền để tư lợi), sau đó sẽ là ngoại giao hẹp hòi (khi ngoại giao là đòi hỏi đặt quyền lợi của đất nước lên trên hết thảy). Từ đó, vận mệnh quốc gia chẳng phải sẽ rất đáng lo hay sao.

Người Việt quay về với văn hóa truyền thống, biết đặt Nhân Nghĩa lên trên vị kỷ, vị tư (chỉ vì bản thân mình), thì mới có thể tự hào khi nói đến dân tộc mình, nước mình được.

Đừng mãi tự hào rằng chúng tôi đã chiến thắng bao cuộc chiến oanh liệt, mà lại thua chính cuộc chiến gìn giữ nhân cách, gia phong và quốc hồn.

 

Theo ĐKN

Video hay

Cùng chuyên mục

U22 Việt Nam nhận thưởng nóng, được Thủ tướng ‘mời cơm’

U22 Việt Nam nhận thưởng nóng, được Thủ tướng ‘mời cơm’

Văn Hậu, Đức Chinh, Tiến Linh… khoe ‘vàng’, gửi lời cảm ơn người hâm mộ

Văn Hậu, Đức Chinh, Tiến Linh… khoe ‘vàng’, gửi lời cảm ơn người hâm mộ

Highlights chung kết bóng đá SEA Games 30: U22 Việt Nam 3-0 Indonesia

Highlights chung kết bóng đá SEA Games 30: U22 Việt Nam 3-0 Indonesia

Huấn luyện viên Park Hang-seo nhận thẻ đỏ vì lỗi gì?

Huấn luyện viên Park Hang-seo nhận thẻ đỏ vì lỗi gì?

Giấc mơ VÀNG 60 năm thành hiện thực: Vỡ òa với U22 Việt Nam!

Giấc mơ VÀNG 60 năm thành hiện thực: Vỡ òa với U22 Việt Nam!

Ra mắt chương trình ‘Đà Nẵng Áo Dài Show’

Ra mắt chương trình ‘Đà Nẵng Áo Dài Show’

Bất ngờ người có khả năng kế vị ông Putin

Bất ngờ người có khả năng kế vị ông Putin

Những con phố đẹp nhất trên thế giới

Những con phố đẹp nhất trên thế giới

Khám phá ngôi nhà của những vị thần

Khám phá ngôi nhà của những vị thần

7 mẹo vặt tiết kiệm xăng cho xe máy cực hiệu quả mà ít ai biết đến

7 mẹo vặt tiết kiệm xăng cho xe máy cực hiệu quả mà ít ai biết đến

Những câu chuyện nổi tiếng về luân hồi chuyển kiếp có thực

Những câu chuyện nổi tiếng về luân hồi chuyển kiếp có thực

Vận động viên Philippines cầu hôn bạn gái ngay sau khi nhận huy chương

Vận động viên Philippines cầu hôn bạn gái ngay sau khi nhận huy chương

Thời vàng son của cải lương lên sách ‘Thật và Đẹp’

Thời vàng son của cải lương lên sách ‘Thật và Đẹp’

Không ngờ hạt gấc lại là tiên dược, có công dụng thần kỳ

Không ngờ hạt gấc lại là tiên dược, có công dụng thần kỳ

Những ‘cấm địa’ không ai được đặt chân đến bên trong Tử Cấm Thành

Những ‘cấm địa’ không ai được đặt chân đến bên trong Tử Cấm Thành

Tản văn: Nơi quê cha đất tổ

Tản văn: Nơi quê cha đất tổ

Truyện ngắn ‘Pho tượng’

Truyện ngắn ‘Pho tượng’

Những ngôi già – lam bồng bềnh trên biển mây

Những ngôi già – lam bồng bềnh trên biển mây

Cua tím, rồng bay và những động vật kỳ lạ ở Philippines

Cua tím, rồng bay và những động vật kỳ lạ ở Philippines

Chữ quốc ngữ: Trăm năm nhớ các tiên hiền

Chữ quốc ngữ: Trăm năm nhớ các tiên hiền

Chùa Báo Thiên với lịch sử đau đớn

Chùa Báo Thiên với lịch sử đau đớn

Những lý do sức khỏe nên ăn cam mỗi ngày

Những lý do sức khỏe nên ăn cam mỗi ngày

Thị trấn lạnh cóng -67 độ C đến mức lông mi phủ tuyết

Thị trấn lạnh cóng -67 độ C đến mức lông mi phủ tuyết

Rạp Đại Nam bùng nổ cảm xúc trong hội thảo Quốc gia về Nhà viết kịch Xuân Trình

Rạp Đại Nam bùng nổ cảm xúc trong hội thảo Quốc gia về Nhà viết kịch Xuân Trình

‘Bạch đàn liễu’ đốn tim khán giả Thủ đô sau 46 năm vắng bóng

‘Bạch đàn liễu’ đốn tim khán giả Thủ đô sau 46 năm vắng bóng

Cho dù thống nhất được thiên hạ, Lưu Bị ắt sẽ diệt trừ Mã Siêu

Cho dù thống nhất được thiên hạ, Lưu Bị ắt sẽ diệt trừ Mã Siêu

Võ cổ truyền Trung Quốc phần lớn là ‘trò bịp’?

Võ cổ truyền Trung Quốc phần lớn là ‘trò bịp’?

Số phận những người con của Albert Einstein

Số phận những người con của Albert Einstein

Thử tài IQ với 5 câu đố ‘Hack não’ này

Thử tài IQ với 5 câu đố ‘Hack não’ này

Truyền kỳ về 7 người phụ nữ đẹp nhất lịch sử thế giới

Truyền kỳ về 7 người phụ nữ đẹp nhất lịch sử thế giới