Giáo sư Hồ Ngọc Đại và những chuyện ‘khác người’

14/09/2019

Mấy hôm nay báo chí đang nói nhiều về sách của giáo sư (GS) Hồ Ngọc Đại bị hội đồng thẩm định cho là “Có nhiều điểm không phù hợp với chương trình mới” làm nhiều người băn khoăn…


Giáo sư Hồ Ngọc Đại

Không hiểu sao, mỗi lần người ta bàn cãi đến chuyện phải đổi mới giáo dục, cải cách giáo dục hay những chuyện tương tự, tôi lại nghĩ đến GS Hồ Ngọc Đại, nhớ tới lần trò chuyện với ông. Ông là người đã mở ra một lối giáo dục mới rất “khác người”.

Khi ông lập ra trường thực nghiệm, có rất nhiều ý kiến ủng hộ nhưng cũng có rất nhiều ý kiến phản đối. Người ủng hộ coi đó là cách giáo dục hiện đại, nhưng những người phản đối lại nói rằng con người, nhất là các em nhỏ có phải là “đồ vật” đâu mà mang ra “thực nghiệm”. Tôi hỏi ông rằng phương pháp mà ông dạy học trò ở trường thực nghiệm, ông có dạy con mình không  Ông bảo, “tất nhiên”!

Học sinh trường Thực Nghiệm trong lễ khai giảng Ảnh: PV

“Tôi không khen, không chê, không phạt con bao giờ . Tôi dạy con là dạy theo cái tự nhiên của nó; tạo mọi điều kiện để cái tự nhiên của con mình phải là cái tự nhiên. Cái quan trọng nhất mà tôi dạy con không phải học để kiếm tiền, để làm ông này bà nọ mà để làm người lương thiện”, GS Hồ Ngọc Đại bảo.

Tôi chợt nhớ lời dạy của Khổng Tử “ Nhân chi sơ, tính bản thiện”. Nếu theo lời Khổng Tử, con người khi sinh ra vốn bản tính  lương thiện chăng? Hay nói cách khác, bản tính tự nhiên của con người là lương thiện? Và GS Hồ Ngọc Đại muốn để cái bản tính lương thiện này phát triển tự nhiên? Dạy con theo cách “khác người” của ông là tuyệt đối tuân theo bản tính tự nhiên tự có trong con người?! Nghĩa là ông không hề áp đặt mà tuân thủ bản tính tự nhiên của con người, từ đó hướng cho con em mình phát triển đúng với các quy luật  tự nhiên, khách quan chứ không hề theo sự chủ quan, áp đặt, mong muốn, của những bậc làm cha, làm mẹ.

Tôi đến thăm ông tại trụ sở của “Trung tâm công nghệ giáo dục” do ông làm giám đốc. Dù nghe tiếng ông đã lâu, cũng nghe nhiều đến phương pháp dạy học của ông, điều mà nhiều người cho là rất hay, cũng có người cho là “ảo tưởng”.

Tôi biết, trường thực nghiệm Giảng Võ và các phương pháp dạy học ở đó phần nhiều là từ ông. Ông được coi là “cha đẻ” của “Công nghệ giáo dục”. Trường thực nghiệm Giảng Võ đã có những học sinh mà sau này trở nên nổi tiếng như GS Ngô Bảo Châu. Chẳng thế mà báo chí có lúc loan tin người ta chen nhau nộp đơn vào đây cho con học đến mức xô đổ cả cổng trường!

GS Hồ Ngọc Đại có người con trai duy nhất tên là Hồ Thanh Bình, sinh năm 1973. Thanh Bình học luật ở Nga, rồi làm thạc sỹ  giờ đang làm tiến sỹ. Bình học giỏi nên khi tốt nghiệp đã có ba nơi tuyển dụng, nhưng Bình chọn Viện Khoa học giáo dục và bây giờ Thanh Bình đang là trưởng phòng.

Trò chuyện với tôi qua điện thoại, Bình kể rằng: Hồi nhỏ, vào các ngày chủ nhật bố cháu thường dẫn cháu vào vườn bách thú hay công viên chơi, cháu rất thích, được tự do chạy nhảy, thăm thú trong đó, nơi mà trong trí tưởng tượng của tuổi thơ là cả một thế giới muôn màu muôn vẻ …Bố mẹ cháu luôn tôn trọng cháu, không hề áp đặt điều gì, chỉ khuyên cháu lớn lên cố gắng làm một người lương thiện …

GS Hồ Ngọc Đại kể, có lần vợ ông (Bà Lê Tuyết Hồng, con gái thứ ba của cố Tổng Bí thư Lê Duẩn) bảo “Nhà mình chỉ có một đứa con mà anh chẳng chịu kèm cặp gì nó cả…”. Ông bảo “Tôi lo cho cả triệu học sinh chứ đâu chỉ riêng mình nó… Thế là nhà tôi giận mấy ngày đấy…”.

Khi tôi hỏi ông dạy con ở nhà và dạy học trò ở trường khác nhau chỗ nào? Ông bảo: “Tôi không dạy con cái gì ở nhà cả, con tôi đến trường thực nghiệm học như các trẻ em khác. Học sinh ở trường thực nghiệm học như thế nào thì con tôi học như vậy”.

Năm 1978, ông thành lập trường thực nghiệm. Ông nói, theo phương pháp giáo dục của ông, trẻ em chỉ học một năm thôi là đọc thông viết thạo. Thấy tôi có vẻ chưa hiểu lắm, ông giải thích rằng “ công nghệ” giáo dục của ông ví như người công nhân làm việc trong nhà máy, làm việc trên dây chuyền sản xuất liên tục, có thể kiểm soát được sản phẩm từ đầu đến cuối… Học sinh học ở đây là tự học hết, giáo viên chỉ hướng dẫn quá trình tự học, hướng dẫn học sinh tự làm lấy bài vở… thầy không gân cổ lên giảng, học sinh không phải cố hết sức mình … “Khi tôi đưa các bài toán về đại số vốn được dạy cho sinh viên  đại học xuống dạy cho học sinh lớp 1, người ta bảo tôi muốn làm cho trẻ em loạn trí à? Thế mà trẻ em lớp 1 học được đấy!” Ông hào hứng bảo tôi.

Trước đây, tôi nghĩ, có lẽ ông là con rể của cố Tổng Bí thư Lê Duẩn nên người ta nể ông, nếu không, phương pháp thực nghiệm, công nghệ giáo dục của ông khó mà tồn tại. Hóa ra  tôi đã nhầm, càng ngày, công nghệ giáo dục mà ông khởi xướng càng trở nên cần thiết cho công cuộc đổi mới giáo dục hiện nay.

GS Hồ Ngọc Đại sinh ở Quảng Trị nhưng quê gốc của ông ở xứ Nghệ. Ông nội từng làm quan thời nhà Nguyễn, quan văn. Bố ông là Hồ Thâm theo cụ Phan Bội Châu chống Pháp, sau đó đi theo cách mạng. Năm 1968, ông sang học đại học ở Liên Xô (cũ) ngành tâm lý. Năm 1976, ông hoàn thành luận án tiến sỹ khoa học “những vấn đề tâm lý trong dạy toán hiện đại”.

GS Hồ Ngọc Đại đã có nhiều câu nói nổi tiếng, nhiều phát ngôn “gây sốc” trên báo như “Trẻ em là cứu tinh của dân tộc…”; “Dạy sai có thể khiến cả một dân tộc sai lầm”; “Tôi chịu thua tất cả chỉ để được công nghệ giáo dục…”.

Giờ ở tuổi ngoài 80, nhưng ông vẫn tràn đầy nhiệt huyết với công nghệ giáo dục, với sự nghiệp “trồng người” đang biến đổi từng ngày trên đất nước ta.

 

 

Theo Tienphong

Video hay

Cùng chuyên mục

Bí ẩn về ‘thiên thần say ngủ’: Xác ướp gần trăm năm vẫn còn chớp mắt

Bí ẩn về ‘thiên thần say ngủ’: Xác ướp gần trăm năm vẫn còn chớp mắt

Khách thập phương đổ về chiêm ngưỡng cây đa – gạo kỳ lạ ở Vĩnh Phúc

Khách thập phương đổ về chiêm ngưỡng cây đa – gạo kỳ lạ ở Vĩnh Phúc

Sản vật của người Rục giữa bất tận rừng cây, núi đá

Sản vật của người Rục giữa bất tận rừng cây, núi đá

Những nguyên tắc lái xe an toàn trên cao tốc

Những nguyên tắc lái xe an toàn trên cao tốc

10 thành phố giàu nhất trong lịch sử thế giới

10 thành phố giàu nhất trong lịch sử thế giới

Trung Quốc không thể thắng nếu chơi bài ‘tổng bằng 0’ ở Biển Đông

Trung Quốc không thể thắng nếu chơi bài ‘tổng bằng 0’ ở Biển Đông

Tác dụng của cây đinh lăng – nhân sâm trong y học cổ truyền

Tác dụng của cây đinh lăng – nhân sâm trong y học cổ truyền

Sự thật về ‘hố tử thần’ Berryessa tại Mỹ

Sự thật về ‘hố tử thần’ Berryessa tại Mỹ

Sự thành khẩn xa xỉ đến vậy sao?

Sự thành khẩn xa xỉ đến vậy sao?

Rau kinh giới và những tác dụng thần kỳ với sức khỏe

Rau kinh giới và những tác dụng thần kỳ với sức khỏe

Thằng bé đánh giày

Thằng bé đánh giày

Nếu có 30s gọi điện cho chính mình cách đây 10 năm, bạn sẽ nói gì?

Nếu có 30s gọi điện cho chính mình cách đây 10 năm, bạn sẽ nói gì?

Đi dạo một chút, hạnh phúc ngay dưới chân ta

Đi dạo một chút, hạnh phúc ngay dưới chân ta

10 dấu hiệu của bệnh trầm cảm

10 dấu hiệu của bệnh trầm cảm

Mơ thấy những điều này đảm bảo bạn sắp ngồi trên đống tiền, làm gì cũng may

Mơ thấy những điều này đảm bảo bạn sắp ngồi trên đống tiền, làm gì cũng may

Làm gì khi ô tô đang chạy tốc độ cao bị kẹt chân ga?

Làm gì khi ô tô đang chạy tốc độ cao bị kẹt chân ga?

10 thực phẩm nhiều dinh dưỡng hơn khi nấu chín

10 thực phẩm nhiều dinh dưỡng hơn khi nấu chín

Ông Kim Jong Un lại cưỡi ngựa trắng lên đỉnh núi thiêng, Triều Tiên sắp có biến?

Ông Kim Jong Un lại cưỡi ngựa trắng lên đỉnh núi thiêng, Triều Tiên sắp có biến?

Báo Mỹ ‘lặn lội’ tìm hiểu về kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa

Báo Mỹ ‘lặn lội’ tìm hiểu về kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa

Xác ướp 2.000 tuổi có nội tạng nguyên vẹn

Xác ướp 2.000 tuổi có nội tạng nguyên vẹn

Cuộc đời ngắn ngủi của chàng trai cao nhất thế giới

Cuộc đời ngắn ngủi của chàng trai cao nhất thế giới

UBND tỉnh Nghệ An chỉ đạo giải quyết các tồn tại, vướng mắc tại các dự án chợ của HTX Hải An

UBND tỉnh Nghệ An chỉ đạo giải quyết các tồn tại, vướng mắc tại các dự án chợ của HTX Hải An

Gian lận điểm thi ở Hà Giang: Đã biết tên thật của ‘Lão phật gia’!

Gian lận điểm thi ở Hà Giang: Đã biết tên thật của ‘Lão phật gia’!

Gương xấu cho con

Gương xấu cho con

Kinh ngạc: Nhà hàng đun nồi nước dùng 75 năm không thay mới

Kinh ngạc: Nhà hàng đun nồi nước dùng 75 năm không thay mới

Phật dạy nếu cho đi 3 thứ đơn giản này, sẽ trọn vẹn công đức

Phật dạy nếu cho đi 3 thứ đơn giản này, sẽ trọn vẹn công đức

Những thói quen sai lầm gây đau lưng, người Việt hay mắc phải

Những thói quen sai lầm gây đau lưng, người Việt hay mắc phải

Những đặc điểm cơ thể chỉ có ở người ăn cay

Những đặc điểm cơ thể chỉ có ở người ăn cay

Ngôi đền cổ đại được tạc từ một khối đá duy nhất

Ngôi đền cổ đại được tạc từ một khối đá duy nhất

Tài xế xe buýt mỗi ngày đều tết tóc giúp cô bé mồ côi mẹ

Tài xế xe buýt mỗi ngày đều tết tóc giúp cô bé mồ côi mẹ