Mở lon Việt Nam với lí giải của ‘Nhà cải cách tiếng việt’ PGS.TS Bùi Hiền

03/07/2019

PGS Bùi Hiền- nguyên Phó hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội cho rằng câu “Mở lon Việt Nam” là một câu không có nghĩa. Chính sự vô nghĩa của nó khi cho vào quảng cáo lại định hướng cho người ta liên tưởng đến cái khác.


 

Mấy ngày nay, dư luận được dịp xôn xao với cụm từ “Mở lon Việt Nam”. Ngay sau khi xuất hiện, nội dung quảng cáo của sản phẩm Coca-Cola Việt Nam đã bị Cục Văn hoá cơ sở thuộc Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch “tuýt còi” vì cho rằng “có dấu hiệu về hành vi quảng cáo thiếu thẩm mỹ, không phù hợp thuần phong mỹ tục Việt Nam…”

Trao đổi với PV báo Tiền Phong,  PGS.TS Phạm Văn Tình – Tổng Thư ký hội Ngôn ngữ học Việt Nam cho rằng, việc “bắt lỗi” ở câu này phải xem có đúng hay không, chứ không phải là dùng trong quảng cáo này đã hay chưa? Liệu câu này có bị làm mất thuần phong mỹ tục cũng như liên quan đến nghĩa xấu hay không?

PGS.TS Phạm Văn Tình – Tổng Thư ký hội Ngôn ngữ học Việt Nam 

PGS Phạm Văn Tình: Dùng trong quảng cáo là chấp nhận được
Theo PGS Tình, trong  từ điển tiếng Việt, từ “lon” (danh từ) mang những 5 nghĩa gồm hai nghĩa thuần Việt và ba nghĩa ngoại lai.

Cụ th, từ này có nghĩa như sau: 1. Chỉ một con thú rừng cùng họ với cầy móc cua, nhưng nhỏ hơn; 2. vật hình trụ đựng sữa hoặc nước giải khát, thường bằng kim loại; 3. Phương ngữ: bơ (bơ gạo/ lon gạo); 4. vại nhỏ, chậu nhỏ bằng sành; 5. phù hiệu quân hàm (lon đại úy, quân hàm).

Cũng theo PGS Tình, đây là những từ quá thông dụng tiếng Việt rồi. Lon mà sử dụng trong giao tiếp bây giờ đến mức quá quen như khi hỏi nhau” Uống mấy lon? Dùng mấy lon nước ngọt”?

PGS Tình cho rằng, từ “lon” kết hợp với từ Việt Nam người ta “ngại” là có hai  lí do: Đối với Việt Nam, từ “lon” tầm thường quá. Thứ hai, từ lon dễ liên tưởng khi “thêm dấu thêm má”. Nếu suy luận thế thì có bao nhiêu cái có thể suy luận được sang nghĩa khác như Chợ Lớn, Bưởi năm roi.

Vì thế, trong trường hợp này, PGS Tình cho rằng dùng câu đó không có gì sai và việc Cục văn hóa cơ sở- Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch kết luận như thế là hơi vội. Cơ quan nhà nước có quyền lên tiếng nhưng trước đó nên tham khảo ý kiến các nhà khoa học.

“Liệu Bộ này có thể đi theo dõi hết các quảng cảo, thương hiệu ở khắp đất nước này mà có thể sẽ gây liên tưởng hay không? Ví dụ: tôi đã không dưới 3 lần nhìn thầy nhà hàng gắn biển là“Chim to dần”. Xét thế thì biển quảng cáo này có thể gây hiểu lầm thì có thể bắt lỗi người ta. Tuy nhiên, anh lấy gì, dựa vào đâu để phạt những biển này “- PGS Tình chia sẻ.

Cũng theo vị Tổng Thư ký hội Ngôn ngữ học Việt Nam, quảng cáo là một tổ hợp thông điệp mà có ít lời.

“Ở đây, trên phông quảng cáo của họ có hình ảnh các lon, màu sắc,…Anh không thể tách câu đó với bối cảnh của thông điệp quảng cáo.  Câu “Mở lon Việt Nam” tôi cho rằng rõ nghĩa và dùng trong quảng cáo là chấp nhận được”- PGS Tình khẳng định.

 

PGS Bùi Hiền

PGS Bùi Hiền-  nguyên là Phó hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội: Sự lập lờ như thế gây phản cảm là đúng thôi.

PGS Bùi Hiền-  nguyên là Phó hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội cho rằng, hiện tại câu “Mở lon Việt Nam” là một câu không có nghĩa. Chính sự vô nghĩa của nó khi cho vào quảng cáo lại định hướng cho người ta liên tưởng đến cái khác.

“Về mặt ngôn ngữ có phần liên tưởng, mà ở câu này dễ liên tưởng đến ý nghĩa xấu. Sự lập lờ như thế gây phản cảm là đúng thôi. Chả nhẽ, cả một hãng lớn đưa lên một câu hoàn toàn vô nghĩa lên đây, để làm gì?”- PGS Bùi Hiền nói.

Theo các giảng viên về ngôn ngữ, việc xác định lỗi sử dụng slogan “Mở lon Việt Nam” – “là hành vi quảng cáo thiếu thẩm mỹ, không phù hợp thuần phong mỹ tục Việt Nam” hoàn toàn không có cơ sở xét cả về câu chữ và nghĩa của từ.

Trước đó, giải thích lý do chấn chỉnh quảng cáo của Coca – Cola Việt Nam, bà Ninh Thị Thu Hương, Cục trưởng Cục Văn hoá cơ sở cho rằng, giả sử nếu người ta thêm dấu, thêm mũ vào từ “lon” thì cụm từ “lon Việt Nam” sẽ có rất nhiều vấn đề. Ý kiến này của vị Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở vấp phải nhiều ý kiến tranh luận.

 

Theo Tienphong

Video hay

Cùng chuyên mục

Những góc sáng trong đời

Những góc sáng trong đời

Mẹo thi lý thuyết B2 dành cho người bận rộn

Mẹo thi lý thuyết B2 dành cho người bận rộn

Khám phá đầm Ô Loan

Khám phá đầm Ô Loan

Sở Y tế khuyến cáo hạn chế dùng máy lạnh để phòng dịch COVID-19

Sở Y tế khuyến cáo hạn chế dùng máy lạnh để phòng dịch COVID-19

Phá giải hiểu lầm nghìn năm về ‘Tam Quốc Diễn Nghĩa’

Phá giải hiểu lầm nghìn năm về ‘Tam Quốc Diễn Nghĩa’

Văn hoá phương Tây nói gì về linh hồn bất diệt và thế giới luân hồi?

Văn hoá phương Tây nói gì về linh hồn bất diệt và thế giới luân hồi?

‘Chiếc bẫy chuột làm chết cả con bò’: Câu chuyện đáng suy ngẫm về lòng quan tâm

‘Chiếc bẫy chuột làm chết cả con bò’: Câu chuyện đáng suy ngẫm về lòng quan tâm

Sức mạnh của đam mê: Bài học từ người sáng lập eBay

Sức mạnh của đam mê: Bài học từ người sáng lập eBay

Có niềm tin ở Đức Phật là đã gieo được quả ngọt

Có niềm tin ở Đức Phật là đã gieo được quả ngọt

Tìm được người thấu hiểu mình mới thực là hạnh phúc lớn nhất

Tìm được người thấu hiểu mình mới thực là hạnh phúc lớn nhất

Hồn làng

Hồn làng

Bí ẩn mộ cổ hoa 70.000 năm chôn cất một giống loài hết sức man rợ

Bí ẩn mộ cổ hoa 70.000 năm chôn cất một giống loài hết sức man rợ

Những bức hình với góc nhìn đúng kiểu thích ‘gây lú’ lẫn cho người khác

Những bức hình với góc nhìn đúng kiểu thích ‘gây lú’ lẫn cho người khác

Bí ẩn đôi nam nữ nằm cùng một mộ cổ nhưng cách nhau… 100 tuổi

Bí ẩn đôi nam nữ nằm cùng một mộ cổ nhưng cách nhau… 100 tuổi

Độc lạ chiếc thẻ tín dụng có giá hơn 4 tỷ đồng, nạm toàn kim cương

Độc lạ chiếc thẻ tín dụng có giá hơn 4 tỷ đồng, nạm toàn kim cương

Người có ‘Bát khí’ chính là anh hùng hào kiệt trong đời

Người có ‘Bát khí’ chính là anh hùng hào kiệt trong đời

Vạn Lý Trường Thành có một viên gạch không ai dám đụng vào suốt hàng trăm năm

Vạn Lý Trường Thành có một viên gạch không ai dám đụng vào suốt hàng trăm năm

Những câu thành ngữ về kinh nghiệm lái xe an toàn dễ hiểu, dễ nhớ

Những câu thành ngữ về kinh nghiệm lái xe an toàn dễ hiểu, dễ nhớ

Những hình ảnh chưa từng thấy tại lễ hội chùa Hương

Những hình ảnh chưa từng thấy tại lễ hội chùa Hương

Bên trong du thuyền bị cách ly

Bên trong du thuyền bị cách ly

Thót tim nghe kể truyện về pho tượng ‘đồng đen’ khổng lồ ở Hà Nội

Thót tim nghe kể truyện về pho tượng ‘đồng đen’ khổng lồ ở Hà Nội

Những điều cấm kỵ khi ăn dưa hấu, cẩn thận kẻo ngộ độc

Những điều cấm kỵ khi ăn dưa hấu, cẩn thận kẻo ngộ độc

Quảng Ninh: Du khách bức xúc khi lên Yên Tử phải qua ‘trạm BOT’

Quảng Ninh: Du khách bức xúc khi lên Yên Tử phải qua ‘trạm BOT’

Đi xuyên lòng đất 2,6 km giữa Sài Gòn

Đi xuyên lòng đất 2,6 km giữa Sài Gòn

Đã mắt với những vườn rau trong phố ‘ăn cả năm không hết’

Đã mắt với những vườn rau trong phố ‘ăn cả năm không hết’

Bí ẩn dưới lòng đất Quảng Ninh

Bí ẩn dưới lòng đất Quảng Ninh

Man City bị cấm thi đấu các cúp châu Âu trong 2 mùa

Man City bị cấm thi đấu các cúp châu Âu trong 2 mùa

Cả cuộc đời này, tôi sẽ nhớ mãi ân tình của chị dâu

Cả cuộc đời này, tôi sẽ nhớ mãi ân tình của chị dâu

Chiếc quần ướt của cậu bé 9 tuổi và bài học về sự cảm thông

Chiếc quần ướt của cậu bé 9 tuổi và bài học về sự cảm thông

Những hình ảnh cảm động có thể chạm đến trái tim

Những hình ảnh cảm động có thể chạm đến trái tim