Tại Khu Du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử và Di tích đền Bà Chúa Kho (tỉnh Bắc Ninh), các địa phương đồng loạt khai mạc lễ hội Xuân 2026 trong không khí trang nghiêm, rộn ràng. Từ không gian thiền phái Trúc Lâm gắn với hành trạng Phật hoàng Trần Nhân Tông đến lễ hội tri ân công lao Bà Chúa Kho thời Lý, các hoạt động văn hóa – tâm linh – du lịch đã góp phần lan tỏa giá trị di sản miền Kinh Bắc, khẳng định sức sống bền bỉ của truyền thống trong nhịp phát triển mới.
Lan tỏa giá trị linh thiêng trong không gian Di sản thế giới
Lễ hội Xuân Tây Yên Tử 2026 đã được khai mạc ngày 12 tháng Giêng. Lễ hội năm nay càng thêm. ý nghĩa khi được tổ chức sau sự kiện Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới, mở ra cơ hội lan tỏa mạnh mẽ hơn các giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc của vùng đất thiêng.
Ông Lê Đức Thắng, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Tây Yên Tử nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của mùa lễ hội Xuân Bính Ngọ 2026 trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Tây Yên Tử không chỉ là không gian lễ hội tâm linh mà còn là nơi hội tụ, lan tỏa những giá trị cốt lõi của dân tộc như lòng yêu nước, khát vọng hòa bình và tinh thần đại đoàn kết.
Từ vùng đất linh thiêng này, Phật hoàng Trần Nhân Tông sau hai lần lãnh đạo kháng chiến chống ngoại xâm thắng lợi đã xuất gia, sáng lập Thiền phái Trúc Lâm thuần Việt, kết tinh tư tưởng “Tam hòa”: Hòa giải – Hòa hợp – Hòa bình, mang giá trị nhân văn sâu sắc, còn nguyên ý nghĩa trong thời đại hôm nay.
Bí thư Đảng uỷ xã Tây Yên Tử nhấn mạnh: Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã khẳng định, văn hóa Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc; là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh người Việt Nam. Đảng ta xác định: “Văn hoá phải đi trước soi đường, thấm vào từng quyết sách phát triển, đề cao giá trị nhân văn, chuẩn mực đạo đức xã hội”.
Việc quần thể di tích Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được ghi danh là Di sản văn hóa thế giới đã khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của không gian văn hóa này. Yên Tử không chỉ là điểm đến trong nước, mà còn là điểm hẹn của bạn bè quốc tế trên hành trình khám phá văn hóa Việt Nam, lan tỏa hình ảnh một đất nước hòa bình, nhân văn, tôn trọng di sản và phát triển có trách nhiệm.
Đặt Tây Yên Tử trong không gian văn hóa Kinh Bắc càng thấy rõ đây là vùng đất hội tụ di sản văn hóa phong phú, nơi các giá trị lịch sử, tín ngưỡng, lễ hội truyền thống và bản sắc cộng đồng cùng tồn tại hài hòa. Những giá trị ấy không chỉ được bảo tồn như ký ức của quá khứ, mà được chuyển hóa thành nội lực tinh thần cho phát triển hôm nay, để mỗi bước đi đều vững vàng trên nền tảng văn hóa và đạo lý dân tộc.
Lễ hội Xuân Tây Yên Tử 2026 lần đầu tiên được xã Tây Yên Tử tổ chức sau khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp, khẳng định cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản của tiền nhân để lại.
Trong lịch sử, Tây Yên Tử từng thuộc khu Hồng Quảng, là địa bàn có vị trí quan trọng trong phong trào cách mạng, nhân dân các dân tộc nơi đây sớm giác ngộ, kiên trung theo Đảng, đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ngày nay, truyền thống ấy tiếp tục được thể hiện trong xây dựng quê hương, gìn giữ phát huy di sản văn hóa của dân tộc.
Sau nghi lễ chúc phúc đầu Xuân, các đại biểu thực hiện nghi thức đánh trống, thỉnh chuông khai hội, cầu quốc thái dân an và dâng hương tại chùa Hoa Nghiêm.
Trong khuôn khổ lễ khai hội diễn ra chương trình nghệ thuật “Linh thiêng Tây Yên Tử” được dàn dựng công phu, tái hiện hành trình của Phật hoàng Trần Nhân Tông từ bậc minh quân đến người tu hành đắc đạo, lan tỏa tinh thần nhập thế của Phật giáo Trúc Lâm.
Bên cạnh đó, lễ hội còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian, trưng bày sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương cũng được tổ chức, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia.
Phát lương, tán lộc của Bà Chúa Kho
Tọa lạc trên lưng chừng núi Kho, thuộc thôn Cô Mễ, nay là tổ dân phố Cô Mễ (phường Vũ Ninh, tỉnh Bắc Ninh) lễ hội đền Bà Chúa Kho: Ngày hội Văn hóa – Du lịch – Điểm đến những miền di sản năm 2026 cũng được khai mạc ngày 12 tháng Giêng.
Tương truyền, vào thời nhà Lý, tại làng Quả Cảm có một người con gái nổi tiếng xinh đẹp, nết na và giỏi giang. Bà có tài tổ chức sản xuất, quản lý, tích trữ lương thực, giúp dân chống đói và giúp quân ta chống giặc.
Trong cuộc kháng chiến chống giặc Tống năm 1077, bà được giao trông coi kho lương quốc gia tại núi Kho. Với tinh thần trách nhiệm và tấm lòng vì dân, bà đã quản lý, phân phát lương thực cứu đói cho nhân dân. Trong lúc phát lương cứu dân, vào ngày 12 tháng Giêng năm Đinh Tỵ 1077 bà bị giặc sát hại.
Ghi nhớ công lao to lớn ấy, triều đình đã phong bà là Phúc Thần, nhân dân lập đền thờ tại vị trí kho lương cũ và tôn xưng là “Chủ khố linh từ” – đền thiêng thờ Bà Chúa Kho. Năm 1989, đền Bà Chúa Kho được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
Lễ hội đền Bà Chúa Kho năm 2026 được kéo dài đến ngày 30 tháng Giêng năm Bính Ngọ, với nhiều hoạt động văn hóa, du lịch, trải nghiệm đặc sắc.
Điểm nhấn là chương trình khai mạc lễ hội tại Di tích đền Bà Chúa Kho gắn với các nghi lễ truyền thống như: Đọc chúc văn, đánh trống, chiêng khai hội, dâng hương kính lễ và nghi thức phát lương, tán lộc của Bà Chúa Kho.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội năm nay được mở rộng với nhiều hoạt động văn hóa, du lịch đặc sắc với chủ đề “Sắc xuân miền Kinh Bắc – Hội tụ di sản, lan tỏa giá trị”.
Nổi bật là tuần lễ ẩm thực và giới thiệu sản phẩm làng nghề truyền thống với khoảng 100 gian hàng, trưng bày các sản phẩm đặc trưng của Bắc Ninh và các địa phương; không gian làng Quan họ, trải nghiệm trang phục Quan họ, in tranh Đông Hồ, giao lưu nghệ nhân Quan họ, làng nghề…
Đặc biệt là hoạt động biểu diễn nghệ thuật truyền thống như: Dân ca quan họ, ca trù, chèo, tuồng; trình diễn thư pháp đầu xuân, hội thi nấu cơm, trò chơi dân gian và các điểm check-in văn hóa, tạo nên không gian lễ hội phong phú, hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu tham quan, trải nghiệm của nhân dân và du khách.
Các lễ hội được tổ chức với quy mô lớn không chỉ nâng tầm giá trị các di tích đền mà còn góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hóa, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế – xã hội của địa phương.
Nguồn: baochinhphu.vn
