Những vật dụng kỳ bí và quyền uy của thầy mo người Thái ở Nghệ An

14/05/2018

Một thầy mo người Thái có khá nhiều những vật dụng vừa kỳ bí, vừa mang tính quyền uy.

Thầy mo Vi Văn Quỳnh trong trang phục và binh khí khi làm lễ. Ảnh: Xuân Thủy

Thầy mo giữ vai trò quan trọng trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Thái ở Nghệ An. Thầy mo được xem như là “cầu nối” giữa đấng siêu nhiên và  con người.

Gần đây, chúng tôi gặp thầy mo mùn Vi Văn Quỳnh (1946) ở bản Khe Sài 2 xã Nghĩa Lộc (Nghĩa Đàn)  và được ông cho phép tìm hiểu về bộ đồ nghề bất ly thân gần 30 năm hành nghề. Người Thái có 2 ngành gọi là “mo một” và “mo môn” (mo mùn).

Mo mùn chuyên lo các việc xem giờ tốt xấu, đặt móng nhà, cưới hỏi, gọi hồn vía, xua đuổi tà ma yểm khiến trẻ con hay khóc… Khi đi làm lễ, thầy mo luôn mang theo chiếc túi đựng trong đó những đồ vật cần thiết cho buổi lễ.

Trước khi làm lễ, thầy mo đội chiếc khăn trắng được gọi là “phái chước chạng” (dây trói voi) trên đầu. Khi mang dây này, thầy mo được cho là có sức mạnh trói được voi. Đây còn là trang phục để đấng siêu nhiên nhận biết đây là thầy mo, là người làm cầu nối trong buổi lễ. Trên mâm cúng luôn có một miếng vải trắng được gọi là “phen hoóng khài”, khăn này để trải vào mâm sau đó đặt các lễ vật lên trên.

Chiếc “dây trói voi” thầy mo thường buộc trên đầu khi làm lễ. Ảnh: Xuân Thủy

Mỗi khi ngồi làm lễ, trên tay thầy mo luôn phe phẩy chiếc quạt (bì mo) để xua đuổi người khác lại gần, cũng như xua đuổi tà ma trong buổi làm lễ. Chiếc quạt được làm bằng giấy và nan tre. Trên quạt có những dòng chữ mà chỉ thầy mới biết ý nghĩa.

Chiếc quạt làm phép của thầy mo Vi Văn Quỳnh. Ảnh: Xuân Thủy

Khi bắt đầu lễ, thầy sẽ quàng chiếc khăn “mệ một” màu đỏ lên cổ. Đây là chiếc khăn được cho là của bà nội thầy mo để lại.

Trong túi còn có nhiều chiếc chén nhỏ mang theo, mỗi chén tượng trưng cho một người thầy truyền nghề của mo và một cái chén riêng của chính thầy mo. Đây là một cách để thầy mo tưởng nhớ mang ơn công lao của các “pó khu” (thầy) đã dạy dỗ truyền thụ lại cho mình thành mo.

Trong ảnh, ông Quỳnh có 4 người “pó khu” với 4 chén và một chén của ông. Ảnh: Xuân Thủy

Trong túi còn có hai chiếc vòng bạc, hai đồng xu âm dương và sáp ong. Hai chiếc vòng bạc như là lá bùa hộ thân, hai đồng xu âm dương để xin đấng siêu nhiên có đồng ý hay là không đồng ý, còn sáp ong mang theo dùng để làm tên bắn ma quỷ và làm nến thắp trong mâm lễ.

Ông còn mang theo chiếc sáo (pi một) được làm bằng nứa phải có tiếng trầm, trên sáo được thầy mo khắc những hoa văn rất cầu kỳ. Tiếng sáo dùng để đuổi tà ma, gọi hồn trở về với thân xác trong các nghi lễ.

Cây kiếm là thứ thể hiện uy quyền, sức mạnh cũng như bản lĩnh của thầy mo. Kiếm thường được các thầy mo truyền lại cho học trò của mình. Ảnh : Xuân Thủy

Ngoài ra mo còn mang theo cây kiếm gọi là “láp mùn”. Kiếm do thầy truyền nghề truyền lại cho học trò chính của mình qua các đời. Kiếm thầy mo thường được rèn riêng bằng thép và có in hoa văn. Chuôi kiếm được làm bằng gỗ tạc hình đầu hổ, vỏ kiếm được làm bằng gỗ pơ mu trạm trổ hình rồng phượng. Chiếc kiếm được dùng để đe dọa, xua đuổi ma quỷ, thể hiện quyền uy và sức mạnh cũng như bản lĩnh của thầy mo.

Tất cả các đồ nghề được ông Vi Văn Quỳnh cho vào túi treo ở bàn thờ ở trong nhà. Bàn thờ được đặt trang nghiêm ở góc cao gian buồng, có chai rượu, khăn, kiếm thầy mo và áo của những người từng được ông làm lễ cho. Bên cạnh bàn thờ có chiếc cồng bằng đồng, mỗi khi có ai đến gọi ông phải đánh cồng 3 hồi 9 tiếng rồi khấn thần chú mới được cầm túi đi làm lễ.

Theo Baonghean

Video hay

Cùng chuyên mục

Quan tể tướng ‘chạy’ điểm thi cho con, cấp dưới bị treo cổ

Quan tể tướng ‘chạy’ điểm thi cho con, cấp dưới bị treo cổ

Tranh cãi về phục dựng Nhà thờ Đức Bà Paris – Hoài cổ hay hiện đại?

Tranh cãi về phục dựng Nhà thờ Đức Bà Paris – Hoài cổ hay hiện đại?

Thanh Hóa: Khai hội lễ hội đền Đồng Cổ

Thanh Hóa: Khai hội lễ hội đền Đồng Cổ

Lễ kỷ niệm 1.080 năm Ngô Quyền xưng Vương, định đô ở Cổ Loa

Lễ kỷ niệm 1.080 năm Ngô Quyền xưng Vương, định đô ở Cổ Loa

217 năm trước, tên nước Việt Nam đã ra đời như thế nào?

217 năm trước, tên nước Việt Nam đã ra đời như thế nào?

Những giả thuyết thú vị về tiến hóa

Những giả thuyết thú vị về tiến hóa

Diễn xướng Nam bộ góp phần giữ gìn nghệ thuật cổ xưa

Diễn xướng Nam bộ góp phần giữ gìn nghệ thuật cổ xưa

Ảnh: Hà Nội đẹp nao lòng mùa lá rụng tháng 4

Ảnh: Hà Nội đẹp nao lòng mùa lá rụng tháng 4

Tuyển sinh đầu cấp ở TPHCM khó hơn thi đại học: 1 chọi 8

Tuyển sinh đầu cấp ở TPHCM khó hơn thi đại học: 1 chọi 8

‘Ma trận’ lừa đảo qua mạng xã hội: Mạng ảo, mất tiền thật

‘Ma trận’ lừa đảo qua mạng xã hội: Mạng ảo, mất tiền thật

Hiểm họa trong ly sirô đá bào 5000 đồng trước cổng trường

Hiểm họa trong ly sirô đá bào 5000 đồng trước cổng trường

Độc đáo Ngày Sách Việt Nam lần thứ 6

Độc đáo Ngày Sách Việt Nam lần thứ 6

Tiến sĩ, nhà phê bình văn học Chu Văn Sơn qua đời ở tuổi 58

Tiến sĩ, nhà phê bình văn học Chu Văn Sơn qua đời ở tuổi 58

Vụ anh Hoàng Văn Thư ở Hữu Lũng, Lạng Sơn bị hành hung gây thương tích: Khởi tố Hoàng Văn Lựu, nguyên công an viên của xã Yên Bình

Vụ anh Hoàng Văn Thư ở Hữu Lũng, Lạng Sơn bị hành hung gây thương tích: Khởi tố Hoàng Văn Lựu, nguyên công an viên của xã Yên Bình

10 sai lầm khi dạy con phụ huynh cần tránh

10 sai lầm khi dạy con phụ huynh cần tránh

Chuyên gia nói 3 yếu tố khiến xây lại nhà thờ Đức Bà Paris mất 40 năm

Chuyên gia nói 3 yếu tố khiến xây lại nhà thờ Đức Bà Paris mất 40 năm

Tết Lào ở Luang Prabang

Tết Lào ở Luang Prabang

Xâm hại tình dục trẻ em tràn lan: Đâu là giới hạn của dục vọng?

Xâm hại tình dục trẻ em tràn lan: Đâu là giới hạn của dục vọng?

Xã hội bạo lực và sự cứu rỗi cuối cùng

Xã hội bạo lực và sự cứu rỗi cuối cùng

Nguồn gốc câu thành ngữ ‘Con kiến mà kiện củ khoai’

Nguồn gốc câu thành ngữ ‘Con kiến mà kiện củ khoai’

Thương lắm giọt mắm quê mình!

Thương lắm giọt mắm quê mình!

‘Đệ nhất cung thủ’ thời Tam quốc, không phải Hoàng Trung hay Lã Bố

‘Đệ nhất cung thủ’ thời Tam quốc, không phải Hoàng Trung hay Lã Bố

Tự kỷ hiểu thế nào cho đúng?

Tự kỷ hiểu thế nào cho đúng?

‘Bôi trơn, lót tay’ ngày càng tinh vi

‘Bôi trơn, lót tay’ ngày càng tinh vi

Thả rông chó: Phớt lờ quy định cấm – coi thường tính mạng người khác

Thả rông chó: Phớt lờ quy định cấm – coi thường tính mạng người khác

Chuyện ‘được vợ’ ly kỳ của các ông vua Việt Nam

Chuyện ‘được vợ’ ly kỳ của các ông vua Việt Nam

Tuyên chiến với tiền!

Tuyên chiến với tiền!

CSGT căng mình dưới nắng gần 40 độ điều hòa giao thông ở TP.HCM

CSGT căng mình dưới nắng gần 40 độ điều hòa giao thông ở TP.HCM

PVC trượt dài thua lỗ, công ty mẹ lỗ lũy kế hơn 3.390 tỉ đồng

PVC trượt dài thua lỗ, công ty mẹ lỗ lũy kế hơn 3.390 tỉ đồng

Nhà văn Diêm Liên Khoa: Tìm ánh sáng trong bóng tối

Nhà văn Diêm Liên Khoa: Tìm ánh sáng trong bóng tối