‘Bảo tồn’ nghệ nhân

26/03/2019

Ở tuổi 97, Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ, người được giới âm nhạc dân gian mệnh danh là “Đệ nhất danh cầm đàn đáy” qua đời  vào ngày 22/3. Thông tin này khiến nhiều người yêu mến ca trù bất ngờ, tiếc nuối. 


Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ (ngoài cùng bên trái)

Sự ra đi của nghệ nhân Phú Đẹ với nhiều người lại như nhắc lại sự day dứt bấy lâu nay. Đó là chúng ta đang dần mất đi những tinh hoa nghệ thuật mà đôi khi vốn liếng hiểu biết của họ vì nhiều lý do chưa kịp để lại cho đời sau.

Nhiều nghệ nhân chỉ có ao ước được có cơ hội truyền dạy kiến thức cho lớp trẻ mà sao cũng thấy khó. Báo chí đã từng viết về nghệ nhân Minh Đức, một “báu vật nhân văn sống” của nghệ thuật hát bài chòi ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, hàng ngày phải đi bán vé số, ve chai để kiếm sống. Thỉnh thoảng có ai mời, bà đi hát bài chòi nhận tiền lẻ thù lao.

Bà Minh Đức mong muốn có một câu lạc bộ hay lớp học nào đó để có thể tới truyền dạy kiến thức về bài chòi cho lớp trẻ và cũng có thêm thu nhập đủ sống để không phải đi lượm ve chai mỗi ngày. Nghệ nhân hát dô Nguyễn Thị Lan, ở huyện Quốc Oai (Hà Nội) do không đủ điều kiện trợ cấp cũng phải làm nông nghiệp kiếm sống. 30 năm lưu giữ, nghiên cứu điệu hát cổ, bà ước ao có thể mang kiến thức đó truyền dạy cho lớp trẻ và có tiền đủ sống tuổi già mà không phải chật vật lo bữa ăn mỗi ngày…

Nghệ nhân dân gian (NNDG) là người có công trong việc lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống ở nhiều loại hình tri thức dân gian, trình diễn văn hóa truyền thống khác nhau. Con số NNDG được vinh danh trên khắp mọi miền đất nước hiện nay đã lên đến hàng nghìn.

Những năm gần đây, Nhà nước quan tâm, đầu tư nhiều hơn cho việc bảo tồn các hình thức văn hóa, nghệ thuật truyền thống. Song NNDG – những người góp công sức không nhỏ vào việc giữ gìn, trao truyền các giá trị văn hóa quý báu đó lại chưa được hưởng sự đãi ngộ hợp lý.

Nghị định của Chính phủ về hỗ trợ cho các nghệ nhân ưu tú và nghệ nhân nhân dân có hoàn cảnh khó khăn thực thi từ năm 2016 với ba mức hỗ trợ là 1 triệu đồng, 850.000 đồng và 700.000 đồng cho mỗi người hàng tháng. Có khoảng gần 600 nghệ nhân được hưởng trợ cấp khó khăn theo tinh thần của Nghị định này, theo ước tính của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Con số này thực chất vẫn là nhỏ so với hàng nghìn nghệ nhân đã được phong danh hiệu, nhưng vẫn sống trong điều kiện mưu sinh khó khăn, thiếu thốn, không có môi trường hoạt động.  Thực tế, vẫn còn rất nhiều “báu vật nhân văn sống” đang phải sống trong cảnh già yếu, không có trợ cấp, không được bảo đảm cuộc sống tốt để có thể cống hiến kinh nghiệm của mình cho cộng đồng.

Từng có nhiều ý kiến cho rằng với các NNDG, câu chuyện không phải là trao bằng vinh danh, trợ cấp tiền cho họ hàng tháng mà quan trọng là sau khi được phong tặng, các nghệ nhân sẽ sống như thế nào, hoạt động, cống hiến ra sao? Cần phải có chính sách bảo đảm cuộc sống, duy trì sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe để họ có thể cống hiến lại cho cộng đồng.

Song song với đó là chính sách giúp họ sử dụng, phát huy các tri thức mình đang nắm giữ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội nói chung. Và quan trọng hơn cả là các nghệ nhân phần lớn đều đã cao tuổi, mọi chính sách hỗ trợ họ cần phải được hiện thực hóa sớm nhất có thể, nếu không sẽ là quá muộn…

 

Theo PLVN

Video hay

Cùng chuyên mục

Triển lãm tranh thiếu nhi ‘Trung thu của em’  tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng

Triển lãm tranh thiếu nhi ‘Trung thu của em’ tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng

Cuộc so tài kịch tính tại ‘Liên hoan sân khấu Thủ đô’ lần thứ IV

Cuộc so tài kịch tính tại ‘Liên hoan sân khấu Thủ đô’ lần thứ IV

Nhà văn Nguyễn Quang Thiều từ chối nhận giải thưởng Dế mèn

Nhà văn Nguyễn Quang Thiều từ chối nhận giải thưởng Dế mèn

Tác phẩm ‘Hậu Tống Hoa Cúc Trân’ góp mặt tại phiên đâu giá ở Marseille

Tác phẩm ‘Hậu Tống Hoa Cúc Trân’ góp mặt tại phiên đâu giá ở Marseille

Thành công bước đầu của Kịch Hà Nội và NSƯT Phùng Tiến Minh

Thành công bước đầu của Kịch Hà Nội và NSƯT Phùng Tiến Minh

Những giống gà lạ bà đẹp nhất thế giới

Những giống gà lạ bà đẹp nhất thế giới

Sau gần 400 năm, cây táo của Newton vẫn đơm hoa kết trái

Sau gần 400 năm, cây táo của Newton vẫn đơm hoa kết trái

Người Việt Nam mặc đồ Việt Nam, sao còn tranh cãi?

Người Việt Nam mặc đồ Việt Nam, sao còn tranh cãi?

WHO đàm phán với Trung Quốc về vắc xin ngừa COVID-19

WHO đàm phán với Trung Quốc về vắc xin ngừa COVID-19

Bí ẩn những chiếc gương đồng hàng ngàn năm tuổi của Trung Quốc

Bí ẩn những chiếc gương đồng hàng ngàn năm tuổi của Trung Quốc

Ngôi trường đặc biệt của người nghèo

Ngôi trường đặc biệt của người nghèo

Người giữ ‘ngôi đền thiêng’ đã về ‘đỉnh Phù Vân’

Người giữ ‘ngôi đền thiêng’ đã về ‘đỉnh Phù Vân’

Công an, quân đội là thanh kiếm, lá chắn an ninh quốc gia

Công an, quân đội là thanh kiếm, lá chắn an ninh quốc gia

Nghệ sĩ Thanh Thanh Hiền: Xinh đẹp, đa tài… đa đoan!

Nghệ sĩ Thanh Thanh Hiền: Xinh đẹp, đa tài… đa đoan!

Mùa lòn bon xứ núi

Mùa lòn bon xứ núi

Phi tần nhà Nguyễn được nhận lương bổng thế nào?

Phi tần nhà Nguyễn được nhận lương bổng thế nào?

Tết Trung thu sớm với thiếu nhi Mèo Vạc

Tết Trung thu sớm với thiếu nhi Mèo Vạc

NSND Kim Cương nặng tình với đời, với người

NSND Kim Cương nặng tình với đời, với người

Lan tỏa âm nhạc dân tộc

Lan tỏa âm nhạc dân tộc

Khán giả Hà Nội sẽ được xem miễn phí 14 vở diễn tham gia Liên hoan Sân khấu Thủ đô lần thứ IV

Khán giả Hà Nội sẽ được xem miễn phí 14 vở diễn tham gia Liên hoan Sân khấu Thủ đô lần thứ IV

Bắc Giang có thêm hai phó chủ tịch tỉnh

Bắc Giang có thêm hai phó chủ tịch tỉnh

Đến thăm ‘vương quốc đàn ông’ – nơi phụ nữ không được phép bén mảng

Đến thăm ‘vương quốc đàn ông’ – nơi phụ nữ không được phép bén mảng

Hé lộ về ‘quy tắc Messi’ buộc các cầu thủ Barca phải tuân theo

Hé lộ về ‘quy tắc Messi’ buộc các cầu thủ Barca phải tuân theo

Khám phá 7 nơi ‘tận cùng trái đất’, khoa học chưa tiếp cận được

Khám phá 7 nơi ‘tận cùng trái đất’, khoa học chưa tiếp cận được

Bí ẩn về những nấm mộ hoang giữa lòng Hà Nội

Bí ẩn về những nấm mộ hoang giữa lòng Hà Nội

Những tác dụng tuyệt vời của lá vối

Những tác dụng tuyệt vời của lá vối

‘Độc lạ’ bộ sưu tập tranh Tây Du Ký người Việt vẽ 3 thế kỷ trước

‘Độc lạ’ bộ sưu tập tranh Tây Du Ký người Việt vẽ 3 thế kỷ trước

Ảnh về Việt Nam nửa đầu thế kỷ 20 qua sách ‘Ký ức Đông Dương’

Ảnh về Việt Nam nửa đầu thế kỷ 20 qua sách ‘Ký ức Đông Dương’

‘Đà Lạt thứ hai của Việt Nam’ – cao nguyên Vân Hòa

‘Đà Lạt thứ hai của Việt Nam’ – cao nguyên Vân Hòa

Sự thực về Lương Sơn Bạc

Sự thực về Lương Sơn Bạc