‘Bảo tồn’ nghệ nhân

26/03/2019

Ở tuổi 97, Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ, người được giới âm nhạc dân gian mệnh danh là “Đệ nhất danh cầm đàn đáy” qua đời  vào ngày 22/3. Thông tin này khiến nhiều người yêu mến ca trù bất ngờ, tiếc nuối. 


Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ (ngoài cùng bên trái)

Sự ra đi của nghệ nhân Phú Đẹ với nhiều người lại như nhắc lại sự day dứt bấy lâu nay. Đó là chúng ta đang dần mất đi những tinh hoa nghệ thuật mà đôi khi vốn liếng hiểu biết của họ vì nhiều lý do chưa kịp để lại cho đời sau.

Nhiều nghệ nhân chỉ có ao ước được có cơ hội truyền dạy kiến thức cho lớp trẻ mà sao cũng thấy khó. Báo chí đã từng viết về nghệ nhân Minh Đức, một “báu vật nhân văn sống” của nghệ thuật hát bài chòi ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, hàng ngày phải đi bán vé số, ve chai để kiếm sống. Thỉnh thoảng có ai mời, bà đi hát bài chòi nhận tiền lẻ thù lao.

Bà Minh Đức mong muốn có một câu lạc bộ hay lớp học nào đó để có thể tới truyền dạy kiến thức về bài chòi cho lớp trẻ và cũng có thêm thu nhập đủ sống để không phải đi lượm ve chai mỗi ngày. Nghệ nhân hát dô Nguyễn Thị Lan, ở huyện Quốc Oai (Hà Nội) do không đủ điều kiện trợ cấp cũng phải làm nông nghiệp kiếm sống. 30 năm lưu giữ, nghiên cứu điệu hát cổ, bà ước ao có thể mang kiến thức đó truyền dạy cho lớp trẻ và có tiền đủ sống tuổi già mà không phải chật vật lo bữa ăn mỗi ngày…

Nghệ nhân dân gian (NNDG) là người có công trong việc lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống ở nhiều loại hình tri thức dân gian, trình diễn văn hóa truyền thống khác nhau. Con số NNDG được vinh danh trên khắp mọi miền đất nước hiện nay đã lên đến hàng nghìn.

Những năm gần đây, Nhà nước quan tâm, đầu tư nhiều hơn cho việc bảo tồn các hình thức văn hóa, nghệ thuật truyền thống. Song NNDG – những người góp công sức không nhỏ vào việc giữ gìn, trao truyền các giá trị văn hóa quý báu đó lại chưa được hưởng sự đãi ngộ hợp lý.

Nghị định của Chính phủ về hỗ trợ cho các nghệ nhân ưu tú và nghệ nhân nhân dân có hoàn cảnh khó khăn thực thi từ năm 2016 với ba mức hỗ trợ là 1 triệu đồng, 850.000 đồng và 700.000 đồng cho mỗi người hàng tháng. Có khoảng gần 600 nghệ nhân được hưởng trợ cấp khó khăn theo tinh thần của Nghị định này, theo ước tính của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Con số này thực chất vẫn là nhỏ so với hàng nghìn nghệ nhân đã được phong danh hiệu, nhưng vẫn sống trong điều kiện mưu sinh khó khăn, thiếu thốn, không có môi trường hoạt động.  Thực tế, vẫn còn rất nhiều “báu vật nhân văn sống” đang phải sống trong cảnh già yếu, không có trợ cấp, không được bảo đảm cuộc sống tốt để có thể cống hiến kinh nghiệm của mình cho cộng đồng.

Từng có nhiều ý kiến cho rằng với các NNDG, câu chuyện không phải là trao bằng vinh danh, trợ cấp tiền cho họ hàng tháng mà quan trọng là sau khi được phong tặng, các nghệ nhân sẽ sống như thế nào, hoạt động, cống hiến ra sao? Cần phải có chính sách bảo đảm cuộc sống, duy trì sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe để họ có thể cống hiến lại cho cộng đồng.

Song song với đó là chính sách giúp họ sử dụng, phát huy các tri thức mình đang nắm giữ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội nói chung. Và quan trọng hơn cả là các nghệ nhân phần lớn đều đã cao tuổi, mọi chính sách hỗ trợ họ cần phải được hiện thực hóa sớm nhất có thể, nếu không sẽ là quá muộn…

 

Theo PLVN

Video hay

Cùng chuyên mục

Ra mắt gần 13 nghìn câu thơ ‘Trường thiên lục bát về Chủ tịch Hồ Chí Minh’

Ra mắt gần 13 nghìn câu thơ ‘Trường thiên lục bát về Chủ tịch Hồ Chí Minh’

Truyện ngắn: Bà nội tôi

Truyện ngắn: Bà nội tôi

Học chữ ‘Hiếu’ từ em bé vùng cao

Học chữ ‘Hiếu’ từ em bé vùng cao

Muốn thành công trong đời, ắt phải có dũng khí

Muốn thành công trong đời, ắt phải có dũng khí

Những câu chuyện tử tế trong đời thường khiến lòng người ấm lại

Những câu chuyện tử tế trong đời thường khiến lòng người ấm lại

Bí quyết pha nước chấm gà luộc, ăn cả con vẫn chẳng ngán

Bí quyết pha nước chấm gà luộc, ăn cả con vẫn chẳng ngán

Lợi ích không ngờ của rau răm với sức khỏe

Lợi ích không ngờ của rau răm với sức khỏe

Quảng Trị: Nuôi cá lóc đầu nhím ở bể xi măng, thu hàng trăm triệu

Quảng Trị: Nuôi cá lóc đầu nhím ở bể xi măng, thu hàng trăm triệu

U22 Việt Nam nhận thưởng nóng, được Thủ tướng ‘mời cơm’

U22 Việt Nam nhận thưởng nóng, được Thủ tướng ‘mời cơm’

Văn Hậu, Đức Chinh, Tiến Linh… khoe ‘vàng’, gửi lời cảm ơn người hâm mộ

Văn Hậu, Đức Chinh, Tiến Linh… khoe ‘vàng’, gửi lời cảm ơn người hâm mộ

Highlights chung kết bóng đá SEA Games 30: U22 Việt Nam 3-0 Indonesia

Highlights chung kết bóng đá SEA Games 30: U22 Việt Nam 3-0 Indonesia

Huấn luyện viên Park Hang-seo nhận thẻ đỏ vì lỗi gì?

Huấn luyện viên Park Hang-seo nhận thẻ đỏ vì lỗi gì?

Giấc mơ VÀNG 60 năm thành hiện thực: Vỡ òa với U22 Việt Nam!

Giấc mơ VÀNG 60 năm thành hiện thực: Vỡ òa với U22 Việt Nam!

Ra mắt chương trình ‘Đà Nẵng Áo Dài Show’

Ra mắt chương trình ‘Đà Nẵng Áo Dài Show’

Bất ngờ người có khả năng kế vị ông Putin

Bất ngờ người có khả năng kế vị ông Putin

Những con phố đẹp nhất trên thế giới

Những con phố đẹp nhất trên thế giới

Khám phá ngôi nhà của những vị thần

Khám phá ngôi nhà của những vị thần

7 mẹo vặt tiết kiệm xăng cho xe máy cực hiệu quả mà ít ai biết đến

7 mẹo vặt tiết kiệm xăng cho xe máy cực hiệu quả mà ít ai biết đến

Những câu chuyện nổi tiếng về luân hồi chuyển kiếp có thực

Những câu chuyện nổi tiếng về luân hồi chuyển kiếp có thực

Vận động viên Philippines cầu hôn bạn gái ngay sau khi nhận huy chương

Vận động viên Philippines cầu hôn bạn gái ngay sau khi nhận huy chương

Thời vàng son của cải lương lên sách ‘Thật và Đẹp’

Thời vàng son của cải lương lên sách ‘Thật và Đẹp’

Không ngờ hạt gấc lại là tiên dược, có công dụng thần kỳ

Không ngờ hạt gấc lại là tiên dược, có công dụng thần kỳ

Những ‘cấm địa’ không ai được đặt chân đến bên trong Tử Cấm Thành

Những ‘cấm địa’ không ai được đặt chân đến bên trong Tử Cấm Thành

Tản văn: Nơi quê cha đất tổ

Tản văn: Nơi quê cha đất tổ

Truyện ngắn ‘Pho tượng’

Truyện ngắn ‘Pho tượng’

Những ngôi già – lam bồng bềnh trên biển mây

Những ngôi già – lam bồng bềnh trên biển mây

Cua tím, rồng bay và những động vật kỳ lạ ở Philippines

Cua tím, rồng bay và những động vật kỳ lạ ở Philippines

Chữ quốc ngữ: Trăm năm nhớ các tiên hiền

Chữ quốc ngữ: Trăm năm nhớ các tiên hiền

Chùa Báo Thiên với lịch sử đau đớn

Chùa Báo Thiên với lịch sử đau đớn

Những lý do sức khỏe nên ăn cam mỗi ngày

Những lý do sức khỏe nên ăn cam mỗi ngày