Ngày 24.6, tại Đà Nẵng, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Đà Nẵng ( DAFO) và Tổ chức Habitat for Humanity Việt Nam đã tổ chức Hội thảo quốc tế “Nhà ở bao trùm – Kinh nghiệm và thực tiễn ở Việt Nam và quốc tế”.
Trong thời điểm mang tính bước ngoặt đối với lĩnh vực nhà ở tại Việt Nam, trước bối cảnh áp lực về khả năng chi trả nhà ở ngày càng gia tăng, tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng và các rủi ro khí hậu ngày càng nghiêm trọng; hội thảo“Nhà ở bao trùm –Kinh nghiệm và thực tiễn ở Việt Nam và quốc tế” là diễn đàn thúc đẩy đối thoại, học hỏi và hành động chung nhằm tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và mở rộng quy mô các giải pháp nhà ở an toàn, bền vững với chi phí hợp lý và có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.
Đến tham dự hội thảo có Bà Nguyễn Thị Anh Thi – Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng; Bà Elizabeth Satow – Phó Giám đốc Khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Tổ chức Habitat for Humanity International; Bà Đỗ Thị Kim Dung – Quyền Trưởng Ban Điều phối viện trợ nhân dân (PACCOM) thuộc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, Đại diện tổ chức Ngân hàng Thế giới (WB), UN-Habitat cùng các chuyên gia, đối tác trong nước và quốc tế và 100 đại biểu liên quan đến từ các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội dân sự, khu vực tư nhân và giới học thuật…
Hội thảo “Nhà ở bao trùm – Kinh nghiệm và thực tiễn ở Việt Nam và quốc tế” diễn ra trong bối cảnh Chính phủ Việt Nam đang đẩy mạnh các nỗ lực mở rộng nhà ở xã hội, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách nhà ở, xóa bỏ nhà tạm, nhà dột nát đồng thời thúc đẩy sự tham gia của thị trường nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở của các hộ gia đình thu nhập thấp. Chỉ riêng trong năm 2024, phong trào toàn quốc cải thiện điều kiện nhà ở đã góp phần xây mới hoặc sửa chữa hơn 334.000 căn nhà.
Đặc biệt, mục tiêu chiến lược này đang được toàn hệ thống chính trị quán triệt sâu sắc theo tinh thần Thông báo số 64-TB/VPTW ngày 22/5/2026 về kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các chỉ đạo của đồng chí Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng. Theo đó, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là phải đẩy mạnh phát triển mạnh mẽ mô hình nhà ở cho thuê, nhất là nhà chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, nhằm bảo đảm quyền có nơi ở hợp pháp của công dân; đồng thời định hình rõ nét việc phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách để áp dụng các cơ chế hỗ trợ tương ứng.
“Nhà ở không chỉ là một công trình vật chất mà là một hệ thống hoàn chỉnh cần được hỗ trợ bởi chính sách, thị trường, đầu tư và cơ sở hạ tầng nhằm xóa bỏ tình trạng nhà ở không đạt chuẩn,” bà Elizabeth Satow, Phó Chủ tịch phụ trách khu vực Châu Á – Thái Bình Dương của Habitat for Humanity chia sẻ. “Các gia đình có thể chủ động tổ chức, tiết kiệm và đầu tư, nhưng nếu việc tiếp cận đất đai còn hạn chế, nguồn tài chính khó tiếp cận hoặc vật liệu xây dựng nằm ngoài khả năng chi trả thì những tiến bộ đạt được vẫn rất mong manh. Chúng ta cần cùng nhau củng cố các hệ thống giúp mọi người đều có cơ hội tiếp cận nhà ở an toàn, đầy đủ và có giá cả phù hợp.”
Theo bà Dao Harrison, chuyên gia cao cấp về nhà ở – Ngân hàng Thế giới (World Bank): Mô hình cho vay tiền để mua nhà ở cho người lao động có thu nhập không ổn định của người dân ở Việt Nam sẽ được áp dụng theo nhóm nhà ở bình dân dành cho người dân có thu nhập không ổn định, là lao động tự do (có nguồn thu nhập không xác định cụ thể trên bảng lương). Các đối tượng này sẽ được ngân hàng phân định để cho vay mua nhà. Mô hình nhà ở này được gọi là nhà ở bình dân đã được áp dụng và triển khai tại Ấn Độ.
Ở Ấn Độ, người dân nghèo, là lao động tự do có thu nhập không xác định theo bảng lương sẽ được cho vay vốn để mua nhà. Cơ sở để ngân hàng cho vay dựa vào nguồn chi trả hàng tháng của người lao động được xác định trên hóa đơn chi trả tiền thuê nhà hay hợp đồng tiền thuê nhà phải trả hàng tháng và các hóa đơn chi trả cố định khác. Những người dân có nguồn thu nhập ( mặc dầu không ổn định và không được xác định trên bảng lương) và biết tiết kiệm thì sẽ được ngân hàng cho vay vốn để mua nhà.
Chính nhờ sự linh hoạt trong cách cho các đối tượng là người dân lao động nghèo vay tiền mua nhà nên đã giúp được rất nhiều người dân lao động có thu nhập thấp ở Ấn Độ mua được nhà, thoát khỏi cảnh phải ở nhà thuê suốt đời.
Trong khi đó, biến đổi khí hậu đang làm gia tăng mức độ dễ bị tổn thương của nhà ở. Việt Nam là một trong những quốc gia chịu rủi ro cao của biến đổi khí hậu trên thế giới đã ghi nhận hơn 300.000 căn nhà bị tác động bởi các thiên tai như bão Yagi trong năm 2024, cho thấy nhu cầu cấp thiết về các giải pháp nhà ở có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu dành cho các cộng đồng thu nhập thấp và dễ bị tổn thương.
“Kinh nghiệm của Việt Nam trong thích ứng với biến đổi khí hậu mang lại nhiều bài học giá trị cho các quốc gia đang đối mặt với những áp lực tương tự về nhà ở và khí hậu trong khu vực,” ông Nguyễn Ngọc Bình, Chủ tịch DAFO, cho biết. “Thông qua hội thảo này, chúng ta có thể thúc đẩy hợp tác quốc tế sâu rộng hơn và đầu tư vào những giải pháp đổi mới nhằm mở rộng quy mô các mô hình nhà ở có giá phải chăng, mang tính bao trùm và có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.”
Phát biểu tại hội thảo bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND Tp. Đà Nẵng cho biết: Nhà ở là một trong những nhu cầu thiết yếu nhất của con người và là nền tảng quan trọng của phát triển xã hội. Một nơi ở an toàn, phù hợp và có khả năng chi trả không chỉ bảo đảm điều kiện sống cơ bản mà còn tạo tiền đề để người dân tiếp cận các cơ hội về việc làm, giáo dục, y tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Trong bối cảnh hiện nay, nhà ở không còn được nhìn nhận đơn thuần là một sản phẩm xây dựng hay một loại tài sản kinh tế, mà đã trở thành một yếu tố quan trọng của chiến lược phát triển đô thị bền vững. Khả năng tiếp cận nhà ở phù hợp cho mọi tầng lớp dân cư ngày càng được xem là một chỉ số phản ánh chất lượng quản trị đô thị, mức độ phát triển bao trùm và năng lực thích ứng của các địa phương trước những biến động về kinh tế, xã hội và môi trường.
Trong những năm qua, thành phố Đà Nẵng đã triển khai nhiều chương trình phát triển nhà ở xã hội, hỗ trợ nhà ở cho người có công, hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời chú trọng lồng ghép các mục tiêu phát triển xanh, tiết kiệm năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm thiểu rủi ro thiên tai trong quá trình phát triển đô thị. Nhờ đó, điều kiện nhà ở và môi trường sống của người dân từng bước được cải thiện, góp phần xây dựng hình ảnh Đà Nẵng là thành phố đáng sống, thân thiện và hướng tới phát triển bền vững.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thành phố Đà Nẵng nói riêng và Việt Nam nói chung đang đứng trước nhiều thách thức mới. Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, nhu cầu về nhà ở của người dân ngày càng cao; trong khi đó, khả năng tiếp cận nhà ở phù hợp của một bộ phận người lao động thu nhập thấp, công nhân, người nhập cư và các nhóm dễ bị tổn thương vẫn còn nhiều khó khăn.
Điều này đòi hỏi các địa phương phải có cách tiếp cận toàn diện hơn trong hoạch định chính sách nhà ở, từ quy hoạch không gian đô thị, phát triển quỹ đất, cơ chế tài chính nhà ở, đến việc huy động nguồn lực xã hội và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng trong quá trình phát triển.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi – Phó Chủ tịch UBND Tp Đà Nẵng đánh giá cao sáng kiến của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Đà Nẵng và Tổ chức Habitat for Humanity International trong việc kết nối các đối tác để tổ chức nên Hội thảo ý nghĩa. Đặc biệt, sự hiện diện của các tổ chức quốc tế uy tín như Ngân hàng Thế giới (WB), UN-Habitat cùng các chuyên gia trong và ngoài nước sẽ mang đến những góc nhìn thực tiễn, những mô hình hiệu quả đã thành công trên thế giới để Đà Nẵng có thể nghiên cứu, học hỏi và áp dụng.
Với định hướng phát triển bền vững, thành phố Đà Nẵng luôn xác định hợp tác quốc tế là động lực quan trọng để đổi mới và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Thông qua Hội thảo lần này, thành phố kỳ vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác cụ thể, thực chất trong các lĩnh vực như: phát triển nhà ở xã hội; ứng dụng công nghệ, vật liệu xây dựng xanh; thúc đẩy các mô hình hợp tác công – tư nhằm huy động hiệu quả các nguồn lực cho cộng đồng.
Hội thảo quốc tế “Nhà ở bao trùm – Kinh nghiệm và thực tiễn ở Việt Nam và quốc tế” cũng đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ đối tác chiến lược giữa Habitat for Humanity Việt Nam và DAFO, được chính thức hóa vào đầu năm 2026 thông qua Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược kéo dài đến năm 2028. Hai bên đặt mục tiêu huy động khoảng 1,2 triệu đô la Mỹ để triển khai các sáng kiến về nhà ở an toàn, nước sạch, vệ sinh môi trường và phát triển cộng đồng tại Đà Nẵng.
Habitat for Humanity Việt Nam tiếp tục ưu tiên thúc đẩy các giải pháp nhà ở bao trùm thông qua xây dựng thích ứng với biến đổi khí hậu, mở rộng khả năng tiếp cận tài chính nhà ở và các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng.
Bên lề hội thảo là khu vực trưng bày những dấu mốc nổi bật trong hành trình 25 năm hoạt động tại Việt Nam của tổ chức Habitat for Humanity Việt Nam
Bên lề Hội thảo là khu vực trưng bày những dấu mốc nổi bật trong hành trình 25 năm hoạt động của tổ chức tại Việt Nam, bao gồm Dự án Jimmy Rosalynn Carter Work Project được tổ chức gần Hà Nội vào năm 2009. Kể từ năm 2001, Habitat for Humanity Việt Nam đã hỗ trợ xây mới hoặc cải tạo hơn 36.000 căn nhà trên cả nước, đồng thời hỗ trợ hàng nghìn hộ gia đình tiếp cận tài chính nhà ở, tham gia các khóa tập huấn về nhà ở an toàn và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
Các kết quả và khuyến nghị từ các phiên tọa đàm từ hội thảo ” Nhà ở bao trùm – Kinh nghiệm và thực tiễn ở Việt Nam và quốc tế” được kỳ vọng sẽ đóng góp cho quá trình hoàn thiện chính sách, thực tiễn và sáng kiến nhà ở trong tương lai, hướng tới hỗ trợ các cộng đồng dễ bị tổn thương tại Việt Nam và thành phố Đà Nẵng.
Nguyễn Hữu Hồng Sơn
