Thơ Nguyễn Khoa Điềm

08/07/2021

 

Bây giờ là lúc có thể chia tay điện thoại để bàn, cạc vidit, nắm đấm micrô
Tự do lên mạng với đời sống, ăn ngủ với bụi đường
Một mình một ba lô và xe đạp
Bây giờ gió gọi anh đi
Mặt trời đánh nhịp về tám hướng
Từ giã cà vạt, giày đen, lời trịnh trọng
Anh là một với cánh đồng, cánh hẩu với quán cóc, ăn chịu với cỏ
Hò hát một mình, đọc những gì yêu thích, ghi chép những gì cần ghi chép
Thế giới thật rộng, những ngả đường độ lượng
Cho anh làm mới cuộc đời mình
Anh gọi đó là chuyến về không hạn định
Để là một người trong mọi người
Anh tham dự trận tấn công cuối cùng
Vào cái chết.

Hãy lộn ngược da anh
Và ghi lên đó mật khẩu:
– Không lùi bước!

Nha Trang, 2-5-2006

NHÂN DÂN

Cúi mình trên đồng lúa
Lao lên các hoả điểm chiến tranh
Lăn mình trong các cuộc xuống đường
Cặm cụi với sách vở
Họ là nhân dân thứ thiệt

Nhưng trên diễn đàn cao nhất nước
Có người nói nhân dân chưa đủ trí tuệ
Để hưởng luật biểu tình!

Tôi nghĩ mãi
Ai đã bầu ra ông nghị này nhỉ?
Sao lại sợ nhân dân biểu tình?

Không!
Sự sợ hãi không cứu được chúng ta
Mà chính là sự can đảm
Đi tới dân chủ.

MỘT CON NGƯỜI
Kính tặng đồng chí Võ Văn Kiệt

Một người giúp ta trở nên can đảm
Trong mỗi dự định, hoài bão
Một người giục ta làm lại mình
Cả khi ta cạn kiệt.
Ông yêu mọi cái
Có lẽ, trừ cái chết
Ông dám thách thức bạo ngược bằng nụ cười
Khi không còn gì để tin tưởng, ông tin tưởng chỗ mình đứng

Ông đến với nhân dân không phải là một cách tạo dáng
Chỉ vì nhân dân cho ông ánh sáng
Chỉ vì ông không muốn mình một kẻ côi cút, già nua
Ông sống với với dòng chảy lớn

Ở ông, cái chết không phải là sự kết thúc,
Người ghét ông đừng hy vọng điều này
Ông là một của những gì vô hạn
Một con người, một đồng lúa, một rừng cây…
Huế, 18-6-2008

CÁP QUANG
Đường cáp quang xuyên đại dương
Bị cắt khúc, rao bán,
Trên mặt báo chúng giống hệt những con cá chết
Giương mắt trừng trừng nhìn thế gian.

Đoản mạch,
im re,
Bá đạo,
Buồn chuyện năm châu bốn biển
Kẻ sĩ cưỡi trâu vào núi.

Để lại trên cửa Chánh Tây mười chữ:
-Tìm ra đường thật khó
Chọn được Người, khó hơn.
7/6/2007

CỎ NGỌT
Đứng đấy tự bao giờ, bên dòng sông cũ
Con bò gặm cỏ

Chậm rãi
Một ít bóng đêm và ít hạt bình minh
Từng miếng một,
Nhai và thở.

Không nghe tiếng người, tiếng xe cộ lại qua
Bụi bặm một ngày kiếm sống
Nó nghe thấy vị ngọt từng cọng cỏ

Đầy khao khát
Nó để lại trong làn sương mỏng ven sông
Mùi bất chợt của cỏ dại
Chút ẩm ướt của thời gian
Ngày 21-7-2006

NGƯỜI Ở YÊN TỬ

Người rời đất có xa đâu
Nhưng đất không ngồi bình yên được vậy
Và đá không đổ bóng dài được vậy
Trên những ngọn tùng, trên vầng mây

Người bình dị
Tưởng như ta có thể đặt tay lên bàn chân gầy của Người
Nghe ram ráp
Những dấu bùn lịch sử

Không có tiếng quân reo
Không có lửa
Chỉ có tiếng gậy trúc bà cụ gõ vào đá núi

Người ngồi đó
Dắt ta vào bảy trăm năm
Thăm thẳm như một giọt nước mắt

Ôi chao,
Rồi ta mãi mãi
Thương nhớ một Người
Rồi ta thương nhớ
Một thời Nước ta…
Tháng 12-2008

NGÀY VỀ
Kính tặng chị Thuỳ Trâm

Ngồi lại nghe chị nói gì trong đất
Cùng cây giang, cây dẻ của ngày xưa
Chiếc hầm cũ đau như tròng mắt
Nhìn vào ta thăm thẳm, bơ vơ…

Người bạn gái gục dưới lằn đạn lửa
Một sườn đồi cháy nát dưới ban trưa,
Giờ xanh ngắt một cánh rừng khép ngủ
Lá im che những đau đớn không ngờ

Dòng nhật ký cuối cùng đã viết
Giọt máu cuối cùng cũng trả lại đất đai
Thật bình thản, không có gì nói nữa
Cả chiến tranh và khúc hát ngày về…

Giờ yên ả thì thầm con suối nhỏ
Giờ buôn xa tiếng trẻ gọi trâu về,
Giờ xao xác cánh cò mặt nước
Giờ nỗi buồn theo gió cũng tan đi…
Tháng 4-2006

SÔNG HƯƠNG
Đặt mình trên con nước, đầu hướng về biển, anh trôi đi
Cùng hình bóng các đền đài, những cạm bẫy của thời gian, nước mắt
người đã chết
Anh trôi đi cùng phù du phiêu sinh vật, những tiếng chuông không ngày về
Những ngọn cỏ khô không nguồn gốc, những người mẹ đắm đò,
những câu mái nhì mất tích
Anh trôi đi với trận bão năm Thìn, nhịp cầu bị đánh sập năm Thân
Những cây bèo tím

Con sông của những người ra đi và trở lại
Đưa anh qua những ngày bình an như bàn tay mẹ
Không nỗi đau đớn nào sông không rửa sạch với từng giọt nước ngời sáng
Không một cơn khát nào không được san sẻ bằng vị ngọt thần thánh
Người có đủ nước cho những cánh đồng, đủ tôm cá cho phiên chợ sớm Diên Trường, đủ nước mặn cho những ao tôm ngoài cửa Thuận
Người đủ phù sa để làm nên một châu thổ không có trên bản đồ
Nhưng mãi mãi phì nhiêu trong tâm hồn người xa xứ
Người là bùn, là mây, là bến, là hành trình của nước không dừng lại một ngày

Những đêm mất ngủ
Anh nằm cong như một con thuyền neo trên sông
Anh nghe nước chuyện trò
Về cánh rừng nguyên sinh trên động Mang Chang với những cây trầm khổng lồ
Những con cá chình không bao giờ chết trong những hang sâu Thác Ông,
Thác Mụ
Những bãi cát thơm hương thạch xương bồ
Ngững tiếng gầm bị nén lại của thuỷ điện Tả Trạch

Anh trôi đi,
Không bắt đầu, không kết thúc, không bờ bến
Anh mang tự do của nước đến với cuộc đời
Như sông, từ hữu hạn đến vô hạn
Để mãi mãi có mặt
Để sống
Bên người
Phải chăng, Sông Hương?
8-10-2006

NHƯNG CÂU HỎI ĐẦU NĂM
Vì sao quất lại tròn đến thế?
Vì sao mai lại nở vàng?
Vì sao dáng chùa xưa lại đằm đến vậy?
Và mỗi mắt người sáng một niềm vui?

Vì sao ly rượu đưa lên, tay mình run khẽ
Chẳng chạm vào ai, cũng đã chạm với đời
Sao lại thế, nửa đêm thức giấc
Chợt thấy mình nhẹ bẫng giữa sương rơi?

Mãi mãi hồn ta không cũ nữa
Em chăng là nắng mới tinh khôi?

ĐI MÃI VÀO RẶNG NÚI XA MỜ
Đi mãi vào rặng núi xa mờ
Chỉ bắt gặp dông dài thương nhớ cũ
Tiếng pháo tiếng bom xa rồi
Chỉ cái chết là gần gụi
Một đời sống đang qua
Những buổi chiều bối rối

Ai dắt tay ta đi với tình bạn bè
Những ngả đường ồn ã, trang Thực lục xa vắng
Nơi khoảng cách lớn dần trong hồn
Như vầng trăng lúc về sáng

Cũng chỉ mong được yên tĩnh, mỉm cười
Thân thiện bước chân ngày trở lại
Em sẽ nói với ta rằng em yêu anh
Chưa mảy may thay đổi
2010

HY VỌNG
Nhiều khi đá dạy ta mềm mỏng
Sự tàn nhẫn nhắc ta điều lành
Nỗi buồn đánh thức hy vọng

Giữa thế giới không nhiều may mắn
Ta học cách vừa lòng với mình
Chia sẻ sự bình tâm của cỏ

Mãi khi giữa đêm chợt thức
Bập bềnh ý nghĩ xót xa:
Anh còn có thể, không thể…?

Thăm thẳm ngày xưa bình an
Vời vợi ngày mai chói nắng…

Ngày 2-12-2004

Cùng chuyên mục

Gia Luật Sở Tài: Vị Tể tướng nhân từ giúp Đế chế Mông Cổ ổn định

Gia Luật Sở Tài: Vị Tể tướng nhân từ giúp Đế chế Mông Cổ ổn định

Công bố cấp độ dịch của 63 tỉnh, thành phố

Công bố cấp độ dịch của 63 tỉnh, thành phố

Mạng xã hội của ông Donald Trump vừa ra mắt đã bị hack

Mạng xã hội của ông Donald Trump vừa ra mắt đã bị hack

Thân Nhân Trung và câu nói ‘Hiền tài là nguyên khí quốc gia’

Thân Nhân Trung và câu nói ‘Hiền tài là nguyên khí quốc gia’

Cách tiến cử hiền tài của người quân tử

Cách tiến cử hiền tài của người quân tử

10 đại bí thuật huyền bí của nền văn minh phương Đông cổ đại

10 đại bí thuật huyền bí của nền văn minh phương Đông cổ đại

Bắt trưởng phòng giao dịch Công ty tài chính F88

Bắt trưởng phòng giao dịch Công ty tài chính F88

Ảnh hiếm về miếu Quan Đế ở Chợ Lớn hơn một thế kỷ trước

Ảnh hiếm về miếu Quan Đế ở Chợ Lớn hơn một thế kỷ trước

Vua Hàm Nghi cất giấu 1.000 thùng vàng ở nơi bí mật nào?

Vua Hàm Nghi cất giấu 1.000 thùng vàng ở nơi bí mật nào?

Phân biệt viêm gan B cấp tính và viêm gan B mạn tính

Phân biệt viêm gan B cấp tính và viêm gan B mạn tính

Thời tiết ngày 22/10: Bắc Bộ trở rét, có nơi lạnh dưới 15 độ C

Thời tiết ngày 22/10: Bắc Bộ trở rét, có nơi lạnh dưới 15 độ C

Lần đầu ghép thành công thận lợn cho người, mở ra cơ hội chữa trị

Lần đầu ghép thành công thận lợn cho người, mở ra cơ hội chữa trị

Những kiêng kỵ phong thuỷ nơi mộ phần tổ tiên

Những kiêng kỵ phong thuỷ nơi mộ phần tổ tiên

Quy định mới với hành khách đi máy bay và tàu hỏa từ 21/10

Quy định mới với hành khách đi máy bay và tàu hỏa từ 21/10

Đức pháp chủ Thích Phổ Tuệ viên tịch ở tuổi 105

Đức pháp chủ Thích Phổ Tuệ viên tịch ở tuổi 105

Lập hồ sơ hai di sản văn hóa tiêu biểu đệ trình UNESCO

Lập hồ sơ hai di sản văn hóa tiêu biểu đệ trình UNESCO

Những nhà thờ mang phong cách Châu Âu ở Nam Định, check-in ‘cháy máy’

Những nhà thờ mang phong cách Châu Âu ở Nam Định, check-in ‘cháy máy’

Ronaldo: ‘Man United không bao giờ bỏ cuộc!’

Ronaldo: ‘Man United không bao giờ bỏ cuộc!’

‘Rã đông’ cho du lịch Khánh Hòa

‘Rã đông’ cho du lịch Khánh Hòa

Vụ ‘ăn chặn’ tiền hỗ trợ do bị bão lụt ở Nghệ An: Bắt tạm giam kế toán UBND xã Khai Sơn

Vụ ‘ăn chặn’ tiền hỗ trợ do bị bão lụt ở Nghệ An: Bắt tạm giam kế toán UBND xã Khai Sơn

Công chứng viên không phát hiện giấy tờ giả có phải bồi thường?

Công chứng viên không phát hiện giấy tờ giả có phải bồi thường?

Một vụ thi hành án lùm xùm, diễn tiến lạ

Một vụ thi hành án lùm xùm, diễn tiến lạ

Những khoảnh khắc hài hươc của trẻ em

Những khoảnh khắc hài hươc của trẻ em

Những đặc điểm kỳ lạ  trên cơ thể người (P2)

Những đặc điểm kỳ lạ trên cơ thể người (P2)

Tọa đàm khoa học ‘Bác Hồ với Hải Phòng’

Tọa đàm khoa học ‘Bác Hồ với Hải Phòng’

Mức độ tác dụng phụ sau tiêm của vaccine Pfizer, Moderna và AstraZeneca

Mức độ tác dụng phụ sau tiêm của vaccine Pfizer, Moderna và AstraZeneca

WHO đưa ra kế hoạch hỗ trợ các nước nghèo mua thuốc chữa Covid-19

WHO đưa ra kế hoạch hỗ trợ các nước nghèo mua thuốc chữa Covid-19

Trạng Chiếu Đôn Lễ, Tam nguyên Trạng nguyên hiếm có trong sử Việt

Trạng Chiếu Đôn Lễ, Tam nguyên Trạng nguyên hiếm có trong sử Việt

Robot Sophia muốn có con và có gia đình riêng

Robot Sophia muốn có con và có gia đình riêng

Sự thực bất ngờ về sự sống sau cái chết

Sự thực bất ngờ về sự sống sau cái chết