Văn Hiến Plus

Khi Chủ tịch Quốc hội lên tiếng về cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam

30/12/2017 10:09:56
Sáng 12-10, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến về báo cáo đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Chính phủ. Trong phần đánh giá về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã đặc biệt lưu ý Bộ Tài chính không cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước bằng mọi giá, nhất là những doanh nghiệp, đơn vị lớn, có thương hiệu nổi tiếng.
Dẫn trường hợp cố phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam (VFS), Chủ tịch Quốc hội cảnh báo chủ trương cổ phần hóa là đúng nhưng không thể cổ phần hóa một cách buông thả, vô trách nhiệm, cứ giá cao là bán, chẳng cần chú ý xem sau khi cổ phần thì nhà đầu tư mới có tiếp tục giữ hay xoá mất thương hiệu quý giá này.
Chủ tịch Nguyễn Thị Kim Ngân đã thẳng thắn bày tỏ nỗi bất bình của mình về sự việc ồn àonày. Bà nói: "Tôi lấy ngay câu chuyện ở Hãng phim truyện Việt Nam vừa qua thôi, tôi tự hỏi là ông chủ đầu tư có định làm phim hay không, hay ông ấy mua cổ phần hãng phim để làm cái khác?Hay mua xong hãng phim thì ông ấy làm bừa, đẩy những nghệ sĩ ra ngoài đường? Ông ấy lại còn gọi nghệ sĩ là Chí Phèo nữa, như thế là không thể chấp nhận được!". 

Trong khi Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch, đơn vị chủ quản trước cổ phần hóa của VFS, giờ đang sở hữu phần vốn nhà nước tại đây, khá vòng vo để giành phần đúng cho mình trong việc cố phần hóa VFS cũng như rất nương nhẹ khi đánh giá những hành động và phát ngôn hỗn láo của ông Chủ tịch mới của VFS đang gây phẫn nộ, thì kết luận dứt khoát, quyết liệt của Chủ tịch Nguyễn Thị Kim Ngân được giới văn hóa nghệ thuật nhiệt liệt hoàn nghênh..

Từ hơn một năm nay, ai cũng thấy có chuyện bất thường khi một ông chủ doanh nghiệp vận tải sông (VIVASO) không liên quan gì đến văn hóa nghệ thuật, điện ảnh, đứng ramua gọn Hãng phim truyện Việt Nam. Người ta có lý do để nghi ngờ ông ta mua hãng này là do nó có trụ sở rộng 5.000 m2 đất vàng nằm ngay bờ Hồ Tây thủ đô và nhiều đất vàng khác ở thành phố Hồ Chí Minh và khu Phim trường quốc gia bên Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội .

Nghi ngờ này càng tỏ ra có lý khi người ta biết thực chất ông chủ ấy đang là một “trùm bất động sản” và sau cổ phần hóa, ông ta và các chiến hữu lãnh đạo mới của hãng chẳng hề có kế hoạch gì nghiêm túc về phim ảnh, lại công khai dè bĩu, phỉ báng những lao động nghệ thuật chính, những nghệ sĩ tên tuổi, từng niềm tự hào của hãng như NSND Nguyễn Thanh Vân, NSUT Nguyễn Quốc Tuấn, không ngần ngại mạt sát Quốc Tuấn là kẻ ăn vạ kiểu“Chí Phèo”.

Chủ tịch Quốc hội - Nguyễn Thị Kim Ngân.
Chủ tịch Quốc hội - Nguyễn Thị Kim Ngân.

Người ta không khỏi ngỡ ngàng và buột phải đặt câu hỏi: Vì lý do gì mà Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch lại dễ dàng giao một đứa con cưng, một niềm tự hào của ngành văn hóa cho một kẻ vô văn hóa như thế, đây khác nào chuyện “giao trứng cho ác”.

Thế nhưng khi nghe ông Huỳnh Vĩnh Ái, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL  trần tình về việc cổ phần hóa VFS, người ta hiểu rằngvới vị này, VFS chẳng hề là con cưng hay niềm tự hào gì mà đơn giản chỉ là một cục nợkhó rũ. Ông Ái cho biết Hãng phim truyện Việt Nam luôn bị nợ và lỗ, lỗ lũy kế kể từ năm 2004 đến ngày 30.9.2014 đã lên tới 39,9 tỉ đồng. Theo cách nói của ông Ái thì dường như Bộ chủ quản không hề có trách nhiệm gì trong việc VFS gây lỗ (như việc duy trì quá lâu một giám đốc hãng sáng say chiều xỉn hay việc Bộ, Cục đặt hàng những bộ phim chiến tranh cách mạng không thể bán vé mà đòi hãng bán vé thu hồi vốn) cũng chẳng cần biết hãng đang phải chống chọi với những khó khăn gì trong cạnh tranh với phim ngoại quốc và các hãng tư nhân thoải mái làm phim kiếm tiền, chỉ biết hãng này lỗ trường kỳ là vô tư đay nghiến. Lời ông Ái cho ta biết vì sao Bộ của ôngmuốn rũ bỏ VFS càng nhanh càng tốt,bất chấp việc cổ phần hóa chỉ nhận được một nhà đầu tư duy nhất, bất chấp việc chưa hoàn thành quy trình định giá thương hiệu, dễ dàng gật đầu cho giá trị thương hiệu lừng lẫy một thời của điện ảnh Việt Nambằng một con số 0 tàn nhẫn. 

Nếu coi Bộ VHTT&DL là cha mẹ, VFS là con cái, thì khó có thể nói Bộ này đã hoàn thành trách nhiệm mẹ cha khi gả bán con mình cho một kẻ rất đáng ngờ về mặt nhân cách, chẳng có gì hy vọng tạo nên một nhân duyên, một cuộc gả bán đầy bất trắc mà người ta không so sánh với việc “đem con bỏ chợ”mới lạ. Mà đấy lại là đứa con yêu từng nghiêng nước nghiêng thành, từng đem lại bao quang vinh cho cha mẹ trong suốt mấy chục năm trời. 

Thật ra, việc cổ phần hóa VFS có thể thực hiện một cách bình tĩnh, từ tốn hơn nhiều cách làm vừa qua. Những người hiểu chuyện đều biết những khó khăn mà VFS gặp phải hơn chục năm nay còn là do hậu quả của thời bao cấp để lại với số biên chế quá sức chịu đựng của đơn vị. Đơn vị này chưa được chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho sự tồn tại thành công trong kinh té thị trường cả về cơ sở vật chất và con người. Hơn nữa, chính sách phim đặt hàng của nhà nước ta cũng còn nhiều bất cập. Thất bại về doanh thu của bộ phim nhà nước đặt hàng 21 tỷ đồng mang tên “Sống cùng lịch sử” từng là cái cở để ông chủ mới của VFS Nguyễn Thủy Nguyên mang ra đá xéo NSND Nguyễn Thanh Vân không có nghĩa là phim thất bại về nghệ thuật và về giáo dục. Đánh đồng yêu cầu doanh thu của phim thị trường và phim đặt hàng theo nhiệm vụ chính trịlà ảo tưởng.

Tiếc là trước khi cổ phần hóa, Bộ VHTT&DL không có các nghiên cứu đánh giá thật khách quan khoa học những bài học thiết thân của VFS cũng như những giá trị thật của VFS và cũng không hình dung ra việc cổ phần hóa một đơn vị nghệ thuật lừng danh như thế phải đi theo hướng nào mới đạt kết quả. Có thể thấy những người chịu trách nhiệm về cổ phần hóa VFS có tâm lý coi VFS như một đứa con đã quá lứa lỡ thì, mất giánên dẫn đến cách cổ phần hóa VFS chẳng khác nào việc tống khứ nó đi cho rảnh nợ, ai rước cũng tốt. Và có lẽ, chính thái độ thiếu coi trọng (nếu không nói là coi rẻ) của những người đại diệnbộ chủ quản đối với VFS khi cổ phần hóa đã dẫn đến thái độ trịch thượng hợm hĩnh của ông chủ mới đối với đơn vị và người lao động.

Đó là cách “cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước bằng mọi giả” mà Chủ tịch Quốc hội đã yêu cầu ngăn chặn. Đó cũng là thái độ miệt thị nghệ sĩ của ông chủ mới VFS mà Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ là không thể chấp nhận. 

Ngay sau ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, ngày 13/10, tại cuộc gặp gỡ với văn nghệ sĩ lão thành tại TPHCM giải tỏa những bức xúc từ sự kiện cổ phần hóa VFS, Bộ trưởng Bộ VHTT&DL Nguyễn Ngọc Thiện đã khẳng định: “Chúng ta không thể đối xử với văn hóa như các ngành nghề khác. Một công ty cả ngàn tỉ đồng phá sản thì sẽ có một công ty khác thay thế, nhưng một nhà hát không tồn tại thì không thể có ngay một nhà hát khác. Đó là cả một quá trình lâu dài”. 

Tiếc rằng quan điểm mạnh mẽ, đúng đắn, rất “văn hóa” của ông Nguyễn Ngọc Thiện không hiểu vì lý do gì đã không đươc thể hiện trong quá trình cổ phần hóa VFS. Có thể mọi sự đã rồi khi ông nhận nhiệm vụ chăng?. Nếu thế, mong quan điểm này sẽ được thể hiện trong quá trình Chính phủ cho thanh tra lại việc cổ phần VFS cũng như cơ hội cũng cố và phát triển VFS sau thanh tra.


Nguyễn Thế Khoa/VHVN
detail1
detail2

Mới nhất

Lần theo dấu chân Nguyễn Tuân  và

Lần theo dấu chân Nguyễn Tuân và

(Vanhienplus.vn) - Chưa dám chắc Nguyễn Tuân là người Việt Nam đầu tiên đặt chân đến Phần Lan, song tôi tin rằng ông là nhà văn Việt Nam đầu tiên…
Bài chòi - nghệ thuật hồn nhiên

Bài chòi - nghệ thuật hồn nhiên

Bài chòi là nghệ thuật do nhân dân sáng tạo, phục vụ nhân dân và được nhân dân yêu mến, gìn giữ. Đó là nghệ thuật của hạnh phúc, vì…