Những vật dụng kỳ bí và quyền uy của thầy mo người Thái ở Nghệ An

14/05/2018

Một thầy mo người Thái có khá nhiều những vật dụng vừa kỳ bí, vừa mang tính quyền uy.

Thầy mo Vi Văn Quỳnh trong trang phục và binh khí khi làm lễ. Ảnh: Xuân Thủy

Thầy mo giữ vai trò quan trọng trong đời sống tín ngưỡng tâm linh của đồng bào Thái ở Nghệ An. Thầy mo được xem như là “cầu nối” giữa đấng siêu nhiên và  con người.

Gần đây, chúng tôi gặp thầy mo mùn Vi Văn Quỳnh (1946) ở bản Khe Sài 2 xã Nghĩa Lộc (Nghĩa Đàn)  và được ông cho phép tìm hiểu về bộ đồ nghề bất ly thân gần 30 năm hành nghề. Người Thái có 2 ngành gọi là “mo một” và “mo môn” (mo mùn).

Mo mùn chuyên lo các việc xem giờ tốt xấu, đặt móng nhà, cưới hỏi, gọi hồn vía, xua đuổi tà ma yểm khiến trẻ con hay khóc… Khi đi làm lễ, thầy mo luôn mang theo chiếc túi đựng trong đó những đồ vật cần thiết cho buổi lễ.

Trước khi làm lễ, thầy mo đội chiếc khăn trắng được gọi là “phái chước chạng” (dây trói voi) trên đầu. Khi mang dây này, thầy mo được cho là có sức mạnh trói được voi. Đây còn là trang phục để đấng siêu nhiên nhận biết đây là thầy mo, là người làm cầu nối trong buổi lễ. Trên mâm cúng luôn có một miếng vải trắng được gọi là “phen hoóng khài”, khăn này để trải vào mâm sau đó đặt các lễ vật lên trên.

Chiếc “dây trói voi” thầy mo thường buộc trên đầu khi làm lễ. Ảnh: Xuân Thủy

Mỗi khi ngồi làm lễ, trên tay thầy mo luôn phe phẩy chiếc quạt (bì mo) để xua đuổi người khác lại gần, cũng như xua đuổi tà ma trong buổi làm lễ. Chiếc quạt được làm bằng giấy và nan tre. Trên quạt có những dòng chữ mà chỉ thầy mới biết ý nghĩa.

Chiếc quạt làm phép của thầy mo Vi Văn Quỳnh. Ảnh: Xuân Thủy

Khi bắt đầu lễ, thầy sẽ quàng chiếc khăn “mệ một” màu đỏ lên cổ. Đây là chiếc khăn được cho là của bà nội thầy mo để lại.

Trong túi còn có nhiều chiếc chén nhỏ mang theo, mỗi chén tượng trưng cho một người thầy truyền nghề của mo và một cái chén riêng của chính thầy mo. Đây là một cách để thầy mo tưởng nhớ mang ơn công lao của các “pó khu” (thầy) đã dạy dỗ truyền thụ lại cho mình thành mo.

Trong ảnh, ông Quỳnh có 4 người “pó khu” với 4 chén và một chén của ông. Ảnh: Xuân Thủy

Trong túi còn có hai chiếc vòng bạc, hai đồng xu âm dương và sáp ong. Hai chiếc vòng bạc như là lá bùa hộ thân, hai đồng xu âm dương để xin đấng siêu nhiên có đồng ý hay là không đồng ý, còn sáp ong mang theo dùng để làm tên bắn ma quỷ và làm nến thắp trong mâm lễ.

Ông còn mang theo chiếc sáo (pi một) được làm bằng nứa phải có tiếng trầm, trên sáo được thầy mo khắc những hoa văn rất cầu kỳ. Tiếng sáo dùng để đuổi tà ma, gọi hồn trở về với thân xác trong các nghi lễ.

Cây kiếm là thứ thể hiện uy quyền, sức mạnh cũng như bản lĩnh của thầy mo. Kiếm thường được các thầy mo truyền lại cho học trò của mình. Ảnh : Xuân Thủy

Ngoài ra mo còn mang theo cây kiếm gọi là “láp mùn”. Kiếm do thầy truyền nghề truyền lại cho học trò chính của mình qua các đời. Kiếm thầy mo thường được rèn riêng bằng thép và có in hoa văn. Chuôi kiếm được làm bằng gỗ tạc hình đầu hổ, vỏ kiếm được làm bằng gỗ pơ mu trạm trổ hình rồng phượng. Chiếc kiếm được dùng để đe dọa, xua đuổi ma quỷ, thể hiện quyền uy và sức mạnh cũng như bản lĩnh của thầy mo.

Tất cả các đồ nghề được ông Vi Văn Quỳnh cho vào túi treo ở bàn thờ ở trong nhà. Bàn thờ được đặt trang nghiêm ở góc cao gian buồng, có chai rượu, khăn, kiếm thầy mo và áo của những người từng được ông làm lễ cho. Bên cạnh bàn thờ có chiếc cồng bằng đồng, mỗi khi có ai đến gọi ông phải đánh cồng 3 hồi 9 tiếng rồi khấn thần chú mới được cầm túi đi làm lễ.

Theo Baonghean

Video hay

Cùng chuyên mục

Trước ngưỡng cửa Đông Du

Trước ngưỡng cửa Đông Du

Lai lịch chiếc mũ đặc biệt của các CĐV Croatia tại World Cup

Lai lịch chiếc mũ đặc biệt của các CĐV Croatia tại World Cup

Dâng hương và ‘hát cho các chị nghe’ tại Ngã ba Đồng Lộc

Dâng hương và ‘hát cho các chị nghe’ tại Ngã ba Đồng Lộc

Đêm tân hôn đổ bể vì bí mật của cô dâu trẻ

Đêm tân hôn đổ bể vì bí mật của cô dâu trẻ

Hành trình can đảm của cô bé tự nguyện thử thuốc chữa ung thư

Hành trình can đảm của cô bé tự nguyện thử thuốc chữa ung thư

Những câu chuyện về tình người cảm động khiến bạn muốn làm thêm việc tốt

Những câu chuyện về tình người cảm động khiến bạn muốn làm thêm việc tốt

Những khoản tiền thưởng kỷ lục đang chờ Pháp và Croatia

Những khoản tiền thưởng kỷ lục đang chờ Pháp và Croatia

Mùa xét tặng giải thưởng, người mừng, người tủi

Mùa xét tặng giải thưởng, người mừng, người tủi

Tin tức mới nhất về giải cứu đội bóng nhí Thái Lan mắc kẹt trong hang

Tin tức mới nhất về giải cứu đội bóng nhí Thái Lan mắc kẹt trong hang

Thăm chợ xép vùng cao với ‘đặc sản’ chuột, nòng nọc, ấu trùng

Thăm chợ xép vùng cao với ‘đặc sản’ chuột, nòng nọc, ấu trùng

Danh hiệu NSND và nỗi buồn của người nghệ sĩ

Danh hiệu NSND và nỗi buồn của người nghệ sĩ

Những món ngon nhất định phải thử một lần khi đến Huế

Những món ngon nhất định phải thử một lần khi đến Huế

Người tiểu đường nên ăn loại trái cây nào để không tăng đường huyết

Người tiểu đường nên ăn loại trái cây nào để không tăng đường huyết

Những câu chuyện ấm áp tình người qua tranh màu nước đặc sắc của Hoàng Quốc Ký

Những câu chuyện ấm áp tình người qua tranh màu nước đặc sắc của Hoàng Quốc Ký

Cách làm bò khô kiểu Hồng Kông lai rai ngày mát trời

Cách làm bò khô kiểu Hồng Kông lai rai ngày mát trời

Những lợi ích tuyệt vời của gừng tươi với sức khỏe

Những lợi ích tuyệt vời của gừng tươi với sức khỏe

Giữ gìn bản sắc tín ngưỡng thờ Mẫu

Giữ gìn bản sắc tín ngưỡng thờ Mẫu

Cả làng thành tỷ phú nhờ … rác

Cả làng thành tỷ phú nhờ … rác

Thí nghiệm trên cơ thể người: Khoa học hay sự ngụy trang của tà ác?

Thí nghiệm trên cơ thể người: Khoa học hay sự ngụy trang của tà ác?

Dừng triễn lãm kinh dị ‘nội tạng và cơ thể người hóa nhựa’ tại TP. HCM

Dừng triễn lãm kinh dị ‘nội tạng và cơ thể người hóa nhựa’ tại TP. HCM

Những kiểu tóc cứu nguy cho chị em ngày lười gội đầu

Những kiểu tóc cứu nguy cho chị em ngày lười gội đầu

Khai mạc Hội thi thể thao người khuyết tật toàn quốc năm 2018

Khai mạc Hội thi thể thao người khuyết tật toàn quốc năm 2018

Về thăm làng ‘nói phét gia truyền’ ở Bắc Giang

Về thăm làng ‘nói phét gia truyền’ ở Bắc Giang

Bí ẩn viên kim cương bị nguyền rủa và kết cục bi thảm của 10 nạn nhân dính lời nguyền

Bí ẩn viên kim cương bị nguyền rủa và kết cục bi thảm của 10 nạn nhân dính lời nguyền

Lạ lùng người Hà Nội, càng cấm càng làm

Lạ lùng người Hà Nội, càng cấm càng làm

Quảng Ninh: Định hướng phát triển công nghiệp quốc gia đến năm 2030 tầm nhìn 2045

Quảng Ninh: Định hướng phát triển công nghiệp quốc gia đến năm 2030 tầm nhìn 2045

Vở múa đương đại Cafe Sài Gòn: Dấu ấn từ sự sáng tạo

Vở múa đương đại Cafe Sài Gòn: Dấu ấn từ sự sáng tạo

Các vua Trần cưới chị em họ để hóa giải mối oan tình

Các vua Trần cưới chị em họ để hóa giải mối oan tình

Làng rèn xứ Thanh vẫn rực lửa dưới nắng nóng trên 40 độ C

Làng rèn xứ Thanh vẫn rực lửa dưới nắng nóng trên 40 độ C

Những tư thế ngủ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn

Những tư thế ngủ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn