Ngành du lịch Đắk Lắk xác định bước vào năm 2026 với tâm thế mới, chuyển mạnh từ tư duy quản lý bảo tồn di sản văn hóa đơn thuần, sang bảo tồn gắn với phát triển bền vững. Nền tảng của xung lực thay đổi này, chính là Nghị quyết 80-NQ/TW đã được ban hành.
Theo đó, Tết Bính Ngọ được Sở VHTTDL Đắk Lắk chọn làm thời điểm “ra quân” hiện thực hóa mục tiêu “biến di sản thành tài sản”, thúc đẩy các giá trị văn hóa di sản để tăng trưởng du lịch bền vững.
Xung lực từ đầu xuân
Giám đốc Sở VHTTDL Đắk Lắk Trần Hồng Tiến cho biết, sau hợp nhất, Đắk Lắk trở thành địa phương có không gian phát triển trải dài từ rừng xuống biển. Trong đó, khu vực cao nguyên có nhiều lợi thế về khám phá núi rừng với các điểm đến còn hoang sơ; phía Đông, vùng biển Phú Yên sở hữu tiềm năng sẵn có cùng hệ sinh thái biển phong phú, giàu trải nghiệm.
Mùa mưa lũ 2025 đã gây những tác động bất lợi cho hoạt động du lịch phía Đông hơn, khiến các cấp quản lý phải khẩn trương có các động thái hỗ trợ thay đổi. Do đó, các nhóm cán bộ, lãnh đạo văn hóa, du lịch đã được điều phối, tổ chức đi thăm, động viên, và nắm bắt thông tin kết nối với từng cơ sở, địa bàn.
Ông Trần Hồng Tiến cho biết, trong những ngày Tết, lãnh đạo Sở đã chỉ đạo cán bộ, công chức, viên chức trong ngành phân công đến các điểm du lịch để thăm hỏi, tặng quà các đơn vị thành viên và doanh nghiệp đầu tư trọng điểm, đồng thời chào đón những du khách “xông đất” đầu năm.
Các đội, nhóm đều được giao nhiệm vụ rà soát lại thực tiễn hoạt động du lịch, phục vụ du khách, gắn chặt các thông tin văn hóa di sản bản địa, với hướng xem xét, tạo sản phẩm du lịch thiết thực, phù hợp nhu cầu du khách trải nghiệm, khám phá.
Đồng thời, một đoàn nghệ nhân, nghệ sĩ được chọn lọc cũng sẽ theo nhiệm vụ ra tham gia sự kiện “Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc”, diễn ra tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội).
“Nghĩa là chúng tôi cùng xác định, ngành văn hóa, du lịch lập tức “xuất quân” ngay ngày Tết, nhưng không đơn thuần “chơi xuân”, mà định vị những yêu cầu mới: tiếp cận nhu cầu cơ sở, đánh giá các dữ liệu thực tiễn về khai thác, ứng dụng những giá trị văn hóa cơ sở, văn hóa di sản, làm nền tảng xây dựng ngay những hoạt động, kế hoạch vận động, thu hút và đầu tư sản phẩm du lịch, điểm đến văn hóa địa phương, đúng tinh thần mà Nghị quyết 80-NQ/TW đang đặt ra”, ông Trần Hồng Tiến nhấn mạnh.
Tinh thần chỉ đạo thay đổi hướng tiếp cận, thúc đẩy hoạt động du lịch văn hóa ngay đầu năm, là tinh thần mới, được quán triệt sâu sắc và triển khai quyết liệt hơn. Điều này liên quan đến những tác động từ Nghị quyết 80, như làn gió mới đòi hỏi sự thay đổi kịp thời trong tư duy, hành động của mỗi người.
Hiện thực hóa các kế hoạch phát triển
Trước đây, việc gắn kết các tâm điểm văn hóa, đặc biệt là di sản, vào kế hoạch hành động du lịch ở cơ sở còn gặp “điểm nghẽn” do tâm lý e ngại về chất lượng và hiệu quả. Tuy nhiên, Nghị quyết 80-NQ/TW đã xác định rõ các giá trị di sản là nguồn lực nội sinh quan trọng, đặt ra yêu cầu ngành văn hóa, du lịch Đắk Lắk chuyển mạnh từ tư duy bảo tồn đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển bền vững.
Với định hướng lấy cộng đồng làm chủ thể, đẩy mạnh chuyển đổi số và mở rộng không gian liên kết, du lịch Đắk Lắk phải là động lực cho mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế – xã hội tỉnh, chọn di sản văn hóa làm nền tảng mục tiêu phát triển du lịch và nâng cao đời sống người dân.
“Trọng tâm hành động là tập trung vào khai thác các giá trị đặc trưng của địa phương như không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, di sản văn hóa các dân tộc Êđê, M’nông, hệ thống lễ hội truyền thống, tri thức bản địa, văn hóa voi, cùng hệ sinh thái rừng, thác, hồ đặc sắc.
Trên cơ sở đó, ngành định hướng xây dựng các sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng của Đắk Lắk, tránh dàn trải, trùng lặp, nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.
Cộng đồng người dân được xác định là chủ thể của di sản. Công tác giáo dục di sản trong trường học, truyền thông trong cộng đồng và hỗ trợ người dân tham gia hoạt động du lịch sẽ được đẩy mạnh. Khi người dân trực tiếp hưởng lợi từ di sản, công tác bảo tồn sẽ trở nên bền vững hơn.
Khái quát định hướng phát triển du lịch di sản Đắk Lắk sẽ gồm các nội dung chính: Chuyển từ bảo tồn đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển; lấy cộng đồng làm chủ thể, di sản gắn với sinh kế cư dân; xây dựng cơ sở dữ liệu số, đẩy mạnh chuyển đổi số; phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng mang bản sắc địa phương; mở rộng không gian du lịch, tăng cường liên kết vùng Tây Nguyên – duyên hải miền Trung; thu hút xã hội hóa, vận động doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển”, ông Tiến nói.
Để thực hiện các yêu cầu này, ngành văn hóa du lịch Đắk Lắk định vị hai mấu chốt gắn chặt thực tiễn. Đó là nhận dạng đúng những điểm còn hạn chế về tổ chức quản lý, nghiên cứu, đặc biệt là thiếu các nhân lực chuyên sâu trong quản lý di sản, kinh tế văn hóa và chuyển đổi số; và thực hiện số hóa trong bảo tồn di sản văn hóa phải đi đôi với nhiệm vụ hỗ trợ cộng đồng duy trì lễ hội, nghề truyền thống, sinh hoạt văn hóa, phát triển du lịch cộng đồng gắn với sinh kế bền vững.
Năm 2026 sẽ là năm Đắk Lắk tập trung đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ, đưa ra các chính sách hỗ trợ, tôn vinh nghệ nhân, người nắm giữ và truyền dạy di sản; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu số về di sản, hoàn thiện đầu tư các điểm đến, thiết lập hệ sinh thái mới, liên kết du lịch từ Tây sang Đông, không ngừng phục vụ và nâng cao trải nghiệm cho du khách.
