Ồ ạt tổ chức lễ hội: Biến dạng và biến chất

28/05/2018

Tới nay, có thể nói nơi nào cũng có lễ hội, từ cấp làng xã trở lên. Thống kê chưa đầy đủ, nhưng có lẽ phải đến 1/2 tỉnh, thành phố có các lễ hội hoành tráng, với hàng nghìn diễn viên tham gia. Đáng tiếc là trong số đó, nhiều lễ hội đã bị biến dạng.


Lễ vật cầu bùn tại làng Vân (Bắc Giang), ngày 27/5. Ảnh: Quang Vinh.

Có những lễ hội không phải là không hấp dẫn du khách như: lễ hội carnaval Hạ Long, Festival Huế, lễ hội pháo hoa Đà Nẵng… nhưng có nhất thiết năm nào cũng tổ chức như lễ hội carnaval Hạ Long, hay hai năm tổ chức một lần (Fesival Huế), hoặc kéo dài tới 2 tháng (như lễ hội pháo hoa Đà Nẵng?

Tất cả các lễ hội này đều được giải thích là để quảng bá hình ảnh của địa phương, để thu hút khách du lịch… nhưng hiệu quả như thế nào thì không mấy địa phương công bố một cách minh bạch. Các lễ hội này thường được tổ chức rất tốn kém, nhưng hiệu quả thu được chẳng là bao. Khách trong nước thì quá biết địa phương nào có thế mạnh, thế yếu gì, thu hút mình vì lẽ gì.

Còn khách quốc tế ư, liệu có ai xem các chương trình truyền hình trực tiếp lễ khai mạc các lễ hội mọc lên “như nấm sau mưa” ở các địa phương, hay vẫn chỉ là “mẹ hát con khen hay”. Có lẽ không có quốc gia nào có nhiều lễ hội mới như nước ta.

Có hôm mở truyền hình tất cả các kênh sóng đều truyền hình trực tiếp các lễ hội. Thái Lan đâu có nhiều lễ hội như ta mà họ thu hút khách du lịch đến vậy. Tất cả khách du lịch nước ta sang Thái Lan, khi trở về đều đánh giá: Cảnh quan của họ thua kém ta xa.

Năm 2017 Việt Nam đón 13 triệu khách quốc tế (tăng 28% so với năm 2016) và chỉ chưa đầy 20% khách muốn quay trở lại. Khách quốc tế đến Việt Nam chủ yếu là du lịch trải nghiệm. Nước ta có nhiều cảnh quan đẹp, môi trường thiên nhiên kỳ thú, các phong tục tập quán và sinh hoạt văn hóa độc đáo, khác lạ.

Nhưng chúng ta rất ít chú ý mở mang, bồi đắp những tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên du lịch vô giá này, mà chỉ muốn xài cho nó đến cùng kiệt (cũng như sự phát triển kinh tế những năm vừa qua chủ yếu là bán tài nguyên và sức lao động quá rẻ, nên giá trị gia tăng thấp).

Do vậy mà các tour du lịch của ta thường đơn điệu, lặp lại, các sản phẩm du lịch nói chung và sản phẩm lưu niệm nói riêng còn nghèo nàn (phổ biến là cái nón, chiếc quạt giấy…) khiến khách du lịch đến một lần là không còn gì để trải nghiệm nữa.

Trở lại các lễ hội được tổ chức ồ ạt, vừa lãng phí vừa kém hiệu quả, chắc chắn không ít lãnh đạo địa phương sẽ biện minh, chống chế rằng: Họ không sử dụng ngân sách địa phương, mà huy động từ nguồn lực xã hội hóa. Xin thưa rằng từ nguồn nào thì cũng là cơm áo gạo tiền của nhân dân. Vả chăng, ông cha ta đã từng tổng kết “Rượu nhạt uống lắm cũng say/ Người khôn nói lắm dẫu hay cũng nhàm”.

Đáng tiếc là tới nay không ít lễ hội  truyền thống lâu đời và rất văn hóa của đồng bào các dân tộc đã biến dạng hoặc biến chất. Ví như chợ tình được tổ chức ở nhiều vùng miền núi phía Bắc, mà nổi tiếng nhất là chợ tình Khau Vai (Hà Giang) được tổ chức duy nhất một ngày trong năm. Đây là ngày hội dành cho những lứa đôi yêu nhau nhưng không lấy được nhau (dưới chế độ cũ chuyện này xảy ra phổ biến).

Họ đến chợ tâm tình, trao đổi tình cảm, mừng cho nhau nếu cuộc sống gia đình êm ấm. Có những đôi vợ chồng cùng đi đến chợ tình, để tìm nửa kia đã lạc của mình. Đây là một lễ hội rất văn hóa, nhân văn và tiến bộ. Người ta đến hội nhưng không mua bán gì.

Gần đây một số gia đình ở gần địa điểm tổ chức hội đã mở những dịch vụ phục vụ nhu cầu thiết yếu (ăn, uống…) của người đi hội. Rồi những đôi trai gái đang yêu nhau, hoặc những người còn lẻ bóng cũng đến hội… mong tìm được nửa kia của mình. Thương nhất là có những người đi hội đã năm, sáu mươi năm nhưng năm nay đến hội không thấy người năm xưa nữa. Có thể họ đã già yếu, hoặc đã mất rồi.

Một lễ hội đẹp như thế, nhân văn như thế, nhưng đã bị biến chất. Các vị quan chức địa phương đã đứng ra tổ chức, cũng khai mạc, bế mạc, rồi tổ chức các trò chơi, các dịch vụ thu lợi nhuận. Đáng lẽ giúp cho lễ hội diễn ra tốt đẹp thì họ lại làm cho nó biến chất. Vấn đề cơ bản không phải là tổ chức hay không tổ chức lễ hội, mà là ứng xử có văn hóa với các sinh hoạt văn hóa, tinh thần của cư dân và giúp nó ngày càng phát triển tốt đẹp hơn.

 

Theo Daidoanket

Video hay

Cùng chuyên mục

HLV tuyển Jordan: ‘Đá với Việt Nam còn khó hơn đá với đội từng dự World Cup’

HLV tuyển Jordan: ‘Đá với Việt Nam còn khó hơn đá với đội từng dự World Cup’

Con người thực sự của Chu Du: Đa mưu, túc trí, không đố kỵ

Con người thực sự của Chu Du: Đa mưu, túc trí, không đố kỵ

Những mãnh tướng phải chết oan uổng trong lịch sử Trung Hoa

Những mãnh tướng phải chết oan uổng trong lịch sử Trung Hoa

Chuyện ‘thê thiếp’ trong hôn nhân của người xưa

Chuyện ‘thê thiếp’ trong hôn nhân của người xưa

Từ số chết đuối đến đại phú ông: Thiện ác trong một niệm, vận mệnh hai tầng trời

Từ số chết đuối đến đại phú ông: Thiện ác trong một niệm, vận mệnh hai tầng trời

‘Cấm địa tử vong’ – Bí ẩn 5 vùng đất nguy hiểm một đi không trở lại của Trung Quốc

‘Cấm địa tử vong’ – Bí ẩn 5 vùng đất nguy hiểm một đi không trở lại của Trung Quốc

Đào cổ thụ Nhật Tân giá hàng trăm triệu của đại gia chơi Tết

Đào cổ thụ Nhật Tân giá hàng trăm triệu của đại gia chơi Tết

Lễ hội tiêu cực: Nhiều ý kiến khác nhau

Lễ hội tiêu cực: Nhiều ý kiến khác nhau

Ngọt thơm bánh gấc Ninh Giang – thứ quà tết bình dị

Ngọt thơm bánh gấc Ninh Giang – thứ quà tết bình dị

Tản mạn cùng thư pháp ngày xuân

Tản mạn cùng thư pháp ngày xuân

Làng chiếu Cẩm Nê một chiều thu nắng vàng

Làng chiếu Cẩm Nê một chiều thu nắng vàng

Cuộc sống tại ngoại êm đềm của công chúa Huawei

Cuộc sống tại ngoại êm đềm của công chúa Huawei

Jordan – đối thủ của Việt Nam tại vòng 1/8 Asian Cup mạnh cỡ nào?

Jordan – đối thủ của Việt Nam tại vòng 1/8 Asian Cup mạnh cỡ nào?

Tết xưa – miền cổ tích vẹn nguyên

Tết xưa – miền cổ tích vẹn nguyên

Trả lương 1 triệu/ngày vẫn đỏ mắt tìm người làm dịp Tết

Trả lương 1 triệu/ngày vẫn đỏ mắt tìm người làm dịp Tết

Asian Cup 2019 chỉ còn 3 vé đi tiếp, cơ hội nào cho Việt Nam?

Asian Cup 2019 chỉ còn 3 vé đi tiếp, cơ hội nào cho Việt Nam?

Điều có thể thay đổi cuộc đời con cái nhưng cha mẹ thường quên dạy

Điều có thể thay đổi cuộc đời con cái nhưng cha mẹ thường quên dạy

Những sinh vật dưới đáy biển vô cùng đẹp và dễ thương

Những sinh vật dưới đáy biển vô cùng đẹp và dễ thương

Việt Nam – Yemen: Cánh cửa hẹp cho thầy trò HLV Park Hang-seo

Việt Nam – Yemen: Cánh cửa hẹp cho thầy trò HLV Park Hang-seo

Chinh phục rừng đá Tsingy ở Madagascar

Chinh phục rừng đá Tsingy ở Madagascar

Vì sao du lịch Việt thu hút nhiều khách Hàn, ‘áp đảo’ khách Trung Quốc

Vì sao du lịch Việt thu hút nhiều khách Hàn, ‘áp đảo’ khách Trung Quốc

Tuyệt chiêu kén con rể đầy kỳ lạ của mẹ vợ

Tuyệt chiêu kén con rể đầy kỳ lạ của mẹ vợ

Cuộc sống của những người tách biệt khỏi thế giới

Cuộc sống của những người tách biệt khỏi thế giới

Giải mã Tam quốc: Toan tính của Tào Tháo trên chiến trường Quan Độ

Giải mã Tam quốc: Toan tính của Tào Tháo trên chiến trường Quan Độ

Từ cù lao Tân Phong đến câu chuyện du lịch của Tiền Giang

Từ cù lao Tân Phong đến câu chuyện du lịch của Tiền Giang

Tôn Ngộ Không đánh đổ cây nhân sâm, vì sao chỉ Bồ Tát cứu được?

Tôn Ngộ Không đánh đổ cây nhân sâm, vì sao chỉ Bồ Tát cứu được?

Người đẹp Kinh Bắc tỏa sáng miền Quan họ

Người đẹp Kinh Bắc tỏa sáng miền Quan họ

Tro hương, sợi dây kết nối với tổ tiên trong văn hóa truyền thống

Tro hương, sợi dây kết nối với tổ tiên trong văn hóa truyền thống

Cuộc đời phi thường của người ăn mày đi vào lịch sử thế giới

Cuộc đời phi thường của người ăn mày đi vào lịch sử thế giới

Kỳ y dị thảo: Câu chuyện về nguồn gốc của vị thuốc Đương quy

Kỳ y dị thảo: Câu chuyện về nguồn gốc của vị thuốc Đương quy