Nghề làm mạch nha truyền thống của gia đình bà Trần Thị Kim Hồng ở xã Mộ Đức (Quảng Ngãi) không chỉ có giá trị về kinh tế mà còn gìn giữ hương vị truyền thống quê hương.
Bà Trần Thị Kim Hồng (63 tuổi), là đời thứ 4 trong gia đình giữ nghề làm mạch nha truyền thống. Nhờ nghề truyền thống này bà nuôi các con ăn học trưởng thành, giải quyết việc làm cho lao động nữ lớn tuổi ở địa phương.
Trải qua bao thăng trầm với nghề, có thời điểm sản phẩm làm ra không tiêu thụ được, nhưng vợ chồng bà Hồng vẫn quyết tâm gìn giữ nghề truyền thống. Tháng 7.2020, sản phẩm mạch nha Kim Hồng của gia đình bà Hồng đạt chứng nhận sản phẩm OCOP, đây là “quả ngọt” đối với gia đình bà.
Gia đình bà cũng tiến hành cải tiến mẫu mã, quy trình chế biến… để sản phẩm làm ra đảm bảo chất lượng, đáp ứng thị hiếu của người tiêu dùng.
Hiện nay, trung bình mỗi tháng, cơ sở sản xuất mạch nha của gia đình bà Hồng cung ứng ra thị trường trên 1.500 lon, hũ mạch nha các loại. Thị trường tiêu thụ chủ yếu ở Quảng Ngãi, Gia Lai, TP Hồ Chí Minh…
Nhờ nguồn vốn vay giải quyết việc làm của Ngân hàng Chính sách xã hội, gia đình bà Hồng đã đầu tư máy móc mở rộng quy mô sản xuất, đưa sản phẩm mạch nha phát triển hơn nữa.
Bà Hồng cho biết: “Ngày xưa, nghề làm mạch nha nổi tiếng nên khắp nơi ở Mộ Đức, Đức Tân, Đức Hòa, Đức Thạnh (cũ)… đều có làng làm mạch nha. Trước sự cạnh tranh thị trường, nhiều ngành nghề mới xuất hiện, nghề làm mạch nha dần mai một, dù vậy, tôi và các chị em trong gia đình vẫn giữ nghề, giữ hương vị truyền thống”.
Để làm mạch nha thì phải chọn lúa ngâm cho nứt mộng, đây là đặc trưng tạo nên hương vị riêng biệt của mạch nha. Bà Hồng cho biết, lúa phải là lúa thơm, ngon, trắng hạt.
Đầu tiên, đem ngâm lúa trong nước liên tục 1 ngày, tiếp tục vớt ra và ủ thêm 2 ngày để lúa nứt mộng, ủ thêm 2-3 ngày để lên mạ non. Từ cây mạ non, bà Hồng đem phơi khô 4-5 ngày, sau đó xay nhuyễn thành dạng bột.
Tiếp đến là chọn nếp thơm, dẻo để nấu thành xôi nếp. Khi những nồi xôi nếp đã chín, bà Hồng dầm xôi với bột từ mạ đã xay, giữ ấm trên bếp liên tục 7 giờ cho lên men rồi ép lấy nước, nấu cô đặc thành mạch nha.
“Vất vả nhất là lúc mạch nha đang dần cô đặc, phải đứng đánh dẻo liên tục trên nồi để mạch nha quánh lại, giữ lửa liên tục suốt 6 giờ liền. Khâu này, chỉ cần ngừng tay là mạch nha không quánh dẻo, lửa tắt là mạch nha không tới thì phải bỏ nồi”, bà Hồng nói.
Bà Trần Thị Kim Liên (66 tuổi) chia sẻ: “Nghề làm mạch nha cực lắm, 12 giờ trưa nắng nóng mà mấy chị em đứng suốt trong bếp lửa để ép, nấu mạch. Gia đình tôi từ đời ông cố, đến ông nội, ba mẹ đều làm nghề này. Trước kia, tôi cũng làm ở nhà nhưng sau đó một mình không làm nổi, tôi qua làm với em tôi. Hai chị em cùng làm, cố gắng giữ nghề kiếm sống”.
“Biết được nhu cầu vay vốn của gia đình bà Hồng, tôi giới thiệu bà tiếp cận vốn vay giải quyết việc làm đầu tư máy móc giảm sức lao động, tăng hiệu quả sản xuất. Mạch nha của gia đình bà Hồng nổi tiếng có vị thanh, ngọt mà không gắt, thơm dịu nhẹ, có hương của đồng quê nên được người tiêu dùng ưa chuộng”, Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn thôn Phước Luông Nguyễn Thị Mận cho biết.
Nguồn: baovanhoa.vn
