Thơ Nguyễn Khoa Điềm

08/07/2021

 

Bây giờ là lúc có thể chia tay điện thoại để bàn, cạc vidit, nắm đấm micrô
Tự do lên mạng với đời sống, ăn ngủ với bụi đường
Một mình một ba lô và xe đạp
Bây giờ gió gọi anh đi
Mặt trời đánh nhịp về tám hướng
Từ giã cà vạt, giày đen, lời trịnh trọng
Anh là một với cánh đồng, cánh hẩu với quán cóc, ăn chịu với cỏ
Hò hát một mình, đọc những gì yêu thích, ghi chép những gì cần ghi chép
Thế giới thật rộng, những ngả đường độ lượng
Cho anh làm mới cuộc đời mình
Anh gọi đó là chuyến về không hạn định
Để là một người trong mọi người
Anh tham dự trận tấn công cuối cùng
Vào cái chết.

Hãy lộn ngược da anh
Và ghi lên đó mật khẩu:
– Không lùi bước!

Nha Trang, 2-5-2006

NHÂN DÂN

Cúi mình trên đồng lúa
Lao lên các hoả điểm chiến tranh
Lăn mình trong các cuộc xuống đường
Cặm cụi với sách vở
Họ là nhân dân thứ thiệt

Nhưng trên diễn đàn cao nhất nước
Có người nói nhân dân chưa đủ trí tuệ
Để hưởng luật biểu tình!

Tôi nghĩ mãi
Ai đã bầu ra ông nghị này nhỉ?
Sao lại sợ nhân dân biểu tình?

Không!
Sự sợ hãi không cứu được chúng ta
Mà chính là sự can đảm
Đi tới dân chủ.

MỘT CON NGƯỜI
Kính tặng đồng chí Võ Văn Kiệt

Một người giúp ta trở nên can đảm
Trong mỗi dự định, hoài bão
Một người giục ta làm lại mình
Cả khi ta cạn kiệt.
Ông yêu mọi cái
Có lẽ, trừ cái chết
Ông dám thách thức bạo ngược bằng nụ cười
Khi không còn gì để tin tưởng, ông tin tưởng chỗ mình đứng

Ông đến với nhân dân không phải là một cách tạo dáng
Chỉ vì nhân dân cho ông ánh sáng
Chỉ vì ông không muốn mình một kẻ côi cút, già nua
Ông sống với với dòng chảy lớn

Ở ông, cái chết không phải là sự kết thúc,
Người ghét ông đừng hy vọng điều này
Ông là một của những gì vô hạn
Một con người, một đồng lúa, một rừng cây…
Huế, 18-6-2008

CÁP QUANG
Đường cáp quang xuyên đại dương
Bị cắt khúc, rao bán,
Trên mặt báo chúng giống hệt những con cá chết
Giương mắt trừng trừng nhìn thế gian.

Đoản mạch,
im re,
Bá đạo,
Buồn chuyện năm châu bốn biển
Kẻ sĩ cưỡi trâu vào núi.

Để lại trên cửa Chánh Tây mười chữ:
-Tìm ra đường thật khó
Chọn được Người, khó hơn.
7/6/2007

CỎ NGỌT
Đứng đấy tự bao giờ, bên dòng sông cũ
Con bò gặm cỏ

Chậm rãi
Một ít bóng đêm và ít hạt bình minh
Từng miếng một,
Nhai và thở.

Không nghe tiếng người, tiếng xe cộ lại qua
Bụi bặm một ngày kiếm sống
Nó nghe thấy vị ngọt từng cọng cỏ

Đầy khao khát
Nó để lại trong làn sương mỏng ven sông
Mùi bất chợt của cỏ dại
Chút ẩm ướt của thời gian
Ngày 21-7-2006

NGƯỜI Ở YÊN TỬ

Người rời đất có xa đâu
Nhưng đất không ngồi bình yên được vậy
Và đá không đổ bóng dài được vậy
Trên những ngọn tùng, trên vầng mây

Người bình dị
Tưởng như ta có thể đặt tay lên bàn chân gầy của Người
Nghe ram ráp
Những dấu bùn lịch sử

Không có tiếng quân reo
Không có lửa
Chỉ có tiếng gậy trúc bà cụ gõ vào đá núi

Người ngồi đó
Dắt ta vào bảy trăm năm
Thăm thẳm như một giọt nước mắt

Ôi chao,
Rồi ta mãi mãi
Thương nhớ một Người
Rồi ta thương nhớ
Một thời Nước ta…
Tháng 12-2008

NGÀY VỀ
Kính tặng chị Thuỳ Trâm

Ngồi lại nghe chị nói gì trong đất
Cùng cây giang, cây dẻ của ngày xưa
Chiếc hầm cũ đau như tròng mắt
Nhìn vào ta thăm thẳm, bơ vơ…

Người bạn gái gục dưới lằn đạn lửa
Một sườn đồi cháy nát dưới ban trưa,
Giờ xanh ngắt một cánh rừng khép ngủ
Lá im che những đau đớn không ngờ

Dòng nhật ký cuối cùng đã viết
Giọt máu cuối cùng cũng trả lại đất đai
Thật bình thản, không có gì nói nữa
Cả chiến tranh và khúc hát ngày về…

Giờ yên ả thì thầm con suối nhỏ
Giờ buôn xa tiếng trẻ gọi trâu về,
Giờ xao xác cánh cò mặt nước
Giờ nỗi buồn theo gió cũng tan đi…
Tháng 4-2006

SÔNG HƯƠNG
Đặt mình trên con nước, đầu hướng về biển, anh trôi đi
Cùng hình bóng các đền đài, những cạm bẫy của thời gian, nước mắt
người đã chết
Anh trôi đi cùng phù du phiêu sinh vật, những tiếng chuông không ngày về
Những ngọn cỏ khô không nguồn gốc, những người mẹ đắm đò,
những câu mái nhì mất tích
Anh trôi đi với trận bão năm Thìn, nhịp cầu bị đánh sập năm Thân
Những cây bèo tím

Con sông của những người ra đi và trở lại
Đưa anh qua những ngày bình an như bàn tay mẹ
Không nỗi đau đớn nào sông không rửa sạch với từng giọt nước ngời sáng
Không một cơn khát nào không được san sẻ bằng vị ngọt thần thánh
Người có đủ nước cho những cánh đồng, đủ tôm cá cho phiên chợ sớm Diên Trường, đủ nước mặn cho những ao tôm ngoài cửa Thuận
Người đủ phù sa để làm nên một châu thổ không có trên bản đồ
Nhưng mãi mãi phì nhiêu trong tâm hồn người xa xứ
Người là bùn, là mây, là bến, là hành trình của nước không dừng lại một ngày

Những đêm mất ngủ
Anh nằm cong như một con thuyền neo trên sông
Anh nghe nước chuyện trò
Về cánh rừng nguyên sinh trên động Mang Chang với những cây trầm khổng lồ
Những con cá chình không bao giờ chết trong những hang sâu Thác Ông,
Thác Mụ
Những bãi cát thơm hương thạch xương bồ
Ngững tiếng gầm bị nén lại của thuỷ điện Tả Trạch

Anh trôi đi,
Không bắt đầu, không kết thúc, không bờ bến
Anh mang tự do của nước đến với cuộc đời
Như sông, từ hữu hạn đến vô hạn
Để mãi mãi có mặt
Để sống
Bên người
Phải chăng, Sông Hương?
8-10-2006

NHƯNG CÂU HỎI ĐẦU NĂM
Vì sao quất lại tròn đến thế?
Vì sao mai lại nở vàng?
Vì sao dáng chùa xưa lại đằm đến vậy?
Và mỗi mắt người sáng một niềm vui?

Vì sao ly rượu đưa lên, tay mình run khẽ
Chẳng chạm vào ai, cũng đã chạm với đời
Sao lại thế, nửa đêm thức giấc
Chợt thấy mình nhẹ bẫng giữa sương rơi?

Mãi mãi hồn ta không cũ nữa
Em chăng là nắng mới tinh khôi?

ĐI MÃI VÀO RẶNG NÚI XA MỜ
Đi mãi vào rặng núi xa mờ
Chỉ bắt gặp dông dài thương nhớ cũ
Tiếng pháo tiếng bom xa rồi
Chỉ cái chết là gần gụi
Một đời sống đang qua
Những buổi chiều bối rối

Ai dắt tay ta đi với tình bạn bè
Những ngả đường ồn ã, trang Thực lục xa vắng
Nơi khoảng cách lớn dần trong hồn
Như vầng trăng lúc về sáng

Cũng chỉ mong được yên tĩnh, mỉm cười
Thân thiện bước chân ngày trở lại
Em sẽ nói với ta rằng em yêu anh
Chưa mảy may thay đổi
2010

HY VỌNG
Nhiều khi đá dạy ta mềm mỏng
Sự tàn nhẫn nhắc ta điều lành
Nỗi buồn đánh thức hy vọng

Giữa thế giới không nhiều may mắn
Ta học cách vừa lòng với mình
Chia sẻ sự bình tâm của cỏ

Mãi khi giữa đêm chợt thức
Bập bềnh ý nghĩ xót xa:
Anh còn có thể, không thể…?

Thăm thẳm ngày xưa bình an
Vời vợi ngày mai chói nắng…

Ngày 2-12-2004

Cùng chuyên mục

Lên phương án tổ chức vận tải khi các địa phương nới lỏng giãn cách

Lên phương án tổ chức vận tải khi các địa phương nới lỏng giãn cách

Quyền Tổng thống tự xưng Afghanistan kêu gọi đàm phán khi Taliban tấn công vào Panjshir

Quyền Tổng thống tự xưng Afghanistan kêu gọi đàm phán khi Taliban tấn công vào Panjshir

Đồng Nai lên kế hoạch mở cửa trong trạng thái “bình thường mới”

Đồng Nai lên kế hoạch mở cửa trong trạng thái “bình thường mới”

Một triệu máy tính sẽ đến với học sinh khó khăn

Một triệu máy tính sẽ đến với học sinh khó khăn

Các dấu hiệu trở nặng của người nhiễm Covid-19 (F0) cần được chuyển ngay đến bệnh viện

Các dấu hiệu trở nặng của người nhiễm Covid-19 (F0) cần được chuyển ngay đến bệnh viện

Shipper mùa dịch

Shipper mùa dịch

Hướng dẫn khai báo y tế và di chuyển trên VNEID

Hướng dẫn khai báo y tế và di chuyển trên VNEID

Nhiều cá nhân bị kỷ luật liên quan đến cấp Giấy nhận diện mã QR

Nhiều cá nhân bị kỷ luật liên quan đến cấp Giấy nhận diện mã QR

Nguyễn Duy Anh – Người thầy nhiệt huyết trong việc gìn giữ tiếng Việt và đam mê văn hóa Việt

Nguyễn Duy Anh – Người thầy nhiệt huyết trong việc gìn giữ tiếng Việt và đam mê văn hóa Việt

Mở lại đường bay nội địa để thích ứng với dịch COVID-19 ra sao?

Mở lại đường bay nội địa để thích ứng với dịch COVID-19 ra sao?

Bà Rịa – Vũng Tàu mở lại chợ truyền thống, dịch vụ ăn uống ở 4 huyện ‘vùng xanh’

Bà Rịa – Vũng Tàu mở lại chợ truyền thống, dịch vụ ăn uống ở 4 huyện ‘vùng xanh’

Còn gì, Khi để mất lòng dân?

Còn gì, Khi để mất lòng dân?

Công an TP.HCM nói về ‘thẻ xanh’, ‘thẻ vàng’ lưu thông sau khi nới giãn cách

Công an TP.HCM nói về ‘thẻ xanh’, ‘thẻ vàng’ lưu thông sau khi nới giãn cách

Bi kịch của thầy thuốc khi bị buộc phải thành những người hùng

Bi kịch của thầy thuốc khi bị buộc phải thành những người hùng

Cúi đầu là một loại trí huệ, người biết hạ mình mới có thể thành công

Cúi đầu là một loại trí huệ, người biết hạ mình mới có thể thành công

Sài Gòn buồn

Sài Gòn buồn

Hà Nội bớt áp lực khi giấy đi đường cũ tiếp tục được sử dụng

Hà Nội bớt áp lực khi giấy đi đường cũ tiếp tục được sử dụng

Phường Hạ Đình: Triển khai nhiều biện pháp phòng chống dịch Covid-19

Phường Hạ Đình: Triển khai nhiều biện pháp phòng chống dịch Covid-19

Nguyễn Duy Anh: Người Việt đầu tiên trở thành Hiệu trưởng trường học tại Nhật Bản

Nguyễn Duy Anh: Người Việt đầu tiên trở thành Hiệu trưởng trường học tại Nhật Bản

Diễn viên Xuân Phúc: Những bước ngoặt nối duyên với nghiệp diễn

Diễn viên Xuân Phúc: Những bước ngoặt nối duyên với nghiệp diễn

Huế vào thu

Huế vào thu

Hai bài thơ về thu Hà Nội của Đỗ Nam Cao

Hai bài thơ về thu Hà Nội của Đỗ Nam Cao

Đồng Nai lên kế hoạch cho trạng thái bình thường mới

Đồng Nai lên kế hoạch cho trạng thái bình thường mới

Bị tố ăn chặn 96 tỉ đồng từ thiện, Đàm Vĩnh Hưng nói gì?

Bị tố ăn chặn 96 tỉ đồng từ thiện, Đàm Vĩnh Hưng nói gì?

Thừa Thiên Huế: Lễ khai giảng đặc biệt năm học 2021-2022 trực tiếp trên sóng truyền hình

Thừa Thiên Huế: Lễ khai giảng đặc biệt năm học 2021-2022 trực tiếp trên sóng truyền hình

Khoa ngôn ngữ văn hóa Nhật Bản chia sẻ và hỗ trợ sinh viên bị ‘Mắc kẹt’ do dịch Covid -19

Khoa ngôn ngữ văn hóa Nhật Bản chia sẻ và hỗ trợ sinh viên bị ‘Mắc kẹt’ do dịch Covid -19

Công Vinh cho biết sẽ sao kê sau khi Thuỷ Tiên bị tố ăn chặn hơn 100 tỷ đồng từ thiện

Công Vinh cho biết sẽ sao kê sau khi Thuỷ Tiên bị tố ăn chặn hơn 100 tỷ đồng từ thiện

Tăng cường các nguồn lực hỗ trợ người dân Thủ đô vượt qua đại dịch Covid-19

Tăng cường các nguồn lực hỗ trợ người dân Thủ đô vượt qua đại dịch Covid-19

Yêu cầu các nghệ sĩ minh bạch từ thiện, không quảng cáo ‘bậy’

Yêu cầu các nghệ sĩ minh bạch từ thiện, không quảng cáo ‘bậy’

Bộ VHTTDL xây dựng bộ Quy tắc ứng xử nghệ sĩ

Bộ VHTTDL xây dựng bộ Quy tắc ứng xử nghệ sĩ