Ồ ạt tổ chức lễ hội: Biến dạng và biến chất

28/05/2018

Tới nay, có thể nói nơi nào cũng có lễ hội, từ cấp làng xã trở lên. Thống kê chưa đầy đủ, nhưng có lẽ phải đến 1/2 tỉnh, thành phố có các lễ hội hoành tráng, với hàng nghìn diễn viên tham gia. Đáng tiếc là trong số đó, nhiều lễ hội đã bị biến dạng.


Lễ vật cầu bùn tại làng Vân (Bắc Giang), ngày 27/5. Ảnh: Quang Vinh.

Có những lễ hội không phải là không hấp dẫn du khách như: lễ hội carnaval Hạ Long, Festival Huế, lễ hội pháo hoa Đà Nẵng… nhưng có nhất thiết năm nào cũng tổ chức như lễ hội carnaval Hạ Long, hay hai năm tổ chức một lần (Fesival Huế), hoặc kéo dài tới 2 tháng (như lễ hội pháo hoa Đà Nẵng?

Tất cả các lễ hội này đều được giải thích là để quảng bá hình ảnh của địa phương, để thu hút khách du lịch… nhưng hiệu quả như thế nào thì không mấy địa phương công bố một cách minh bạch. Các lễ hội này thường được tổ chức rất tốn kém, nhưng hiệu quả thu được chẳng là bao. Khách trong nước thì quá biết địa phương nào có thế mạnh, thế yếu gì, thu hút mình vì lẽ gì.

Còn khách quốc tế ư, liệu có ai xem các chương trình truyền hình trực tiếp lễ khai mạc các lễ hội mọc lên “như nấm sau mưa” ở các địa phương, hay vẫn chỉ là “mẹ hát con khen hay”. Có lẽ không có quốc gia nào có nhiều lễ hội mới như nước ta.

Có hôm mở truyền hình tất cả các kênh sóng đều truyền hình trực tiếp các lễ hội. Thái Lan đâu có nhiều lễ hội như ta mà họ thu hút khách du lịch đến vậy. Tất cả khách du lịch nước ta sang Thái Lan, khi trở về đều đánh giá: Cảnh quan của họ thua kém ta xa.

Năm 2017 Việt Nam đón 13 triệu khách quốc tế (tăng 28% so với năm 2016) và chỉ chưa đầy 20% khách muốn quay trở lại. Khách quốc tế đến Việt Nam chủ yếu là du lịch trải nghiệm. Nước ta có nhiều cảnh quan đẹp, môi trường thiên nhiên kỳ thú, các phong tục tập quán và sinh hoạt văn hóa độc đáo, khác lạ.

Nhưng chúng ta rất ít chú ý mở mang, bồi đắp những tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên du lịch vô giá này, mà chỉ muốn xài cho nó đến cùng kiệt (cũng như sự phát triển kinh tế những năm vừa qua chủ yếu là bán tài nguyên và sức lao động quá rẻ, nên giá trị gia tăng thấp).

Do vậy mà các tour du lịch của ta thường đơn điệu, lặp lại, các sản phẩm du lịch nói chung và sản phẩm lưu niệm nói riêng còn nghèo nàn (phổ biến là cái nón, chiếc quạt giấy…) khiến khách du lịch đến một lần là không còn gì để trải nghiệm nữa.

Trở lại các lễ hội được tổ chức ồ ạt, vừa lãng phí vừa kém hiệu quả, chắc chắn không ít lãnh đạo địa phương sẽ biện minh, chống chế rằng: Họ không sử dụng ngân sách địa phương, mà huy động từ nguồn lực xã hội hóa. Xin thưa rằng từ nguồn nào thì cũng là cơm áo gạo tiền của nhân dân. Vả chăng, ông cha ta đã từng tổng kết “Rượu nhạt uống lắm cũng say/ Người khôn nói lắm dẫu hay cũng nhàm”.

Đáng tiếc là tới nay không ít lễ hội  truyền thống lâu đời và rất văn hóa của đồng bào các dân tộc đã biến dạng hoặc biến chất. Ví như chợ tình được tổ chức ở nhiều vùng miền núi phía Bắc, mà nổi tiếng nhất là chợ tình Khau Vai (Hà Giang) được tổ chức duy nhất một ngày trong năm. Đây là ngày hội dành cho những lứa đôi yêu nhau nhưng không lấy được nhau (dưới chế độ cũ chuyện này xảy ra phổ biến).

Họ đến chợ tâm tình, trao đổi tình cảm, mừng cho nhau nếu cuộc sống gia đình êm ấm. Có những đôi vợ chồng cùng đi đến chợ tình, để tìm nửa kia đã lạc của mình. Đây là một lễ hội rất văn hóa, nhân văn và tiến bộ. Người ta đến hội nhưng không mua bán gì.

Gần đây một số gia đình ở gần địa điểm tổ chức hội đã mở những dịch vụ phục vụ nhu cầu thiết yếu (ăn, uống…) của người đi hội. Rồi những đôi trai gái đang yêu nhau, hoặc những người còn lẻ bóng cũng đến hội… mong tìm được nửa kia của mình. Thương nhất là có những người đi hội đã năm, sáu mươi năm nhưng năm nay đến hội không thấy người năm xưa nữa. Có thể họ đã già yếu, hoặc đã mất rồi.

Một lễ hội đẹp như thế, nhân văn như thế, nhưng đã bị biến chất. Các vị quan chức địa phương đã đứng ra tổ chức, cũng khai mạc, bế mạc, rồi tổ chức các trò chơi, các dịch vụ thu lợi nhuận. Đáng lẽ giúp cho lễ hội diễn ra tốt đẹp thì họ lại làm cho nó biến chất. Vấn đề cơ bản không phải là tổ chức hay không tổ chức lễ hội, mà là ứng xử có văn hóa với các sinh hoạt văn hóa, tinh thần của cư dân và giúp nó ngày càng phát triển tốt đẹp hơn.

 

Theo Daidoanket

Video hay

Cùng chuyên mục

Muôn kiểu nỗi lòng sĩ tử trước giờ thi THPT

Muôn kiểu nỗi lòng sĩ tử trước giờ thi THPT

Quê mình mùa nước nổi

Quê mình mùa nước nổi

Đặc sắc phong tục cưới hỏi của đồng bào Cơ Tu

Đặc sắc phong tục cưới hỏi của đồng bào Cơ Tu

Ký sự World Cup 2018: Ở “dorm”, đi tàu chơi World Cup

Ký sự World Cup 2018: Ở “dorm”, đi tàu chơi World Cup

Khám phá Cúc Phương đẹp lung linh mùa đom đóm

Khám phá Cúc Phương đẹp lung linh mùa đom đóm

Ngắm cả thế giới trong một cửa hiệu

Ngắm cả thế giới trong một cửa hiệu

Những sự trùng hợp bất ngờ trong cuộc sống

Những sự trùng hợp bất ngờ trong cuộc sống

13 món ngon Việt từng được vinh danh trên báo chí nước ngoài

13 món ngon Việt từng được vinh danh trên báo chí nước ngoài

Khám phá những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới

Khám phá những ngôi làng và thị trấn kỳ lạ trên thế giới

Hồ Chí Minh: Người sáng lập Báo chí Cách mạng Việt Nam

Hồ Chí Minh: Người sáng lập Báo chí Cách mạng Việt Nam

Duyên nợ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp với báo chí

Duyên nợ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp với báo chí

Chuyện ít biết về nguyên Tổng biên tập Báo Hà Tĩnh

Chuyện ít biết về nguyên Tổng biên tập Báo Hà Tĩnh

Báo chí góp “lửa” chống tham nhũng, trừ quan tham

Báo chí góp “lửa” chống tham nhũng, trừ quan tham

Ra mắt cuốn sách ảnh ‘Tình yêu Hà Nội’

Ra mắt cuốn sách ảnh ‘Tình yêu Hà Nội’

Nghề báo ảnh trong thế giới hiện đại

Nghề báo ảnh trong thế giới hiện đại

Chuyện nghe đài

Chuyện nghe đài

Chuyện khó tin trong trung tâm cai nghiện miễn phí ở Quảng Ninh

Chuyện khó tin trong trung tâm cai nghiện miễn phí ở Quảng Ninh

Ngắm đất nước Ba Lan đẹp nao lòng mùa World Cup

Ngắm đất nước Ba Lan đẹp nao lòng mùa World Cup

Chuyện cảm động về ông ngoại và chiếc xe đạp cũ của cháu gái

Chuyện cảm động về ông ngoại và chiếc xe đạp cũ của cháu gái

Công nghệ VAR hoạt động thế nào tại World Cup 2018?

Công nghệ VAR hoạt động thế nào tại World Cup 2018?

Phó Thủ tướng: Phải thiết kế tốt hơn Luật Đặc khu

Phó Thủ tướng: Phải thiết kế tốt hơn Luật Đặc khu

Những bất ngờ liên tục tại World Cup 2018, do đâu?

Những bất ngờ liên tục tại World Cup 2018, do đâu?

Chồng cụt tay, mất chân, mù mắt nuôi vợ bị liệt nhiều năm

Chồng cụt tay, mất chân, mù mắt nuôi vợ bị liệt nhiều năm

Chuyện nghề diễn viên quần chúng

Chuyện nghề diễn viên quần chúng

Messi mờ nhạt trước Iceland: Khi thiên tài gục ngã

Messi mờ nhạt trước Iceland: Khi thiên tài gục ngã

Những bức ảnh Việt Nam đẹp nhất được thế giới công nhận

Những bức ảnh Việt Nam đẹp nhất được thế giới công nhận

Hoang mang vì điểm chuẩn

Hoang mang vì điểm chuẩn

Chuyện chưa kể ở phòng chờ sinh

Chuyện chưa kể ở phòng chờ sinh

Hình ảnh hiếm hoi trong quá khứ của vợ chồng nghệ sĩ Lan Hương – Đỗ Kỷ

Hình ảnh hiếm hoi trong quá khứ của vợ chồng nghệ sĩ Lan Hương – Đỗ Kỷ

CĐV các nước rực rỡ sắc màu, gây huyên náo đường phố Nga

CĐV các nước rực rỡ sắc màu, gây huyên náo đường phố Nga