Trong chiến lược phát triển du lịch phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, Măng Đen dần khẳng định vai trò là “đôi cánh” mở ra không gian tăng trưởng mới. Không chỉ tập trung đầu tư hạ tầng, một hướng đi giàu bản sắc và đầy cảm hứng đang được địa phương triển khai mạnh mẽ: xây dựng các làng du lịch cộng đồng rực rỡ sắc hoa, hòa quyện giữa thiên nhiên, văn hóa và sinh kế bền vững.
Khi những ngôi làng “nở hoa” đón khách
Những ngày tháng Ba, về Măng Đen, dễ dàng bắt gặp hình ảnh người dân các thôn, làng tất bật trồng cây, gieo hoa dọc lối vào nhà, ven hàng rào, quanh nhà rông… Phong trào này không chỉ làm đẹp cảnh quan mà còn thắp lên một tinh thần mới: mỗi người dân là một “người làm du lịch”.
Tại Kon Chênh, một trong những điểm sáng của mô hình du lịch cộng đồng, sắc đào bích, mai anh đào, hoa mua và thông xanh đang dần phủ kín không gian làng.
Từ một “viên ngọc thô” giữa đại ngàn, Kon Chênh đang chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm đến hấp dẫn với du khách yêu thích trải nghiệm bản địa.
Trong câu chuyện với chúng tôi, ông A Niu, Trưởng thôn Kon Chênh không giấu được niềm phấn khởi: “Bà con trong thôn giờ ai cũng có ý thức hơn trong việc làm du lịch. Từ chuyện giữ gìn nhà cửa sạch đẹp, trồng thêm hoa, cây xanh đến việc học cách đón tiếp khách. Chúng tôi mong muốn du khách khi đến Kon Chênh không chỉ ngắm cảnh mà còn hiểu và yêu văn hóa của người M’Nâm”.
Chủ trương này nhận được sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo tỉnh. Trong chuyến thăm, làm việc với người dân Kon Chênh chiều 21.3, Ủy viên TƯ Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang nhấn mạnh: “Phát triển du lịch cộng đồng là hướng đi đúng đắn, phù hợp với tiềm năng, lợi thế riêng có của Măng Đen. Những ngôi làng còn giữ nguyên vẹn bản sắc truyền thống chính là “tài sản vô giá”, là cơ hội để người dân vươn lên làm giàu ngay trên chính quê hương mình”.
Không chỉ dừng lại ở định hướng, lãnh đạo tỉnh còn gợi mở những cách làm cụ thể: mỗi hộ dân có thể biến nhà sàn thành homestay, mỗi người dân có thể trở thành hướng dẫn viên, kể câu chuyện văn hóa của dân tộc mình đến với du khách.
Giữ hồn văn hóa tạo sinh kế bền vững
Điểm đặc biệt của du lịch Măng Đen không nằm ở sự hiện đại, mà chính ở vẻ đẹp nguyên sơ và chiều sâu văn hóa. Tại Làng du lịch cộng đồng Vi Rơ Ngheo, nơi được ví như “thiên đường hoa địa lan”, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng cảnh sắc nên thơ mà còn được hòa mình vào không gian văn hóa đậm đà bản sắc của đồng bào Xơ Đăng.
Ông A Hiền, thôn Vi Rơ Ngheo chia sẻ: “Trước đây bà con chủ yếu làm nương rẫy, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Từ khi làm du lịch cộng đồng, nhất là trồng hoa, giữ gìn cảnh quan, khách đến nhiều hơn, thu nhập cũng khá hơn. Quan trọng hơn là bà con ý thức hơn trong việc giữ gìn văn hóa của mình”.
Trong chuyến khảo sát thực tế Làng du lịch cộng đồng Vi Rơ Ngheo và Kon Chệnh ngày 18.3, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên đánh giá cao cách làm du lịch dựa trên nền tảng văn hóa bản địa của người dân nơi đây. Những mái nhà sàn truyền thống, tiếng cồng chiêng, điệu múa xoang, hay các món ăn dân dã… tất cả tạo nên sức hút riêng, khác biệt so với nhiều điểm du lịch khác.
Tại Kon Chênh, nơi cư trú lâu đời của đồng bào M’Nâm, những giá trị văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ nguyên vẹn qua các lễ hội, nghi lễ và sinh hoạt cộng đồng. Đây chính là nền tảng để địa phương phát triển du lịch gắn với trải nghiệm văn hóa, sinh thái và nông nghiệp một hướng đi bền vững, lâu dài.
Hiện nay, toàn thôn đã có 10 hộ đầu tư làm homestay, trong đó 7 hộ đã đi vào hoạt động, từng bước hình thành hệ sinh thái dịch vụ phục vụ du khách. Những con số bước đầu tuy khiêm tốn, nhưng là minh chứng rõ nét cho sự chuyển biến trong tư duy và hành động của người dân.
Đồng thuận từ ý Đảng – lòng dân
Điểm đáng chú ý trong hành trình “đánh thức” Măng Đen chính là sự đồng thuận cao giữa chính quyền và người dân. Từ đầu tháng 3.2026, xã đã huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội hóa để triển khai phong trào trồng cây, hoa trên diện rộng.
Những con số biết nói đang dần vẽ nên một bức tranh đầy sắc màu: tại Kon Chênh, người dân đã trồng khoảng 200 cây đào bích, 1.200 cây mai anh đào, 1.500 cây hoa mua và hơn 3.000 cây thông; tại Vi Rơ Ngheo triển khai 2.000 cây mai anh đào; còn làng Kon Tu Ma cũng đã trồng hơn 300 cây đào bích và anh đào. Không gian làng quê vì thế khoác lên mình diện mạo mới, xanh hơn, đẹp hơn và giàu sức hút hơn.
Theo ông Phạm Văn Thắng, Chủ tịch UBND xã Măng Đen, việc trồng hoa, cây cảnh không chỉ đơn thuần là làm đẹp mà còn tạo “thương hiệu” riêng cho từng làng du lịch. Mỗi mùa, mỗi loài hoa sẽ kể một câu chuyện khác nhau, níu chân du khách quay trở lại.
Dù có nhiều tiềm năng, lãnh đạo tỉnh cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển du lịch phải đi đôi với bảo tồn. Theo Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên, Măng Đen cần phát triển theo hướng bền vững, trong đó người dân là trung tâm, văn hóa là nền tảng, còn cảnh quan và môi trường là yếu tố sống còn.
Điều đó đồng nghĩa với việc phát triển phải có quy hoạch bài bản, tránh tình trạng manh mún, tự phát; đồng thời chú trọng đào tạo kỹ năng làm du lịch, xây dựng sản phẩm đặc trưng và đẩy mạnh quảng bá, kết nối.
Nguồn: baovanhoa.vn
