Tục ngữ Trung Hoa cổ có câu “đàn ông sợ tháng tám, đàn bà lo tháng chạp.” Vậy con người khi ấy có thật sự “sợ” những khoảng thời gian này?
“Đàn ông sợ tháng Tám”
Ở vùng phía Bắc của Trung Quốc, tháng 8 âm lịch thường rơi vào mùa thu hoạch, trọng điểm vào khoảng tiết Thu Phân.
Đối với xã hội xưa, lương thực được xem là một trong những vấn đề sống còn, rất quan trọng. Thu hoạch của một năm có tốt hay không phụ thuộc vào kết quả của những mùa gặt. Vì vậy, trong thời đại mà nam giới là lực lượng lao động chính thì mùa gặt cũng là thời gian nam giới bận rộn nhất năm. Đặc biệt là trong điều kiện không có máy móc và công nghệ canh tác tiên tiến, họ chỉ có thể dựa vào sức lực của bản thân để đảm đương nhiệm vụ thu hoạch mùa màng nặng nề.
“Đàn ông sợ tháng tám” không có nghĩa là đàn ông lười biếng, sợ lao động. “Sợ tháng tám” ở đây không nên hiểu theo nghĩa đen mà là phép hoán dụ cho lòng tin, sự chờ đợi và có phần lo lắng cho thời gian quan trọng nhất năm. Đây thực chất là biểu hiện của ước vọng về mùa gặt bội thu.
Ngoài hoạt động nông nghiệp, tháng 8 âm lịch cũng là thời gian của trung thu; đây cũng là thời gian đẹp nhất năm của thiên nhiên. Quãng thời gian này cũng là cơ hội cho những tao nhân mặc khách – chủ yếu là nam giới tầng lớp cao hơn – thể hiện tài năng văn thơ. Với họ, để lại những tuyệt tác văn chương cũng không kém phần quan trọng so với việc thu hoạch của người nông dân.
“Đàn bà lo tháng Chạp”
Tháng mười hai âm lịch là tháng cuối cùng của năm. Theo phong tục cổ Trung Hoa, việc chuẩn bị cho Tết Nguyên Đán thường bắt đầu từ ngày 8 tháng Chạp. Vậy “đàn bà lo tháng Chạp” có ý nghĩa gì?
Đối ứng với vế “đàn ông sợ tháng tám”, nếu nam giới bận nhất vào tháng Tám thì khoảng thời gian bận rộn nhất của nữ giới là cuối năm. Để đón năm mới, người phụ nữ thường phải thực hiện nhiều việc như dọn dẹp nhà cửa, thắp hương, cúng lễ, đóng ấn, viết câu đối Tết, may vá quần áo, mua hàng Tết… Việc chuẩn bị Tết thường kéo dài suốt tháng mà gần như không có ngày nghỉ. Hầu hết mọi công việc trong gia đình đều do các bà nội trợ đảm nhận nên tháng này là tháng bận rộn nhất của phụ nữ.
Đồng thời tháng mười hai âm lịch thường là đỉnh lạnh trong năm, phụ nữ làm việc trong thời tiết này quả thực khó khăn hơn. Người phụ nữ tần tảo trong quãng thời gian có thời tiết khắc nghiệt nhất của một năm là một hình ảnh đáng được tôn trọng. Vì vậy câu nói “đàn bà lo tháng Chạp” thực chất là lời khen cho sự cần cù của nữ giới.
Chỉ từ một vài câu nói, chúng ta có thể thấy được kinh nghiệm sống phong phú của người xưa. Dù năm tháng trôi đi mãi mãi, thời gian có trôi đi nhưng một số điều được tổ tiên đúc kết vẫn còn lưu lại hương thơm trường tồn của nó.
Theo Kiến thức
