Ngày 3/10, vòng chung kết NTTU Innovation Startup Challenge 2026 diễn ra với 79 dự án khởi nghiệp sinh viên, sau quá trình đào tạo, hoàn thiện và kiểm chứng sản phẩm. Không chỉ dừng ở một sân chơi ý tưởng, sự kiện cho thấy hành trình đưa sáng kiến từ giảng đường từng bước tiếp cận doanh nghiệp, nhà đầu tư và thị trường.
Khi ý tưởng được đưa vào thử nghiệm
Sau hơn 5 tháng triển khai, NTTU Innovation Startup Challenge 2026 thu hút gần 2.000 sinh viên với 400 ý tưởng khởi nghiệp. Qua quá trình tuyển chọn và đào tạo, 79 dự án với khoảng 300 sinh viên bước vào vòng chung kết. Điểm đáng chú ý là các dự án không dừng ở việc trình bày ý tưởng. Toàn bộ dự án tại vòng chung kết đã hoàn thiện sản phẩm mẫu để trưng bày, vận hành và phục vụ đánh giá.
Quá trình phát triển được đặt theo từng bước, từ nhận diện vấn đề, xác định nhóm khách hàng, kiểm chứng nhu cầu, xây dựng sản phẩm thử nghiệm đến hoàn thiện mô hình kinh doanh. Điều này giúp sinh viên tiếp cận khởi nghiệp như một quá trình có kiểm chứng, thay vì chỉ dừng ở một ý tưởng sáng tạo.
Các dự án năm nay trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ nông nghiệp, thực phẩm, công nghệ, chuyển đổi số đến y tế và chăm sóc sức khỏe. Nhiều ý tưởng bắt đầu từ những vấn đề gần với thực tế như tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, ứng dụng AI và IoT, phát triển vật liệu xanh hay hỗ trợ người cao tuổi.
Chia sẻ về giá trị của hoạt động khởi nghiệp đối với sinh viên, PGS.TS Trần Thị Hồng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho biết: “Khởi nghiệp không chỉ là hành trình xây dựng doanh nghiệp mà còn là quá trình nuôi dưỡng khát vọng, rèn luyện bản lĩnh và chuyển hóa ý tưởng thành giá trị thiết thực cho cộng đồng”.
Bà cho rằng, bên cạnh việc phát triển sản phẩm, sinh viên còn được rèn luyện khả năng nhận diện vấn đề, tư duy phản biện, làm việc nhóm và sự kiên trì. Quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm cũng giúp người học hiểu rõ hơn nhu cầu của thị trường và trách nhiệm đối với người sử dụng.
Một sản phẩm mẫu có thể được hoàn thiện trong trường học, nhưng để trở thành sản phẩm có khả năng tồn tại trên thị trường cần thêm nhiều bước kiểm chứng.
Đó cũng là lý do hoạt động khởi nghiệp trong trường đại học ngày càng được nhìn nhận rộng hơn một cuộc thi theo mùa. Theo cách tiếp cận về xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đại học, hoạt động này không nên chỉ dừng ở tổ chức cuộc thi hay các chương trình đào tạo riêng lẻ. Quan trọng hơn là tạo ra chuỗi liên kết giữa nhà trường, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp, nhà đầu tư và thị trường.
Trong chuỗi đó, nhà trường tạo môi trường để hình thành ý tưởng và phát triển nhân lực; nhà khoa học cung cấp tri thức và công nghệ; chuyên gia hỗ trợ về quản trị, mô hình kinh doanh; doanh nghiệp đưa các bài toán thực tế vào quá trình thử nghiệm; nhà đầu tư bổ sung nguồn lực để những dự án có tiềm năng tiếp tục phát triển. Cuối cùng, thị trường mới là nơi kiểm chứng giá trị thực sự của sản phẩm.
Cách tiếp cận này cũng giúp hoạt động khởi nghiệp chuyển từ tư duy “có ý tưởng là khởi nghiệp” sang một quá trình phát triển có dữ liệu và phản hồi thực tế, trong đó sản phẩm liên tục được thử nghiệm, điều chỉnh trước khi nghĩ đến thương mại hóa.
Kết nối doanh nghiệp với hoạt động đào tạo
Tại vòng chung kết, ban giám khảo và đại diện doanh nghiệp trực tiếp trải nghiệm sản phẩm thông qua hoạt động Pilot Test. Các đội đồng thời tham gia pitching, trình bày giải pháp, mô hình kinh doanh và khả năng phát triển trước chuyên gia, doanh nhân và nhà đầu tư.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc các dự án được đánh giá, mà còn ở việc sinh viên phải đặt sản phẩm trước những câu hỏi gần với thị trường: sản phẩm giải quyết vấn đề gì, khách hàng có thực sự cần hay không, mô hình có thể vận hành ra sao và dự án cần thêm nguồn lực gì để tiếp tục phát triển.
Ông Quách Hải Đạt, Giám đốc Nhà Văn hóa Sinh viên TP.HCM, nhấn mạnh cần tạo môi trường để các ý tưởng được thử nghiệm, phản biện, điều chỉnh và từng bước tiếp cận thị trường. Trong hệ sinh thái đó, nhà trường cung cấp nền tảng tri thức, doanh nghiệp mang đến kinh nghiệm thực tiễn, còn chuyên gia và mentor hỗ trợ rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm. Theo ông, giá trị của cuộc thi còn nằm ở cơ hội để sinh viên kết nối với doanh nghiệp, tiếp nhận phản hồi và mở rộng những mối quan hệ có thể tiếp tục sau chương trình.
Sự tham gia của doanh nghiệp giúp các dự án được kiểm chứng sát hơn với thực tế. Qua những phản hồi trực tiếp, sinh viên có thể nhận ra khoảng cách giữa một sản phẩm được đánh giá tốt trong môi trường học thuật và một sản phẩm thực sự đáp ứng nhu cầu thị trường.
Đây cũng là hướng mà nhiều mô hình khởi nghiệp đại học đang theo đuổi: chuyển từ truyền cảm hứng sang hình thành năng lực; từ khuyến khích ý tưởng sang phát triển sản phẩm, mô hình kinh doanh và giá trị thực tế.
Giá trị không dừng lại ở giải thưởng
Kết thúc NTTU Innovation Startup Challenge 2026, 18 đội được trao giải. Tuy nhiên, thay vì chỉ nhìn vào kết quả xếp hạng, một dấu hiệu đáng chú ý hơn là một số dự án đã được doanh nghiệp và đơn vị đầu tư lựa chọn để tiếp tục đồng hành phát triển.
Trong đó, các dự án thuộc lĩnh vực dược liệu, chăm sóc sức khỏe, công nghệ và dinh dưỡng đã có cơ hội kết nối với doanh nghiệp, quỹ đầu tư và các tổ chức chuyên môn.
Những kết nối này cho thấy thước đo của một chương trình khởi nghiệp không chỉ nằm ở số lượng dự án được vinh danh, mà còn ở khả năng giúp các nhóm tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, kiểm chứng nhu cầu và tìm được nguồn lực để phát triển.
Theo định hướng của Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, các dự án tiềm năng sẽ tiếp tục được hỗ trợ về cố vấn, sở hữu trí tuệ, hoàn thiện công nghệ, xây dựng mô hình kinh doanh và kết nối nguồn lực. Nền tảng khởi nghiệp của nhà trường cũng xác định mục tiêu hỗ trợ những sản phẩm có tiềm năng ứng dụng và thương mại hóa.
Điều này phù hợp với cách tiếp cận đang được nhiều trường đại học hướng đến: cuộc thi chỉ là một điểm trong hành trình dài hơn. Sau đó, dự án cần tiếp tục được thử nghiệm, ươm tạo, tiếp cận thị trường và khi đủ điều kiện có thể phát triển thành doanh nghiệp.
Để ý tưởng tiếp tục tạo ra giá trị
Giá trị của khởi nghiệp sinh viên không chỉ nằm ở việc tạo ra một sản phẩm mới, mà ở quá trình người học tự đối diện với một vấn đề cụ thể và tìm cách giải quyết bằng kiến thức đã được học. Khi sản phẩm được thử nghiệm, phản biện và điều chỉnh, sinh viên hiểu rõ hơn rằng một ý tưởng chỉ thực sự có giá trị khi tạo ra giải pháp phù hợp với người sử dụng.
Từ đó, cuộc thi khởi nghiệp có thể trở thành điểm khởi đầu cho một hành trình dài hơn, thay vì kết thúc khi giải thưởng được trao. Sự kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp, chuyên gia và thị trường sẽ tạo điều kiện để những ý tưởng có tiềm năng tiếp tục được hoàn thiện, kiểm chứng và phát triển. Đây cũng là cách để khởi nghiệp gắn chặt hơn với đào tạo và tạo ra những giá trị thực tế cho xã hội.
Các dự án nổi bật tại NTTU Innovation Startup Challenge 2026
Quán quân: LOGITOP với giải pháp tận dụng phế phẩm cây chuối để sản xuất nguyên liệu thay thế túi ni lông và lớp lót trong đóng gói nông sản.
Á quân: Ea Agri với hệ sinh thái nông nghiệp thông minh ứng dụng AI và IoT; V.K.U với hệ game hỗ trợ chức năng nhận thức cho người bệnh sa sút trí tuệ (Alzheimer).
Quý quân: WeaveCarbon, Jobbod AI và LaVang. Trong đó, LaVang phát triển dòng dầu gội – sữa tắm từ dược liệu chè vằng.
Khuyến khích: 12 dự án gồm PomNu, TrauYouth, Yamnutri, GreenPaw, Biopectin, DMT, Logit, Scienceart, Đội VUI, Hồ Thành Phát, UniTeam và Kho Dược Xanh.
PV
