Ồ ạt tổ chức lễ hội: Biến dạng và biến chất

28/05/2018

Tới nay, có thể nói nơi nào cũng có lễ hội, từ cấp làng xã trở lên. Thống kê chưa đầy đủ, nhưng có lẽ phải đến 1/2 tỉnh, thành phố có các lễ hội hoành tráng, với hàng nghìn diễn viên tham gia. Đáng tiếc là trong số đó, nhiều lễ hội đã bị biến dạng.


Lễ vật cầu bùn tại làng Vân (Bắc Giang), ngày 27/5. Ảnh: Quang Vinh.

Có những lễ hội không phải là không hấp dẫn du khách như: lễ hội carnaval Hạ Long, Festival Huế, lễ hội pháo hoa Đà Nẵng… nhưng có nhất thiết năm nào cũng tổ chức như lễ hội carnaval Hạ Long, hay hai năm tổ chức một lần (Fesival Huế), hoặc kéo dài tới 2 tháng (như lễ hội pháo hoa Đà Nẵng?

Tất cả các lễ hội này đều được giải thích là để quảng bá hình ảnh của địa phương, để thu hút khách du lịch… nhưng hiệu quả như thế nào thì không mấy địa phương công bố một cách minh bạch. Các lễ hội này thường được tổ chức rất tốn kém, nhưng hiệu quả thu được chẳng là bao. Khách trong nước thì quá biết địa phương nào có thế mạnh, thế yếu gì, thu hút mình vì lẽ gì.

Còn khách quốc tế ư, liệu có ai xem các chương trình truyền hình trực tiếp lễ khai mạc các lễ hội mọc lên “như nấm sau mưa” ở các địa phương, hay vẫn chỉ là “mẹ hát con khen hay”. Có lẽ không có quốc gia nào có nhiều lễ hội mới như nước ta.

Có hôm mở truyền hình tất cả các kênh sóng đều truyền hình trực tiếp các lễ hội. Thái Lan đâu có nhiều lễ hội như ta mà họ thu hút khách du lịch đến vậy. Tất cả khách du lịch nước ta sang Thái Lan, khi trở về đều đánh giá: Cảnh quan của họ thua kém ta xa.

Năm 2017 Việt Nam đón 13 triệu khách quốc tế (tăng 28% so với năm 2016) và chỉ chưa đầy 20% khách muốn quay trở lại. Khách quốc tế đến Việt Nam chủ yếu là du lịch trải nghiệm. Nước ta có nhiều cảnh quan đẹp, môi trường thiên nhiên kỳ thú, các phong tục tập quán và sinh hoạt văn hóa độc đáo, khác lạ.

Nhưng chúng ta rất ít chú ý mở mang, bồi đắp những tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên du lịch vô giá này, mà chỉ muốn xài cho nó đến cùng kiệt (cũng như sự phát triển kinh tế những năm vừa qua chủ yếu là bán tài nguyên và sức lao động quá rẻ, nên giá trị gia tăng thấp).

Do vậy mà các tour du lịch của ta thường đơn điệu, lặp lại, các sản phẩm du lịch nói chung và sản phẩm lưu niệm nói riêng còn nghèo nàn (phổ biến là cái nón, chiếc quạt giấy…) khiến khách du lịch đến một lần là không còn gì để trải nghiệm nữa.

Trở lại các lễ hội được tổ chức ồ ạt, vừa lãng phí vừa kém hiệu quả, chắc chắn không ít lãnh đạo địa phương sẽ biện minh, chống chế rằng: Họ không sử dụng ngân sách địa phương, mà huy động từ nguồn lực xã hội hóa. Xin thưa rằng từ nguồn nào thì cũng là cơm áo gạo tiền của nhân dân. Vả chăng, ông cha ta đã từng tổng kết “Rượu nhạt uống lắm cũng say/ Người khôn nói lắm dẫu hay cũng nhàm”.

Đáng tiếc là tới nay không ít lễ hội  truyền thống lâu đời và rất văn hóa của đồng bào các dân tộc đã biến dạng hoặc biến chất. Ví như chợ tình được tổ chức ở nhiều vùng miền núi phía Bắc, mà nổi tiếng nhất là chợ tình Khau Vai (Hà Giang) được tổ chức duy nhất một ngày trong năm. Đây là ngày hội dành cho những lứa đôi yêu nhau nhưng không lấy được nhau (dưới chế độ cũ chuyện này xảy ra phổ biến).

Họ đến chợ tâm tình, trao đổi tình cảm, mừng cho nhau nếu cuộc sống gia đình êm ấm. Có những đôi vợ chồng cùng đi đến chợ tình, để tìm nửa kia đã lạc của mình. Đây là một lễ hội rất văn hóa, nhân văn và tiến bộ. Người ta đến hội nhưng không mua bán gì.

Gần đây một số gia đình ở gần địa điểm tổ chức hội đã mở những dịch vụ phục vụ nhu cầu thiết yếu (ăn, uống…) của người đi hội. Rồi những đôi trai gái đang yêu nhau, hoặc những người còn lẻ bóng cũng đến hội… mong tìm được nửa kia của mình. Thương nhất là có những người đi hội đã năm, sáu mươi năm nhưng năm nay đến hội không thấy người năm xưa nữa. Có thể họ đã già yếu, hoặc đã mất rồi.

Một lễ hội đẹp như thế, nhân văn như thế, nhưng đã bị biến chất. Các vị quan chức địa phương đã đứng ra tổ chức, cũng khai mạc, bế mạc, rồi tổ chức các trò chơi, các dịch vụ thu lợi nhuận. Đáng lẽ giúp cho lễ hội diễn ra tốt đẹp thì họ lại làm cho nó biến chất. Vấn đề cơ bản không phải là tổ chức hay không tổ chức lễ hội, mà là ứng xử có văn hóa với các sinh hoạt văn hóa, tinh thần của cư dân và giúp nó ngày càng phát triển tốt đẹp hơn.

 

Theo Daidoanket

Video hay

Cùng chuyên mục

Tuyển sinh đầu cấp ở TPHCM khó hơn thi đại học: 1 chọi 8

Tuyển sinh đầu cấp ở TPHCM khó hơn thi đại học: 1 chọi 8

‘Ma trận’ lừa đảo qua mạng xã hội: Mạng ảo, mất tiền thật

‘Ma trận’ lừa đảo qua mạng xã hội: Mạng ảo, mất tiền thật

Hiểm họa trong ly sirô đá bào 5000 đồng trước cổng trường

Hiểm họa trong ly sirô đá bào 5000 đồng trước cổng trường

Độc đáo Ngày Sách Việt Nam lần thứ 6

Độc đáo Ngày Sách Việt Nam lần thứ 6

Tiến sĩ, nhà phê bình văn học Chu Văn Sơn qua đời ở tuổi 58

Tiến sĩ, nhà phê bình văn học Chu Văn Sơn qua đời ở tuổi 58

Vụ anh Hoàng Văn Thư ở Hữu Lũng, Lạng Sơn bị hành hung gây thương tích: Khởi tố Hoàng Văn Lựu, nguyên công an viên của xã Yên Bình

Vụ anh Hoàng Văn Thư ở Hữu Lũng, Lạng Sơn bị hành hung gây thương tích: Khởi tố Hoàng Văn Lựu, nguyên công an viên của xã Yên Bình

Bệnh ung thư giáo dục, ai chữa?

Bệnh ung thư giáo dục, ai chữa?

Chuyên gia nói 3 yếu tố khiến xây lại nhà thờ Đức Bà Paris mất 40 năm

Chuyên gia nói 3 yếu tố khiến xây lại nhà thờ Đức Bà Paris mất 40 năm

Tết Lào ở Luang Prabang

Tết Lào ở Luang Prabang

Xã hội bạo lực và sự cứu rỗi cuối cùng

Xã hội bạo lực và sự cứu rỗi cuối cùng

Nguồn gốc câu thành ngữ ‘Con kiến mà kiện củ khoai’

Nguồn gốc câu thành ngữ ‘Con kiến mà kiện củ khoai’

Những thánh tích và tác phẩm vô giá trong nhà thờ Đức Bà Paris

Những thánh tích và tác phẩm vô giá trong nhà thờ Đức Bà Paris

Thương lắm giọt mắm quê mình!

Thương lắm giọt mắm quê mình!

3 thế hệ cùng làm sạch bãi biển

3 thế hệ cùng làm sạch bãi biển

Kiểu uống cà phê thách thức thần chết ở Hà Nội

Kiểu uống cà phê thách thức thần chết ở Hà Nội

‘Đệ nhất cung thủ’ thời Tam quốc, không phải Hoàng Trung hay Lã Bố

‘Đệ nhất cung thủ’ thời Tam quốc, không phải Hoàng Trung hay Lã Bố

‘Bôi trơn, lót tay’ ngày càng tinh vi

‘Bôi trơn, lót tay’ ngày càng tinh vi

Nhà thờ Đức Bà Paris bốc cháy: Kỳ quan bị phá hủy

Nhà thờ Đức Bà Paris bốc cháy: Kỳ quan bị phá hủy

Con em nông dân Sơn La cũng được nâng điểm ‘trên trời’?

Con em nông dân Sơn La cũng được nâng điểm ‘trên trời’?

Chuyện tình cổ tích: Cô gái bỏ nhà theo chàng trai tật nguyền bán kẹo kéo

Chuyện tình cổ tích: Cô gái bỏ nhà theo chàng trai tật nguyền bán kẹo kéo

Loại trà ‘đại gia’ nhấp một ngụm tốn… tiền triệu

Loại trà ‘đại gia’ nhấp một ngụm tốn… tiền triệu

Chuyện ‘được vợ’ ly kỳ của các ông vua Việt Nam

Chuyện ‘được vợ’ ly kỳ của các ông vua Việt Nam

Tuyên chiến với tiền!

Tuyên chiến với tiền!

CSGT căng mình dưới nắng gần 40 độ điều hòa giao thông ở TP.HCM

CSGT căng mình dưới nắng gần 40 độ điều hòa giao thông ở TP.HCM

Xúc động tình người cứu nạn trên đèo Lò Xo

Xúc động tình người cứu nạn trên đèo Lò Xo

Nhà văn Diêm Liên Khoa: Tìm ánh sáng trong bóng tối

Nhà văn Diêm Liên Khoa: Tìm ánh sáng trong bóng tối

Trường vùng khó và cách làm mới

Trường vùng khó và cách làm mới

Làng ngậm chì xứ Huế

Làng ngậm chì xứ Huế

Tưng bừng khai mạc Lễ hội Giỗ tổ Hùng Vương 2019

Tưng bừng khai mạc Lễ hội Giỗ tổ Hùng Vương 2019

Bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa vật thể ở huyện Hoằng Hóa

Bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa vật thể ở huyện Hoằng Hóa