‘Bảo tồn’ nghệ nhân

26/03/2019

Ở tuổi 97, Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ, người được giới âm nhạc dân gian mệnh danh là “Đệ nhất danh cầm đàn đáy” qua đời  vào ngày 22/3. Thông tin này khiến nhiều người yêu mến ca trù bất ngờ, tiếc nuối. 


Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ (ngoài cùng bên trái)

Sự ra đi của nghệ nhân Phú Đẹ với nhiều người lại như nhắc lại sự day dứt bấy lâu nay. Đó là chúng ta đang dần mất đi những tinh hoa nghệ thuật mà đôi khi vốn liếng hiểu biết của họ vì nhiều lý do chưa kịp để lại cho đời sau.

Nhiều nghệ nhân chỉ có ao ước được có cơ hội truyền dạy kiến thức cho lớp trẻ mà sao cũng thấy khó. Báo chí đã từng viết về nghệ nhân Minh Đức, một “báu vật nhân văn sống” của nghệ thuật hát bài chòi ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, hàng ngày phải đi bán vé số, ve chai để kiếm sống. Thỉnh thoảng có ai mời, bà đi hát bài chòi nhận tiền lẻ thù lao.

Bà Minh Đức mong muốn có một câu lạc bộ hay lớp học nào đó để có thể tới truyền dạy kiến thức về bài chòi cho lớp trẻ và cũng có thêm thu nhập đủ sống để không phải đi lượm ve chai mỗi ngày. Nghệ nhân hát dô Nguyễn Thị Lan, ở huyện Quốc Oai (Hà Nội) do không đủ điều kiện trợ cấp cũng phải làm nông nghiệp kiếm sống. 30 năm lưu giữ, nghiên cứu điệu hát cổ, bà ước ao có thể mang kiến thức đó truyền dạy cho lớp trẻ và có tiền đủ sống tuổi già mà không phải chật vật lo bữa ăn mỗi ngày…

Nghệ nhân dân gian (NNDG) là người có công trong việc lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống ở nhiều loại hình tri thức dân gian, trình diễn văn hóa truyền thống khác nhau. Con số NNDG được vinh danh trên khắp mọi miền đất nước hiện nay đã lên đến hàng nghìn.

Những năm gần đây, Nhà nước quan tâm, đầu tư nhiều hơn cho việc bảo tồn các hình thức văn hóa, nghệ thuật truyền thống. Song NNDG – những người góp công sức không nhỏ vào việc giữ gìn, trao truyền các giá trị văn hóa quý báu đó lại chưa được hưởng sự đãi ngộ hợp lý.

Nghị định của Chính phủ về hỗ trợ cho các nghệ nhân ưu tú và nghệ nhân nhân dân có hoàn cảnh khó khăn thực thi từ năm 2016 với ba mức hỗ trợ là 1 triệu đồng, 850.000 đồng và 700.000 đồng cho mỗi người hàng tháng. Có khoảng gần 600 nghệ nhân được hưởng trợ cấp khó khăn theo tinh thần của Nghị định này, theo ước tính của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Con số này thực chất vẫn là nhỏ so với hàng nghìn nghệ nhân đã được phong danh hiệu, nhưng vẫn sống trong điều kiện mưu sinh khó khăn, thiếu thốn, không có môi trường hoạt động.  Thực tế, vẫn còn rất nhiều “báu vật nhân văn sống” đang phải sống trong cảnh già yếu, không có trợ cấp, không được bảo đảm cuộc sống tốt để có thể cống hiến kinh nghiệm của mình cho cộng đồng.

Từng có nhiều ý kiến cho rằng với các NNDG, câu chuyện không phải là trao bằng vinh danh, trợ cấp tiền cho họ hàng tháng mà quan trọng là sau khi được phong tặng, các nghệ nhân sẽ sống như thế nào, hoạt động, cống hiến ra sao? Cần phải có chính sách bảo đảm cuộc sống, duy trì sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe để họ có thể cống hiến lại cho cộng đồng.

Song song với đó là chính sách giúp họ sử dụng, phát huy các tri thức mình đang nắm giữ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội nói chung. Và quan trọng hơn cả là các nghệ nhân phần lớn đều đã cao tuổi, mọi chính sách hỗ trợ họ cần phải được hiện thực hóa sớm nhất có thể, nếu không sẽ là quá muộn…

 

Theo PLVN

Video hay

Cùng chuyên mục

Bé gái 10 tuổi qua đời vì bị tai nạn giao thông, hiến tạng cứu 6 người

Bé gái 10 tuổi qua đời vì bị tai nạn giao thông, hiến tạng cứu 6 người

Bản Di chúc bất hủ

Bản Di chúc bất hủ

Khám phá bảng xếp hạng ‘siêu độc’ của 12 chòm sao

Khám phá bảng xếp hạng ‘siêu độc’ của 12 chòm sao

Những khoảnh khắc sáng tạo với mây trời

Những khoảnh khắc sáng tạo với mây trời

10 điều cần buông bỏ để có được hạnh phúc

10 điều cần buông bỏ để có được hạnh phúc

Chỉ sử dụng một tên lính quèn, Tư Mã Ý lật đổ cơ nghiệp của Gia Cát Lượng và Lưu Bị

Chỉ sử dụng một tên lính quèn, Tư Mã Ý lật đổ cơ nghiệp của Gia Cát Lượng và Lưu Bị

Việt Nam hạ đặt thành công chân đế Sao vàng tại bể Nam Côn Sơn

Việt Nam hạ đặt thành công chân đế Sao vàng tại bể Nam Côn Sơn

Từ bãi Tư Chính đến đàm phán COC: Lật tẩy ý đồ Trung Quốc

Từ bãi Tư Chính đến đàm phán COC: Lật tẩy ý đồ Trung Quốc

Tổ quốc trên hết, dân tộc trên hết

Tổ quốc trên hết, dân tộc trên hết

Vì sao Bao Công lại có vết sẹo hình trăng khuyết giữa trán?

Vì sao Bao Công lại có vết sẹo hình trăng khuyết giữa trán?

Bàn tay khổng lồ mọc lên giữa sa mạc ở Chile

Bàn tay khổng lồ mọc lên giữa sa mạc ở Chile

2 tướng Mỹ ủng hộ Việt Nam

2 tướng Mỹ ủng hộ Việt Nam

Những bức ảnh lịch sử hiếm có bạn chưa từng xem qua

Những bức ảnh lịch sử hiếm có bạn chưa từng xem qua

Làm thế nào để sử dụng phanh xe an toàn và hiệu quả?

Làm thế nào để sử dụng phanh xe an toàn và hiệu quả?

Khinh mạn Thần Phật, tuổi thọ bị cắt giảm 30 năm

Khinh mạn Thần Phật, tuổi thọ bị cắt giảm 30 năm

Người biết rút lui đúng lúc mới là đại trí tuệ

Người biết rút lui đúng lúc mới là đại trí tuệ

Nhà máy in tiền Quốc gia báo lỗ hơn 11,2 tỷ: Đâu là nguyên nhân?

Nhà máy in tiền Quốc gia báo lỗ hơn 11,2 tỷ: Đâu là nguyên nhân?

Tìm hiểu nghệ thuật tranh khảm đá cổ điển truyền thống Ý

Tìm hiểu nghệ thuật tranh khảm đá cổ điển truyền thống Ý

Tiền Giang: Trộm một trái mít 35 nghìn, lãnh 2 năm 6 tháng tù

Tiền Giang: Trộm một trái mít 35 nghìn, lãnh 2 năm 6 tháng tù

Xung quanh chiếc ‘giường bệnh giá trên trời’?

Xung quanh chiếc ‘giường bệnh giá trên trời’?

Thí nghiệm hãi hùng vô tình biến con đẻ thành ‘tinh tinh’

Thí nghiệm hãi hùng vô tình biến con đẻ thành ‘tinh tinh’

Chấn động bằng chứng có thật về luân hồi chuyển kiếp

Chấn động bằng chứng có thật về luân hồi chuyển kiếp

Tản văn: Người nhà quê

Tản văn: Người nhà quê

7 sự thật ‘đáng giá ngàn vàng’ giúp bạn phát triển bản thân

7 sự thật ‘đáng giá ngàn vàng’ giúp bạn phát triển bản thân

Tắm sông Tô Lịch: Giấc mộng hồi sinh một dòng sông, hồi sinh Vạn Xuân

Tắm sông Tô Lịch: Giấc mộng hồi sinh một dòng sông, hồi sinh Vạn Xuân

Mở miệng cười tan mọi oán thù, thị phi ân oán ắt hư vô

Mở miệng cười tan mọi oán thù, thị phi ân oán ắt hư vô

Buông không xuống, quên không được, hãy cứ phó mặc cho thời gian

Buông không xuống, quên không được, hãy cứ phó mặc cho thời gian

Tìm thấy bài thơ lạ trong miếu thờ Khổng Minh, Lưu Bá Ôn vội vã từ quan vì 1 lý do bất ngờ

Tìm thấy bài thơ lạ trong miếu thờ Khổng Minh, Lưu Bá Ôn vội vã từ quan vì 1 lý do bất ngờ

Dung mạo thật sự của Võ Tắc Thiên: Những điều chưa ai biết!

Dung mạo thật sự của Võ Tắc Thiên: Những điều chưa ai biết!

Top 5 cung hoàng đạo sống nội tâm, thường xuyên che giấu nỗi buồn

Top 5 cung hoàng đạo sống nội tâm, thường xuyên che giấu nỗi buồn