Văn Hiến Plus

Hạnh phúc được là mình trong sáng tạo văn chương nghệ thuật

22/12/2017 17:45:48
Ngày 14-10, tại công viên Ước (Sóc Sơn, Hà Nội), Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc tổ chức tọa đàm 'Trung tướng, nhà văn Hữu Ước với văn học nghệ thuật”. PGSTS Nguyễn Thế Kỷ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng lý luận, phê bình văn học nghệ thuật Trung ương, GS Hoàng Chương, Tổng Giám đốc Trung tâm nghiên cứu, bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc, NSND Lê Tiến Thọ, NSƯT Lê Chức, Chủ tịch và Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu VN, nhà văn Nguyễn Quang Thiều, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn VN, Thiếu tướng Mai Văn Hà, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị, Bộ Công an cùng hơn 100 văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu khoa học đã có mặt tham dự. PGSTS Nguyễn Thế Kỷ và GS Hoàng Chương chủ trì tọa đàm.
Toàn cảnh buổi tọa đàm.
Toàn cảnh buổi tọa đàm.


 
Khai mạc tọa đàm, Giáo sư Hoàng Chương đánh giá: “Điều đáng quý là ngay cả khi trở thành một nhà báo quyền uy, một lãnh đạo cao cấp “vua biết mặt chúa biết tên”, một trung tướng anh hùng của Công an Nhân dân, Hữu Ước vẫn nguyên vẹn là một nghệ sĩ giản dị, thô mộc, đam mê sáng tạo với một trái tim nhạy cảm, một trí tuệ sắc sảo với những ngẫu hứng sáng tạo luôn chờ chực tuôn trào.  Bên ống thuốc Lào dân giã, hàng trăm tác phẩm văn học, âm nhạc, mỹ thuật của Hữu Ước đã ra đời mạng đậm khí chất của anh, rất hấp dẫn, mang giá trị tư tưởng và thẩm mỹ cao..Không chỉ có kịch, các tác phẩm văn học khác như bút ký, truyện ngắn, truyện dài, tiểu thuyết, thơ của Hữu Ước, rồi những ngẫu hứng hội họa và âm nhạc rất phong phú của anh đã cho chúng ta thấy đây thực sự là một tài năng nghệ thuật đa dạng hiếm có, còn có thể có những đóng góp xứng đáng hơn nữa cho văn học nghệ thuật đất nước”.
 
GS Hoàng Chương, Tổng Giám đốc Trung tâm nghiên cứu, bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc
GS Hoàng Chương, Tổng Giám đốc Trung tâm nghiên cứu, bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc.

Phát biểu tại tọa đàm, PGSTS Nguyễn Thế Kỷ khẳng định: “Chúng ta đến với buổi tọa đàm hôm nay trước hết là đến với một người anh, một người bạn văn, một nghệ sĩ đa tài Hữu Ước. Cái làm nên một người nghệ sĩ đa tài, đa tình, đa danh, đa diện ở Hữu Ước bắt đầu là một chiến sĩ biên phòng, một nhà báo. Từ chất liệu của đời sống, báo chí mà anh chuyển hóa thành văn học, thăng hoa thành nghệ thuật”.

NSUT Lê Chức, nhà thơ Vũ Duy Thông, nhà văn Nguyễn Quang Thiều, nhà thơ Trần Ninh Hồ, nhà thơ nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha, nhà nghiên cứu Bùi Việt Thắng, PGSTS Nguyễn Thị Minh Thái,  nhà thơ Nguyễn Việt Chiến, nhà thơ Vi Thùy Linh, TS Lê Thị Bích Hồng… đã có tham luận tham gia hội thảo.
 
PGSTS Nguyễn Thế Kỷ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng lý luận, phê bình văn học nghệ thuật Trung ương
PGSTS Nguyễn Thế Kỷ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng lý luận, phê bình văn học nghệ thuật Trung ương.

Trình bày tham luận “Một cách nhìn về văn xuôi của nhà văn Hữu Ước”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng: “Một trong những nhà văn có quá nhiều hiện thực và là một hiện thực đa dạng đôi khi như là những bí mật của xã hội là nhà văn Hữu Ước…Dám đối mặt với hiện thực trong cuộc sống thường ngày là một bản lĩnh. Nhưng đưa hiện thực đó vào trang sách của mình và xử lý nó đòi hỏi bản lĩnh hơn. Nhà văn Hữu Ước đã hai lần bản lĩnh. Bản lĩnh với những gì xảy ra, hiện ra trong cuộc đời của chính ông và bản lĩnh đối mặt với những thăng trầm, những xấu – tốt, những giả - thật một lần nữa trong những trang sách của mình”.

nhà văn Nguyễn Quang Thiều, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn VN
Nhà văn Nguyễn Quang Thiều, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn VN.

Các tham luận”Giao đàm vói Hữu Ước về sân khấu” của NSUT Lê Chức, “Quanh hai vở kịch dài” của Trần Ninh Hồ, “Áp sát đời sống là giá trị kịch của Hữu Ước” của PGSTS Nguyễn Thị Minh Thái tập trung khảo sát và đánh giá 8 vở kịch, một trong những lĩnh vực thành công nhất của nhà văn Hữu Ước.

NSƯT Lê Chức khẳng định: “Có một dòng kịch bản, một trường phái – thể loại kịch sân khấu của ngành Công an Việt Nam, mà Hữu Ước là một “soái ca” có phẩm chất của một võ sĩ đạo Samurai Nhật Bản…Kịch của Hữu Ước cần, rất cần cho sân khấu, như một “khoảng sân trời riêng” theo đúng tính cách bản ngã và bản lĩnh Hữu Ước”.

NSƯT Lê Chức Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu VN.
NSƯT Lê Chức Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu VN.
 
Nhà thơ Trần Ninh Hồ xúc động: “Là một khán giả yêu sân khấu, toi thậ sự hao hứng với những kịch bản ngồn ngộn sự sống, đầy tình yêu thương thắm thiết của con người như trong “Người đàn bà uống rượu” và bàng hoàng đến lặng người trước cái ác khó lường khi con người sống buông thả, thực dụng, coi thường những khát vọng lương thiện, vị tha trong “Những khoảng khắc mong manh”.

PGSTS Nguyễn Thị Minh Thái ca ngợi: “Dưới bàn tay Hữu Ước, đã hiện diện hàng chục kịch bản văn chương và đều đã trở thành vở diễn được người xem thú vị thưởng ngoạn. Giá trị kịch của Hữu Ước là giá trị áp sát đời sống đã tự nhiên kết tinh thành sự riêng biệt về phong cách viết kịch của anh”.

Nếu các tham luận của Vũ Duy Thông, Nguyễn Việt Chiến, Lê Thị Bích Hồng nói nhiều về những đặc sắc trong thơ Hữu Ước thì các tham luận của Vi Thùy Linh, Bùi Việt Thắng, Nguyễn Thụy Kha đã tiếp theo, Nguyễn Quang Thiều tập trung phân tích những thành tựu của văn xuỗi Hữu Ước, nhất là bộ tiểu thuyết tự truyện “Kiếp người”, được dư luận đánh giá là thành công lớn nhất của nhà văn Hữu Ước, một đóng góp độc đáo vào sự phát triển của tiểu thuyết nước nhà thời hiện đại.

Theo Bùi Việt Thắng: “Bộ tiểu thuyết “Kiếp người (3 tập đã xuất bản hai tập đầu) là một cuốn sách để đời của nhà văn Hưu Ước. Ở đây, tôi không muốn nói đến tính đồ sộ, hoành tráng của tiểu thuyết (với hơn 1500 trang) mà muốn nói đến tính khái quát theo chiều sâu về cõi người ở trần gian, về kiếp người trên trần thế, đặc biệt là vấn đề số phận con người lại vận vào một nhân vật công an ba chìm bảy nổi, chín lênh đênh”. 

Với Vi Thùy Linh, “Kiếp người” đem lại một sự khâm phục tuyệt đối: “Sau gần 30 năm kể từ khi chịu án tù hy hữu, Hữu Ước “sinh ra” Thanh Hữu, sinh ra một tiểu thuyết, một tác phẩm văn chương sáng giá và đáng giá như “Kiếp người”. Không đơn giản liên tưởng đến một lực điền chữ nghĩa, độ tráng niên của ông chính ở cảm hứng sống, tính nhân văn dạt dào chuyển hoá trong những phân khúc thời gian nhoè mờ ranh giới. Ông lôi độc giả vào cuộc, khi chữ chữ tủa ra tựa lộc trên cánh đồng, trên mảnh đất phì nhiêu, bởi tâm huyết cật lực của người gieo trồng, vun xới”.

Còn Nguyễn Thụy Kha thì phát hiện sức mạnh của “Kiếp người” chính ở tính chất thể loại: “Sức lay động của “Kiếp người”, tiểu thuyết phi hư cấu của Hữu Ước, là một tuyên chiến với tất cả các tiểu thuyết hư cấu dựng lại thời chiến tranh và thanh bình hôm nay. Sức lay động dó nằm trong hơi thở của sự thật, Trong hơi thở ấy, người viết có thể không cần tạo ra hiệu quả ở cách làm văn  của mình mà có thể sử dụng thủ pháp của ký, của thông tấn để gây hiệu quả trực diện hơn với người đọc”.

Bên cạnh các tham luận, một số ca khúc được nhiều người yêu thích của Hữu Ước như “Mẹ tôi”, “Lời ru cỏ non”, “Em vẫn đợi”, “Lời hò hẹn cuôi cùng”, “Khi em là thiện thanh” đã được ca sĩ Thái Bảo và chính tác giả trình bày tại Tọa đàm  đã góp phần hoàn thiện chân dung một nghệ sĩ chiến sĩ đa tài hiếm có thời hiện đại.

Thiếu tướng Mai Văn Hà, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị, Bộ Công an
Thiếu tướng Mai Văn Hà, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị, Bộ Công an. 

Trung tướng-nhà văn-anh hùng Hữu Ước
Trung tướng-nhà văn-anh hùng Hữu Ước.
 
Phát biểu cám ơn, Trung tướng nhà văn Hưu Ước bày tỏ sự biết ơn của ông với các đại biểu đã tới tham dự tọa đàm, cổ vũ ông tiếp tục say mê sáng tạo văn học nghệ thuật để đóng góp. Với ông, ông chỉ có một tâm nguyện được thỏa sức sáng tạo những gì mình có thể làm theo những nguyên tắc của riêng mình, được nói những gì mình đã thấy, đã trải, đã yêu, đã ghét, đã khao khát, đã hy vọng, tuyệt vọng theo cái cách của riêng mình, không ham tên tuổi, không câu nệ chuyện khen chê. “Được là mình trong sáng tạo văn chương nghệ thuật là hạnh phúc của Hữu Ước”, Trung tướng nhà văn nhấn mạnh.

Toàn cảnh công viên Ước.
Toàn cảnh công viên Ước.


 
ĐỌC “KIẾP NGƯỜI”
Tặng Trung tướng-nhà văn-anh hùng Hữu Ước
 
Người tài vận ắt long đong
Gian nan là nợ anh hùng phải vay
Câu thơ Đào Tấn thật hay
Ngọn tùng sóng vỗ ngày ngày vươn cao
Người tù thành tướng hai sao
Chuyện như cổ tích ai nào dám tin
Ba năm ngục tối oan khiên
Đã luyện thêm chí lại rèn thêm tâm
Kiếp văn, nghề báo, nghiệp quân
Thành công lớn bởi thiện chân với đời
Tài cao mà chẳng cậy tài
Trọng nhân trọng nghĩa nên trời đất thương
Quyền cao mà vẫn dân thường
Nên giờ có cả bốn phương bạn bè
Kiếp người nắng khuất mây che
Trong đêm đen vẫn tin về ban mai
Thị phi là cái chi chi!
Thiện tâm đâu có sá gì ghét ghen
“Kiếp người” là kiếp đa đoan
Bỏ qua tất cả, lòng càng thảnh thơi
Sống sao có ích cho đời…
 
         (2/9/2017 - GS Hoàng Chương)

Phương Thảo
detail1
detail2

Mới nhất

Lần theo dấu chân Nguyễn Tuân  và

Lần theo dấu chân Nguyễn Tuân và

(Vanhienplus.vn) - Chưa dám chắc Nguyễn Tuân là người Việt Nam đầu tiên đặt chân đến Phần Lan, song tôi tin rằng ông là nhà văn Việt Nam đầu tiên…
Bài chòi - nghệ thuật hồn nhiên

Bài chòi - nghệ thuật hồn nhiên

Bài chòi là nghệ thuật do nhân dân sáng tạo, phục vụ nhân dân và được nhân dân yêu mến, gìn giữ. Đó là nghệ thuật của hạnh phúc, vì…