Thương lắm giọt mắm quê mình!

17/04/2019

Bao đời nay, nước mắm đã hiện hữu trong bữa cơm của mọi gia đình Việt, bất kể giàu sang hay nghèo khó. Nước mắm đã được biết đến như một món ăn quan trọng, không thể thiếu nơi yến tiệc chốn cung đình của vua quan cho đến những bữa cơm rau của hàng lê thứ.


 

Dù thời gian có trôi qua bao lâu đi nữa thì từng giọt nước mắm màu hổ phách vẫn luôn kết tinh bởi vị mặn mòi từ những lao nhọc của ngư dân lẫn hương thơm nồng của đại dương xanh thẳm. Nếu các quốc gia lân cận dùng nước mắm làm dung môi để bảo quản thực phẩm hoặc một thứ gia vị nêm nếm đơn thuần thì nước mắm vừa là nguyên liệu vừa là gia vị đồng thời là món ăn chính trong nghệ thuật ẩm thực Việt.

Cũng chỉ từ một thứ nước mắm nhưng qua sự gia giảm, nêm nếm khác nhau, người Việt đã pha chế thành nhiều loại nước chấm phù hợp với từng loại thức ăn khác nhau. Phổ biến nhất nước mắm chua ngọt để ăn cho các món: gỏi, cuốn, chả già, bánh ướt, bánh xèo, cơm tấm, nước mắm mặn (nguyên chất) để ăn với canh chua, lẩu các loại, các món luộc, nước mắm gừng dùng để chấm cá trê chiên, thịt vịt luộc, nước mắm sả ăn chung với các loại ốc, nước mắm me ăn với cá lóc nướng trui, cá kèo chiên giòn, khô nướng các loại…

Nước mắm không thể thiếu trong bữa ăn của người Việt Nam

Không quá lời khi cho rằng nước mắm là một món ngon quê Việt tuy dân dã, dễ tìm nhưng lại hết sức quan trọng không thể thiếu trong bữa ăn hằng này đối với phần lớn những ai được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất hình chữ S thân thương này.

Hồi ở quê, lúc còn nhỏ, mỗi lần nhà hết nước mắm, má thường sai tôi xách cái chai đi mua trong quán của bà Năm Cát, ngay đầu xóm. Nhiều loại nước mắm khác nhau được đựng trong mấy cái tĩn màu nâu đất đặt sát góc nhà. Mỗi loại là mỗi mùi vị khác nhau tùy theo nhu cầu, sở thích và khẩu vị của mỗi người.

Chỉ với một ít nước mắm ngon cùng hành, tiêu, tóp mỡ hòa quyện lại, làm nên cái món nước mắm kho quẹt ngon đến mức quên cả đất trời. Thậm chí món này ngày nay còn chễm chệ hiện diện trong thực đơn của những quán ăn, nhà hàng sánh vai cũng những đặc sản khác.

Lại càng không sao quên được món nước mắm mỡ chan vào cơm nóng mà mấy chị em tôi vừa thổi vừa ăn vào những ngày mưa hay chén nước mắm đường ngọn lịm, cay xé lưỡi để dành ăn cùng mấy trái xoài tượng sau nhà của những buổi trưa hè, trốn ngủ…

Từ lúc cá được mua về từ ngư trường, qua thời gian ướp ủ hai năm mới cho ra thứ nước mắm nguyên chất.

Ở miền Tây quê tôi, đến giờ, nhiều người lớn tuổi vẫn còn đánh giá mức độ khéo léo, khả năng nấu nướng của nàng dâu tương lai bằng… khẩu vị chén nước mắm do chính tay cô gái đó làm ra. Bởi dù là cao lương mỹ vị cỡ nào mà không có được chén nước mắm ngon thì coi như hỏng hết. Nhờ đó tôi lại càng hiểu hơn nước mắm là thứ gia vị quan trọng đến mức nào đối với người dân miệt vườn.

Nước mắm là một thực phẩm không chỉ ngon, lành, tự nhiên mà còn có lợi cho sức khỏe, giúp bổ sung các vi chất thiết yếu cho cơ thể (đương nhiên với một liều lượng vừa đủ trong các bữa ăn). Qua các nghiên cứu cho thấy, trong nước mắm có hơn 13 loại acid amin khác nhau như: valin, methionine, pheylalanin, alanine, isoleucine, lysine…

Bên cạnh đó,quá trình lên men của nước mắm là làm tăng hàm lượng vitamin B1, B2, PP, B12 và sắt. Lượng Omega 3 có trong nước mắm nguyên chất cũng là điều đáng quý đối với tất cả mọi người, nhất là trẻ em và phụ nữ. Theo kinh nghiệm dân gian, nước mắm còn có tác dụng tốt đối với các bệnh đường tiêu hóa. Ở nhiều nơi người dân thường uống nước mắm nguyên chất đễ chữa đau bụng hoặc chống lạnh khi đi câu hay trước lúc lặn xuống biển.

Mùi nước mắm gợi nhớ bữa cơm quê

Nước mắm cũng đi vào thi ca để diễn tả cái đẹp mặn mà của những cô gái cùng sự mộc mạc, chân chất của tình yêu lứa đôi: Nước mắm chanh dành ăn bánh hỏi/Qua thương nàng, theo dõi mấy năm/Cớ sao vắng bặt tin thăm/Hay là thục nữ đã tầm nơi nao”. Hay: Nước mắm ngon dầm con cá đối/ Anh biểu em chờ đến tối anh qua.

Trên tất cả, nước mắm còn là biểu tượng cho sự đoàn kết, sẻ chia trong mâm cơm của gia đình Việt. Chén nước mắm luôn được đặt ở giữa, tuy ít nhưng mọi người đều cần và chỉ dùng vừa đủ. Điều đó thể hiện tính cộng đồng, là thước đo sự ý tứ và văn hóa của mỗi thành viên gia đình trong bữa ăn.

Cái mùi nước mắm thần thánh ấy cũng chính là mùi trong ký ức khi nhắc về quê hương, xứ sở với những ai đang bôn ba nơi đất khách quê người. Ừ thì mùi nước mắm cũng là mùi quê hương mình chớ có đâu xa…

 

Theo TGTT

Video hay

Cùng chuyên mục

NSND Lê Tiến Thọ – Người đùa dai với tác quyền

NSND Lê Tiến Thọ – Người đùa dai với tác quyền

‘Vụ án Lệ Chi Viên’ – Thảm họa phóng tác

‘Vụ án Lệ Chi Viên’ – Thảm họa phóng tác

Trận Vạn Kiếp: 30 vạn quân Đại Việt quyết chiến 50 vạn quân Nguyên

Trận Vạn Kiếp: 30 vạn quân Đại Việt quyết chiến 50 vạn quân Nguyên

Mùa càng cúm ở La Gi

Mùa càng cúm ở La Gi

Cậu học sinh mang gà đến lớp và điểm 10 bất ngờ

Cậu học sinh mang gà đến lớp và điểm 10 bất ngờ

Cú ‘ngã ngựa’ lạ thường của người tiết lộ chuyện ông Tập phá âm mưu đoạt quyền, giải cứu đất nước

Cú ‘ngã ngựa’ lạ thường của người tiết lộ chuyện ông Tập phá âm mưu đoạt quyền, giải cứu đất nước

Vào nơi ẩn mình của mãnh xà Thất Sơn huyền thoại

Vào nơi ẩn mình của mãnh xà Thất Sơn huyền thoại

Sự thực ‘choáng’ về cây mật nhân quý hiếm mọc nhiều ở VN

Sự thực ‘choáng’ về cây mật nhân quý hiếm mọc nhiều ở VN

Sơn cửa nhà kiêng kị 4 màu này nếu không muốn nghèo mạt kiếp

Sơn cửa nhà kiêng kị 4 màu này nếu không muốn nghèo mạt kiếp

Bế mạc liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2019:  Ca kịch Bài chòi Bình Định chia giải vàng cùng Nhà hát Tuồng VN

Bế mạc liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2019: Ca kịch Bài chòi Bình Định chia giải vàng cùng Nhà hát Tuồng VN

‘Chói rạng sơn hà’ và một Bùi Thị Xuân xuất sắc

‘Chói rạng sơn hà’ và một Bùi Thị Xuân xuất sắc

‘Phù Vân’ – Một vở diễn hay của Đoàn Dân ca kịch Khánh Hòa

‘Phù Vân’ – Một vở diễn hay của Đoàn Dân ca kịch Khánh Hòa

‘Trái tim đàn bà’ – Cuộc chơi của đạo diễn

‘Trái tim đàn bà’ – Cuộc chơi của đạo diễn

Loài rắn nguy hiểm nhất hành tinh, mệnh danh ‘cỗ quan tài đen’

Loài rắn nguy hiểm nhất hành tinh, mệnh danh ‘cỗ quan tài đen’

Củ sen 7 lỗ và 9 lỗ khác nhau, nếu chọn sai món ăn sẽ không ngon

Củ sen 7 lỗ và 9 lỗ khác nhau, nếu chọn sai món ăn sẽ không ngon

Chiêm ngưỡng ngôi tịnh xá vừa xác lập kỷ lục Việt Nam

Chiêm ngưỡng ngôi tịnh xá vừa xác lập kỷ lục Việt Nam

Hàng trăm người đến xì xụp cúng bái bông hoa lạ

Hàng trăm người đến xì xụp cúng bái bông hoa lạ

Những thực phẩm cực tốt cho phổi, loại bỏ hết mọi độc tố

Những thực phẩm cực tốt cho phổi, loại bỏ hết mọi độc tố

Sự giống nhau kỳ lạ giữa Tổng thống Donald Trump và vị danh tướng vĩ đại nhất lịch sử Hoa Kỳ

Sự giống nhau kỳ lạ giữa Tổng thống Donald Trump và vị danh tướng vĩ đại nhất lịch sử Hoa Kỳ

Top 11 ‘nữ thần cổ trang’ thế hệ mới của Trung Quốc

Top 11 ‘nữ thần cổ trang’ thế hệ mới của Trung Quốc

Người tự nhận trở về từ năm 2075 cảnh báo khủng khiếp về tương lai

Người tự nhận trở về từ năm 2075 cảnh báo khủng khiếp về tương lai

Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2019: Kích cầu đối với nghệ thuật truyền thống

Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2019: Kích cầu đối với nghệ thuật truyền thống

Phạm Tiến Duật – Tiếng thơ một con đường!

Phạm Tiến Duật – Tiếng thơ một con đường!

Những đặc sản Bình Phước dân dã mà hấp dẫn vô cùng

Những đặc sản Bình Phước dân dã mà hấp dẫn vô cùng

‘Binh chủng’ đặc biệt

‘Binh chủng’ đặc biệt

Những hình ảnh còn mãi với thời gian của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Những hình ảnh còn mãi với thời gian của Chủ tịch Hồ Chí Minh

‘Kinh doanh’ tâm linh: Khu chùa nghìn ha ‘dậy sóng’ dư luận

‘Kinh doanh’ tâm linh: Khu chùa nghìn ha ‘dậy sóng’ dư luận

Cô giáo tát mặt và vụt thước liên tiếp, trẻ lớp 2 phải đi viện

Cô giáo tát mặt và vụt thước liên tiếp, trẻ lớp 2 phải đi viện

Ô tô Trung Quốc đẹp long lanh, mong một thời rẻ như Wave ‘Tàu’

Ô tô Trung Quốc đẹp long lanh, mong một thời rẻ như Wave ‘Tàu’

Những nguy hiểm khó lường khi ăn mít sai cách

Những nguy hiểm khó lường khi ăn mít sai cách