Ngày 16/1, Đoàn công tác của tỉnh Hà Tĩnh do Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thiên Định làm Trưởng đoàn đã có chuyến tham quan, trao đổi kinh nghiệm với UBND TP Huế về xây dựng Nhà máy điện rác Phú Sơn và mô hình vận hành Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC). Đây là chuyến công tác mang ý nghĩa thiết thực, nhằm tìm hiểu các giải pháp hiện đại trong xử lý rác thải sinh hoạt và chuyển đổi số, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của địa phương.
Tham gia đoàn công tác có đồng chí Nguyễn Trọng Hiếu – Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Tài chính; các Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành, Nguyễn Thị Nguyệt cùng lãnh đạo nhiều sở, ngành, địa phương liên quan. Đón và làm việc với đoàn có đồng chí Trần Hữu Thùy Giang – Phó Chủ tịch UBND TP Huế và đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành của thành phố.
Giải bài toán rác thải bằng công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường
Theo thống kê, trước năm 2024, TP Huế phát sinh khoảng 600 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày. Trong nhiều năm, phương án xử lý chủ yếu là chôn lấp, với bãi rác Thủy Phương tiếp nhận tới 500 tấn/ngày từ khu vực thành phố Huế (cũ) và một số địa phương lân cận. Các huyện, thị xã còn lại cũng duy trì các bãi chôn lấp cấp huyện để xử lý chất thải rắn sinh hoạt.
Thực tế cho thấy, bãi chôn lấp Thủy Phương ngày càng quá tải, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống người dân và đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản lý chất thải đô thị. Trước áp lực đó, TP Huế đã chủ động xây dựng chiến lược mới theo hướng giảm dần tỷ lệ chôn lấp, ưu tiên các giải pháp xử lý hiện đại, bền vững và thân thiện với môi trường.
Trên cơ sở đó, TP Huế đã kêu gọi đầu tư và lựa chọn Công ty TNHH Năng lượng Môi trường EB triển khai Dự án Nhà máy điện rác Phú Sơn. Nhà máy áp dụng công nghệ đốt rác bằng lò ghi đa cấp – phát điện, kết hợp hệ thống xử lý khí thải đạt tiêu chuẩn châu Âu. Với công suất tiếp nhận rác đầu vào khoảng 600 tấn/ngày, trong đó 500 tấn được đưa vào lò đốt, nhà máy có khả năng phát điện từ 7,5MW đến 12MW.
Dự án được khởi công ngày 16/11/2021, với tổng mức đầu tư gần 1.700 tỷ đồng, diện tích sử dụng đất khoảng 11,2ha. Nhà máy có công suất xử lý rác sinh hoạt 600 tấn/ngày đêm, tua bin phát điện công suất 12MW, tỷ lệ chôn lấp sau xử lý dưới 7%. Đến tháng 1/2024, nhà máy hoàn thành và chính thức vận hành chạy thử.
Sau khi đi vào hoạt động, Nhà máy điện rác Phú Sơn đã tiếp nhận, xử lý rác thải sinh hoạt của 33/40 phường, xã trên địa bàn TP Huế. Với quy trình xử lý khép kín, liên tục và áp dụng tự động hóa trong các khâu vận hành, nhà máy từng bước giải quyết căn bản bài toán rác thải sinh hoạt tại nhiều địa phương, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Từ đây, nhiều bãi rác xử lý theo phương pháp đốt, chôn lấp truyền thống đã dần được đóng cửa.
Theo UBND TP Huế, việc đầu tư Nhà máy điện rác Phú Sơn không chỉ thay đổi phương thức xử lý chất thải rắn sinh hoạt mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng về tư duy quản lý môi trường: từ chôn lấp sang công nghệ xử lý hiện đại, thân thiện môi trường, kết hợp thu hồi năng lượng, sản xuất nguyên liệu, nhiên liệu phục vụ các ngành sản xuất khác, tiến tới chấm dứt hình thức chôn lấp trực tiếp.
Vận hành đô thị thông minh – kinh nghiệm quý cho chuyển đổi số địa phương
Bên cạnh mô hình xử lý rác thải, Đoàn công tác tỉnh Hà Tĩnh cũng dành thời gian tham quan, tìm hiểu Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh TP Huế (IOC). Tại đây, lãnh đạo TP Huế đã giới thiệu tổng quan về mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của IOC cùng những kết quả nổi bật trong quá trình xây dựng và vận hành các dịch vụ đô thị thông minh.
Theo đó, Trung tâm IOC TP Huế đóng vai trò “bộ não số” trong công tác quản lý, điều hành đô thị, với nhiều hệ thống, nền tảng được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Tiêu biểu là hệ thống tiếp nhận và xử lý phản ánh hiện trường; giám sát an ninh trật tự thông qua camera, cảm biến; giám sát môi trường; hỗ trợ công tác phòng, chống thiên tai, bão lũ; giám sát hoạt động cung cấp dịch vụ hành chính công.
Ngoài ra, các nền tảng làm việc số, báo cáo số, bản đồ số và ứng dụng đô thị thông minh Hue-S đã và đang phát huy hiệu quả, giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thông tin, tương tác với chính quyền, đồng thời nâng cao tính minh bạch, hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước.
Tại buổi làm việc, các sở, ngành của TP Huế đã trao đổi, làm rõ nhiều vấn đề mà đoàn công tác tỉnh Hà Tĩnh quan tâm, như: công tác quản lý, giá dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt; tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư; triển khai phân loại rác thải tại nguồn; công tác dân vận tạo sự đồng thuận của người dân tại khu vực xây dựng nhà máy; cũng như công tác quy hoạch, quy hoạch sử dụng đất và tổ chức vận hành hệ thống đô thị thông minh.
Phát biểu trao đổi, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định đánh giá cao những kết quả mà TP Huế đã đạt được trong lĩnh vực xử lý rác thải sinh hoạt và xây dựng đô thị thông minh. Đồng chí cho rằng, đây là những kinh nghiệm quý báu, có giá trị thực tiễn cao để tỉnh Hà Tĩnh nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường, thúc đẩy chuyển đổi số và phục vụ tốt hơn cho mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn tới.
Minh Tâm
