Những vật dụng kỳ bí và quyền uy của thầy mo người Thái ở Nghệ An

14/05/2018

Một thầy mo người Thái có khá nhiều những vật dụng vừa kỳ bí, vừa mang tính quyền uy.

Thầy mo Vi Văn Quỳnh trong trang phục và binh khí khi làm lễ. Ảnh: Xuân Thủy

Thầy mo giữ vai trò quan trọng trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Thái ở Nghệ An. Thầy mo được xem như là “cầu nối” giữa đấng siêu nhiên và  con người.

Gần đây, chúng tôi gặp thầy mo mùn Vi Văn Quỳnh (1946) ở bản Khe Sài 2 xã Nghĩa Lộc (Nghĩa Đàn)  và được ông cho phép tìm hiểu về bộ đồ nghề bất ly thân gần 30 năm hành nghề. Người Thái có 2 ngành gọi là “mo một” và “mo môn” (mo mùn).

Mo mùn chuyên lo các việc xem giờ tốt xấu, đặt móng nhà, cưới hỏi, gọi hồn vía, xua đuổi tà ma yểm khiến trẻ con hay khóc… Khi đi làm lễ, thầy mo luôn mang theo chiếc túi đựng trong đó những đồ vật cần thiết cho buổi lễ.

Trước khi làm lễ, thầy mo đội chiếc khăn trắng được gọi là “phái chước chạng” (dây trói voi) trên đầu. Khi mang dây này, thầy mo được cho là có sức mạnh trói được voi. Đây còn là trang phục để đấng siêu nhiên nhận biết đây là thầy mo, là người làm cầu nối trong buổi lễ. Trên mâm cúng luôn có một miếng vải trắng được gọi là “phen hoóng khài”, khăn này để trải vào mâm sau đó đặt các lễ vật lên trên.

Chiếc “dây trói voi” thầy mo thường buộc trên đầu khi làm lễ. Ảnh: Xuân Thủy

Mỗi khi ngồi làm lễ, trên tay thầy mo luôn phe phẩy chiếc quạt (bì mo) để xua đuổi người khác lại gần, cũng như xua đuổi tà ma trong buổi làm lễ. Chiếc quạt được làm bằng giấy và nan tre. Trên quạt có những dòng chữ mà chỉ thầy mới biết ý nghĩa.

Chiếc quạt làm phép của thầy mo Vi Văn Quỳnh. Ảnh: Xuân Thủy

Khi bắt đầu lễ, thầy sẽ quàng chiếc khăn “mệ một” màu đỏ lên cổ. Đây là chiếc khăn được cho là của bà nội thầy mo để lại.

Trong túi còn có nhiều chiếc chén nhỏ mang theo, mỗi chén tượng trưng cho một người thầy truyền nghề của mo và một cái chén riêng của chính thầy mo. Đây là một cách để thầy mo tưởng nhớ mang ơn công lao của các “pó khu” (thầy) đã dạy dỗ truyền thụ lại cho mình thành mo.

Trong ảnh, ông Quỳnh có 4 người “pó khu” với 4 chén và một chén của ông. Ảnh: Xuân Thủy

Trong túi còn có hai chiếc vòng bạc, hai đồng xu âm dương và sáp ong. Hai chiếc vòng bạc như là lá bùa hộ thân, hai đồng xu âm dương để xin đấng siêu nhiên có đồng ý hay là không đồng ý, còn sáp ong mang theo dùng để làm tên bắn ma quỷ và làm nến thắp trong mâm lễ.

Ông còn mang theo chiếc sáo (pi một) được làm bằng nứa phải có tiếng trầm, trên sáo được thầy mo khắc những hoa văn rất cầu kỳ. Tiếng sáo dùng để đuổi tà ma, gọi hồn trở về với thân xác trong các nghi lễ.

Cây kiếm là thứ thể hiện uy quyền, sức mạnh cũng như bản lĩnh của thầy mo. Kiếm thường được các thầy mo truyền lại cho học trò của mình. Ảnh : Xuân Thủy

Ngoài ra mo còn mang theo cây kiếm gọi là “láp mùn”. Kiếm do thầy truyền nghề truyền lại cho học trò chính của mình qua các đời. Kiếm thầy mo thường được rèn riêng bằng thép và có in hoa văn. Chuôi kiếm được làm bằng gỗ tạc hình đầu hổ, vỏ kiếm được làm bằng gỗ pơ mu trạm trổ hình rồng phượng. Chiếc kiếm được dùng để đe dọa, xua đuổi ma quỷ, thể hiện quyền uy và sức mạnh cũng như bản lĩnh của thầy mo.

Tất cả các đồ nghề được ông Vi Văn Quỳnh cho vào túi treo ở bàn thờ ở trong nhà. Bàn thờ được đặt trang nghiêm ở góc cao gian buồng, có chai rượu, khăn, kiếm thầy mo và áo của những người từng được ông làm lễ cho. Bên cạnh bàn thờ có chiếc cồng bằng đồng, mỗi khi có ai đến gọi ông phải đánh cồng 3 hồi 9 tiếng rồi khấn thần chú mới được cầm túi đi làm lễ.

Theo Baonghean

Video hay

Cùng chuyên mục

Dòng họ Lý gốc Việt thứ hai ở Hàn Quốc (phần 1): Tạo dựng nước Hàn Quốc

Dòng họ Lý gốc Việt thứ hai ở Hàn Quốc (phần 1): Tạo dựng nước Hàn Quốc

Modric vượt mặt Ronaldo, Salah giành giải thưởng ‘The Best’

Modric vượt mặt Ronaldo, Salah giành giải thưởng ‘The Best’

Hà Nội là điểm đến hàng đầu thế giới

Hà Nội là điểm đến hàng đầu thế giới

Hà Nội phục vụ Lễ Quốc tang Chủ tịch nước: Người dân nên tránh đi vào đường nào?

Hà Nội phục vụ Lễ Quốc tang Chủ tịch nước: Người dân nên tránh đi vào đường nào?

Khám phá hương vị bánh trung thu của các nước châu Á

Khám phá hương vị bánh trung thu của các nước châu Á

Nghệ An: Nhiều phần quà ấm tình đến với các em nhỏ đón Tết Trung thu

Nghệ An: Nhiều phần quà ấm tình đến với các em nhỏ đón Tết Trung thu

Những câu chuyện cổ tích ngày Trung thu

Những câu chuyện cổ tích ngày Trung thu

Văn hóa phản biện

Văn hóa phản biện

6 đại kỵ phong thủy cần tránh nếu không muốn vợ chồng bất hòa, gia đình ly tán

6 đại kỵ phong thủy cần tránh nếu không muốn vợ chồng bất hòa, gia đình ly tán

Khám phá bí mật từ ngôi chùa nghìn năm tuổi Địa Tạng Phi Lai

Khám phá bí mật từ ngôi chùa nghìn năm tuổi Địa Tạng Phi Lai

Ba Lan: Bị bắt giữ, điều tra vì ngược đãi… chó

Ba Lan: Bị bắt giữ, điều tra vì ngược đãi… chó

Nguyên Thứ trưởng Bộ VH, TT&DL Vương Duy Biên làm triển lãm tại Pháp

Nguyên Thứ trưởng Bộ VH, TT&DL Vương Duy Biên làm triển lãm tại Pháp

Cảnh sát giao thông chung sức giúp gom hàng tấn nước ngọt đổ ra đường

Cảnh sát giao thông chung sức giúp gom hàng tấn nước ngọt đổ ra đường

Ngắm nhan sắc xinh đẹp được ví như ‘nữ thần’ của Á hậu 1 Bùi Phương Nga

Ngắm nhan sắc xinh đẹp được ví như ‘nữ thần’ của Á hậu 1 Bùi Phương Nga

Tổng hợp những ý kiến tranh luận chuyện không ăn thịt chó

Tổng hợp những ý kiến tranh luận chuyện không ăn thịt chó

Thành phố đang trôi trong mùa thu vàng nắng

Thành phố đang trôi trong mùa thu vàng nắng

Kỳ bí về ngôi đền thờ ‘Thần Chó’ ở Hà Nội

Kỳ bí về ngôi đền thờ ‘Thần Chó’ ở Hà Nội

Chuyện ly kỳ về cuộc chiến giữa ‘khuyển vương’ và mãng xà Phú Quốc

Chuyện ly kỳ về cuộc chiến giữa ‘khuyển vương’ và mãng xà Phú Quốc

Chuyện cổ tích từ núi Thơm

Chuyện cổ tích từ núi Thơm

Còn với non sông một chữ tình

Còn với non sông một chữ tình

Một bài thơ hay, một bức tranh quý và người đẹp một thuở

Một bài thơ hay, một bức tranh quý và người đẹp một thuở

Một góc nhìn khác về “Tam Quốc diễn nghĩa” và “Thủy Hử”

Một góc nhìn khác về “Tam Quốc diễn nghĩa” và “Thủy Hử”

Lễ hội Văn hóa Nhật Bản giữa lòng Hà Nội

Lễ hội Văn hóa Nhật Bản giữa lòng Hà Nội

Ký ức xúc động về buổi học đầu tiên 100 năm trước

Ký ức xúc động về buổi học đầu tiên 100 năm trước

Sau 12 năm, Messi ngậm ngùi cúi đầu trước Ronaldo

Sau 12 năm, Messi ngậm ngùi cúi đầu trước Ronaldo

Bị thanh thép đâm xuyên ngực vẫn bình thản ngồi bấm điện thoại

Bị thanh thép đâm xuyên ngực vẫn bình thản ngồi bấm điện thoại

Câu chuyện bất ngờ về anh chồng thẫn thờ ngắm bể cá trong nhà vệ sinh vì vợ không cho nuôi

Câu chuyện bất ngờ về anh chồng thẫn thờ ngắm bể cá trong nhà vệ sinh vì vợ không cho nuôi

Bộ Văn hóa đề nghị Hà Giang sớm cấp lại sổ đỏ dinh Vua Mèo

Bộ Văn hóa đề nghị Hà Giang sớm cấp lại sổ đỏ dinh Vua Mèo

Những hình ảnh kỳ quặc khiến bạn giật mình, sống sót sau tai nạn chỉ với nửa hộp sọ

Những hình ảnh kỳ quặc khiến bạn giật mình, sống sót sau tai nạn chỉ với nửa hộp sọ

Trưng bày tài liệu đã giải mật về Hiệp định Paris 1973

Trưng bày tài liệu đã giải mật về Hiệp định Paris 1973