Trong khuôn khổ các hoạt động đối ngoại văn hóa, trong những ngày cuối tháng 9 vừa qua, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam đã tham dự và có những hoạt động nổi bật tại hai sự kiện quốc tế về văn hóa, nghệ thuật và sân khấu tại Liên bang Nga: Phiên họp Chiến lược Quốc tế về Phát triển Hợp tác tại Moskva và Diễn đàn Quốc tế Hợp tác Văn hóa St. Petersburg lần thứ XII. Sự hiện diện của các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và cán bộ đối ngoại của Hội không chỉ góp phần giới thiệu những giá trị đặc sắc của sân khấu Việt Nam, mà còn mở rộng đối thoại, trao đổi chuyên môn và thúc đẩy những cơ hội hợp tác sân khấu Việt Nam – Nga trong giai đoạn mới.
NSND Trịnh Thúy Mùi, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam khóa X; PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái, Phó Trưởng ban Lý luận phê bình Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam; NSƯT Lê Thị Hồng Hà – Trưởng phòng Đối ngoại Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam đã có mặt trong các hoạt động này.
Ngày 21/9/2026, tại Moskva, Liên đoàn Sân khấu Liên bang Nga tổ chức “Phiên họp Chiến lược Quốc tế – Các điểm phát triển và cơ hội hợp tác về sân khấu”, với sự tham dự của đại diện cộng đồng sân khấu, các tổ chức nghề nghiệp và những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật sân khấu đến từ nhiều quốc gia.
Phiên họp tập trung trao đổi về phát triển hợp tác sân khấu quốc tế, mở rộng mạng lưới kết nối và xây dựng những cơ chế tương tác mới giữa các cộng đồng sân khấu chuyên nghiệp. Được tổ chức trước thềm Diễn đàn Quốc tế Hợp tác Văn hóa St. Petersburg lần thứ XII, sự kiện trở thành không gian đối thoại chuyên môn trực tiếp, mở ra những sáng kiến mới cho hợp tác sân khấu đa phương.
Một trong những nội dung trọng tâm của phiên họp là sáng kiến của Liên đoàn Sân khấu Liên bang Nga về việc hình thành một tổ chức sân khấu quốc tế mới, nhằm kết nối các cộng đồng sân khấu chuyên nghiệp của nhiều quốc gia; góp phần bảo tồn, phát huy các truyền thống sân khấu, đồng thời xây dựng một cơ chế hợp tác đa phương ổn định và lâu dài.
Sự tham dự của Đoàn Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam diễn ra trong bối cảnh quan hệ hợp tác văn hóa, nghệ thuật và sân khấu Việt Nam – Nga đang được tăng cường, mở ra những cơ hội hợp tác mới, ngay sau chuyến thăm chính thức của Tổng bí thư- Chủ tịch nước Tô Lâm tới Nga.
Lãnh đạo Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam đã có các cuộc gặp gỡ, trao đổi với lãnh đạo và nghệ sĩ Liên đoàn Sân khấu Liên bang Nga, cùng đại diện các tổ chức, cơ sở sân khấu và nghệ thuật của Ấn Độ, Iran, Kyrgyzstan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Uzbekistan và Jordan. Những cuộc gặp đã mở rộng mạng lưới giao lưu quốc tế, đồng thời tạo thêm cơ hội để sân khấu Việt Nam kết nối với cộng đồng sân khấu khu vực và thế giới.
Đặc biệt, tại Moskva, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam đã ký “Thỏa thuận Hợp tác Sân khấu song phương” với Liên đoàn Sân khấu Liên bang Nga, nhằm thiết lập và phát triển quan hệ đối tác trong các lĩnh vực văn hóa, sân khấu, nhân văn và giáo dục.
Thỏa thuận mở ra những hướng hợp tác thiết thực và lâu dài giữa hai tổ chức, tập trung vào trao đổi chuyên môn; tổ chức hội thảo, hội nghị và các chương trình đào tạo chuyên sâu; giao lưu nghệ sĩ, đạo diễn; hỗ trợ sáng tạo, quảng bá tác phẩm và từng bước xây dựng các dự án sân khấu chung.
Trong khuôn khổ Diễn đàn Quốc tế Hợp tác Văn hóa St. Petersburg lần thứ XII, diễn ra từ ngày 24–26/9/2026, Đoàn đại biểu Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam đã tham dự các tọa đàm, trao đổi chuyên môn về văn hóa, nghệ thuật sân khấu tại Tiểu ban Sân khấu, góp phần thúc đẩy giao lưu, đối thoại và hợp tác giữa các nền sân khấu Việt Nam, Nga và quốc tế.
Diễn đàn năm 2026 quy tụ đại biểu đến từ 70 quốc gia, với hơn 4.500 đại biểu và đại diện các cơ quan báo chí; trong đó có 43 đoàn đại biểu chính thức nước ngoài, 18 đoàn do Bộ trưởng Văn hóa dẫn đầu. Gần 100 hoạt động tập trung trao đổi về những vấn đề nổi bật của đời sống văn hóa đương đại như bảo tồn di sản, phát huy đa dạng văn hóa, tri thức văn hóa, truyền thông và tác động của công nghệ mới đối với văn hóa, nghệ thuật.
Diễn đàn năm nay vinh dự có sự hiện diện của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Phát biểu tại Diễn đàn ngày 25/9/2026 với chủ đề “Các nền văn hóa thống nhất – Những giá trị chung”, Tổng thống Vladimir Putin nhấn mạnh vai trò đặc biệt của văn hóa trong việc kết nối các dân tộc và quốc gia, vượt qua những khác biệt và khoảng cách, đồng thời thúc đẩy sự hiểu biết, đối thoại và hợp tác, ngay cả trong những thời điểm quan hệ chính trị, kinh tế còn gặp nhiều khó khăn.
Theo Tổng thống Putin, “thống nhất” không đồng nghĩa với “đồng nhất”. Sự gắn kết giữa các cộng đồng và quốc gia cần được xây dựng trên cơ sở tôn trọng, gìn giữ và phát huy bản sắc riêng của mỗi dân tộc. Ông đề cao việc bảo tồn di sản, lịch sử, các giá trị tinh thần và truyền thống văn hóa, đồng thời thúc đẩy đối thoại bình đẳng giữa các nền văn hóa.
Tổng thống Nga cũng nhấn mạnh yêu cầu kết hợp hài hòa giữa bảo tồn các giá trị truyền thống với đổi mới, sáng tạo và công nghệ hiện đại. Theo đó, văn hóa và nghệ thuật không chỉ góp phần gìn giữ những giá trị đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ, mà còn mở ra những không gian hợp tác mới, thúc đẩy giao lưu nhân văn, hình thành các dự án chung và tăng cường sự kết nối giữa các quốc gia.
Tại các phiên trao đổi của Tiểu ban Sân khấu, NSND Trịnh Thúy Mùi có bài tham luận “Sân khấu Nga với sân khấu Việt Nam- sự gắn bó trăm năm”. Bà khẳng định những giá trị đặc sắc của sân khấu truyền thống Việt Nam là nguồn tài sản văn hóa quý báu, tạo nền tảng để Việt Nam chủ động hội nhập và đối thoại với cộng đồng quốc tế. Những cuộc trao đổi chuyên môn, trải nghiệm nghệ thuật và đóng góp quý báu từ các chuyên gia, nghệ sĩ Nga và quốc tế đã giúp những người làm sân khấu Việt Nam hiểu rõ hơn về con đường mà sân khấu nước nhà cần đi theo: hiện đại nhưng không tách rời truyền thống, tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới nhưng vẫn giữ gìn, bảo tồn các giá trị cốt lõi của từng loại hình truyền thống đặc sắc của Việt Nam.
NSUT Hồng Hà
